یک مطالعه جدید نشان میدهد که مصرف گوشت نهتنها باعث افزایش خطر مرگ نمیشود، بلکه حتی میتواند به میزان اندکی خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش دهد.
یک پژوهش تازه نشان داده است که مصرف پروتئینهای گیاهی یا حیوانی با افزایش خطر مرگ زودرس ارتباطی ندارد.
یافتهها همچنین بیان میکنند که پروتئین حیوانی ممکن است بهطور خفیف خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش دهد.
کارشناسان تغذیه تأکید میکنند که نیازی به تغییر توصیههای عمومی دریافت پروتئین وجود ندارد، هرچند نیازهای فردی میتواند بسته به سن، سطح فعالیت، وضعیت سلامت و الگوی غذایی متفاوت باشد.
دههها بحث درباره پروتئین حیوانی
برای چندین دهه، این پرسش مطرح بوده است که آیا پروتئین حیوانی برای سلامتی مضر است یا خیر.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف زیاد گوشت، تخممرغ یا لبنیات میتواند خطر مرگ ناشی از سرطان یا بیماری قلبی را افزایش دهد.
در مقابل، پروتئین گیاهی بهعنوان گزینهای سالمتر و ایمنتر مورد ستایش قرار گرفته است.
اما تحلیل جدیدی از یک مطالعه بزرگ آمریکایی دیدگاه متفاوتی ارائه میدهد: مصرف مقادیر معمول پروتئینهای حیوانی و گیاهی به نظر نمیرسد که با افزایش خطر مرگ ناشی از هر علتی (از جمله سرطان یا بیماری قلبی–عروقی) مرتبط باشد.
نتایج این پژوهش در تاریخ ۱۶ ژوئیه در مجله Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism منتشر شد.
Davide Illini/Stocksy United
خطر مرگ و مصرف پروتئین
یافتههای این پژوهش از «سومین بررسی ملی سلامت و تغذیه آمریکا» (NHANES III) به دست آمده است که اطلاعات بیش از ۱۵ هزار بزرگسال آمریکایی را بین سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴ گردآوری کرده بود.
شرکتکنندگان در هنگام ورود به مطالعه حداقل ۱۹ سال داشتند و به مدت ۱۲ سال پیگیری شدند تا نتایج مربوط به مرگومیر آنها ثبت شود.
در طول این دوره، مرگ ناشی از هر علت، از جمله سرطان و بیماری قلبی–عروقی، بهدقت ثبت گردید.
نویسندگان مقاله خاطرنشان کردند که اندازهگیری دقیق دریافت پروتئین چالشبرانگیز است، زیرا رژیم غذایی روزانه تغییر میکند و پرسشنامههای یادآوری غذایی نیز مستعد خطا هستند.
برای رفع این مشکل، تیم تحقیق از یک روش آماری پیشرفته به نام مدل زنجیره مارکوف مونتکارلو چندمتغیره (MCMC) استفاده کرد.
این روش به پژوهشگران کمک میکند تا دریافت «معمولی» مواد مغذی فرد را با درنظرگرفتن تغییرات طبیعی روزانه و خطاهای رایج گزارش دهی برآورد کنند.
با این شیوه، محققان توانستند تفاوت بین پروتئین حیوانی (مانند گوشت، لبنیات و تخممرغ) و پروتئین گیاهی (مانند حبوبات، مغزها و غلات) را مشخص کنند.
مطالعه یک گام فراتر رفت و اندازهگیریهای خونی «فاکتور رشد شبهانسولین ۱» یا IGF-1 را نیز در نظر گرفت.
این هورمون پیشتر در مطالعاتی مورد توجه قرار گرفته بود، زیرا سطوح بالاتر آن گاهی با رشد سرطان و افزایش خطر مرگومیر ارتباط داده شده بود.
با بررسی IGF-1 در کنار دادههای غذایی، پژوهشگران توانستند ارزیابی کنند که آیا این هورمون توضیحدهنده ارتباط احتمالی بین مصرف پروتئین و نرخ مرگومیر است یا خیر.
از آنجا که بسیاری عوامل سبک زندگی نیز بر نتایج سلامت اثر میگذارند، تحلیل نهایی برای متغیرهایی مانند سن، جنسیت، مصرف سیگار، میزان فعالیت بدنی و کل کالری دریافتی تعدیل شد.
این تعدیلها مهم هستند، زیرا به پژوهشگران کمک میکند اثر واقعی پروتئین را جدا کنند و آن را با رفتارهای دیگر اشتباه نگیرند.
نبود ارتباط بین مصرف پروتئین و مرگ زودرس
پس از بررسی دادههای پیگیری، پژوهشگران هیچ مدرکی مبنی بر اینکه مصرف بیشتر پروتئینهای حیوانی یا گیاهی خطر مرگ زودرس را افزایش میدهد، پیدا نکردند.
این یافته نهتنها در مورد کل مرگومیر بلکه در مرگ ناشی از سرطان و بیماریهای قلبی–عروقی نیز صادق بود.
حتی نتایج نشان دادند که مصرف بیشتر پروتئین حیوانی ممکن است اندکی اثر محافظتی داشته باشد و خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش دهد.
وقتی سطح IGF-1 نیز وارد تحلیل شد، نتایج تغییری نکرد. هیچ ارتباط معناداری بین این هورمون و خطر مرگ یافت نشد، برخلاف نگرانیهای قبلی.
نکته مهم دیگر، ثبات نتایج در گروههای سنی مختلف بود. چه افراد زیر ۶۵ سال، چه بالای ۶۵ سال و چه میانسالان ۵۰ تا ۶۵ سال، هیچ افزایش خطری مرتبط با مصرف پروتئین مشاهده نشد.
این موضوع قابل توجه است، زیرا مطالعات قبلی مطرح کرده بودند که رژیمهای پرپروتئین ممکن است برای میانسالان خطر بیشتری داشته باشند.
پژوهشگران نتایج خود را با مطالعات قبلی که ارتباط قویتری بین پروتئین و مرگومیر گزارش کرده بودند مقایسه کردند.
آنها حدس زدند که تفاوت در روشهای تحقیق علت این نتایج متضاد باشد.
در حالی که پژوهشهای قدیمیتر عمدتاً به روشهای کمتر دقیق برای تخمین دریافت پروتئین تکیه میکردند، این تحلیل با مدلسازی پیشرفته توانست الگوهای غذایی بلندمدت را بهتر منعکس کند.
همچنین، اندازه گروههای متعادلتر در این مطالعه به کاهش سوگیریهایی کمک کرد که معمولاً در تحقیقات با دستههای کوچکتر دیده میشود.
بهطور کلی، شواهد نشان میدهند که مصرف معمول پروتئین (چه از منابع حیوانی و چه گیاهی) طول عمر را کاهش نمیدهد.
این پژوهش با در نظر گرفتن همزمان تغییرات غذایی و شاخصهای زیستی مانند IGF-1 یکی از جامعترین بررسیها درباره رابطه بین پروتئین و مرگومیر در یک جمعیت بزرگ و نماینده ملی محسوب میشود.
میزان توصیهشده دریافت پروتئین
اِیوری زنکر (Avery Zenker)، نویسنده پزشکی و سلامت در MyHealthTeam، گفت که بر اساس یافتههای این تحقیق، افراد نیازی به تغییر در برنامهریزی دریافت روزانه پروتئین خود ندارند. زنکر در این پژوهش دخیل نبود.
او به Healthline گفت:
«این مطالعه نشان داد که مصرف پروتئین بیش از حداقل مقدار توصیهشده روزانه (۰٫۸ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) باعث کوتاهشدن عمر نمیشود.»
زنکر اضافه کرد که حتی مقادیر بالاتر پروتئین همچنان در محدوده توصیهشده یعنی ۱۰ تا ۳۵ درصد کل کالری روزانه قرار داشتند.
او تأکید کرد: «مصرف پروتئین را باید بر اساس اهداف فردی مانند حفظ یا افزایش عضله، نیازهای سلامتی و احساس سیری برنامهریزی کرد.»
زنکر توضیح داد که پیام اصلی این تحقیق این است که نباید از مصرف بیشتر پروتئین ترسید، دستکم از نظر خطر سرطان یا بیماری قلبی–عروقی.
او هشدار داد: «البته این به معنای برابر بودن همه منابع پروتئین نیست. تحقیقات قبلی مصرف زیاد گوشتهای فرآوریشده را با پیامدهای منفی سلامت مانند بیماریهای قلبی و برخی سرطانها مرتبط دانستهاند.»
همچنین خاطرنشان کرد که این یافتهها نباید بهعنوان «قانون قطعی» در نظر گرفته شوند.
«همانند اغلب پژوهشهای تغذیهای، همبستگی همیشه به معنای علیت نیست.»
زنکر گفت که ساختار مطالعه میتواند تعیین دقیق علت را دشوار کند، اما همچنان این پژوهش به درک بهتر ما از الگوهای غذایی بهینه کمک میکند.
در پایان او تأکید کرد که منابع پروتئین تنها از پروتئین تشکیل نشدهاند.
«مواد غذایی حاوی پروتئین شامل ترکیبات دیگری نیز هستند که بر سلامتی اثر میگذارند، مانند ویتامینها، مواد معدنی، فیبر، چربیها، کربوهیدراتها و فیتونوترینتها.»
هیچ الگوی واحدی برای همه افراد وجود ندارد
طبیعتاً هیچ توصیه «یکسان برای همه» درباره مصرف پروتئین وجود ندارد.
مائورا دانوان (Maura Donovan)، متخصص تغذیه ورزشی و کارشناس آموزش پزشکی در Thorne، توضیح داد:
«علاوه بر یافتههای این مطالعه، ما میدانیم که برخی گروهها باید مصرف پروتئین خود را متناسب با شرایط و سبک زندگی تنظیم کنند.» دانوان در این پژوهش مشارکتی نداشت.
او گفت: «افراد سالمند میتوانند از مصرف پروتئین بیشتر سود ببرند، زیرا این موضوع به حفظ توده عضلانی و عملکرد روزمره با افزایش سن کمک میکند.»
او افزود: «ورزشکاران نیاز بیشتری به پروتئین دارند، چون برای ترمیم و بازسازی سریع عضلات پس از فعالیت بدنی ضروری است.»
«همچنین، افرادی که از بیماری یا آسیب بهبود مییابند میتوانند از پروتئین بیشتر برای حمایت ایمنی و بهبود وضعیت بدن سود ببرند.
در مورد گیاهخواران و وگانها نیز ترکیب منابع مختلف گیاهی برای دریافت کامل اسیدهای آمینه ضروری است.»
دانوان توصیه کرد که همکاری با یک متخصص تغذیه ثبتشده راهی مطمئن برای تعیین نیازهای شخصی هر فرد است.
«آکادمی تغذیه و رژیمشناسی» پایگاه دادهای از متخصصان تغذیه معتبر در مناطق مختلف دارد که میتوانند در این زمینه راهنمایی کنند.
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
