رژیم غذایی پسوریازیس: چه غذاهایی بخوریم و از چه غذاهایی اجتناب کنیم؟

پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است که با التهاب مزمن و ضایعات پوستی مشخص می‌شود؛ لذا مدیریت آن نیازمند رویکردی چندجانبه است. اگرچه هیچ رژیم غذایی واحدی به عنوان درمان قطعی برای پسوریازیس وجود ندارد، اما اصلاح عادات غذایی می‌تواند نقش مهمی در کاهش علائم ایفا کند. هدف اصلی از تغییرات رژیم غذایی در افراد مبتلا به پسوریازیس، کاهش التهاب عمومی بدن است.

برخی غذاها، به ویژه آن‌هایی که سرشار از چربی‌ها و قندهای فرآوری‌شده هستند، می‌توانند باعث تشدید علائم (فلر) شوند. در مقابل، مصرف غذاهای ضدالتهاب به کاهش نشانه‌های بیماری کمک می‌کند. بررسی‌ها نشان داده‌اند که در افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی، کاهش وزن از طریق یک رژیم کم‌کالری می‌تواند به کاهش شدت علائم پسوریازیس کمک کند¹.

رژیم غذایی پسوریازیس: چه غذاهایی بخوریم و از چه غذاهایی اجتناب کنیم؟

آیا تغییر رژیم غذایی به پسوریازیس کمک می‌کند؟

اینکه آیا پرهیز از برخی غذاها یا مصرف غذاهای دیگر می‌تواند به طور قابل‌توجهی بر فراوانی یا شدت پسوریازیس تأثیر بگذارد، موضوعی است که هنوز کاملاً روشن نیست. با این حال، شواهدی وجود دارد که پسوریازیس را با سایر شرایط التهابی مانند مقاومت به انسولین، فشار خون بالا، بیماری التهابی روده (IBD)، افسردگی و مشکلات قلبی مرتبط می‌داند². یک رژیم غذایی ضدالتهاب شخصی‌سازی‌شده می‌تواند به مدیریت علائم پسوریازیس و بهبود این بیماری‌های همزمان کمک کند.

دکتر اشلی ونتورث، متخصص پوست، خاطرنشان می‌کند که ما می‌دانیم پسوریازیس با چاقی مرتبط است. به همین دلیل، اغلب به بیمارانی که به وزن هدف خود نرسیده‌اند، با کمک پزشک اولیه، کاهش وزن را توصیه می‌کنیم. علاوه بر این، افراد مبتلا به پسوریازیس که همزمان بیماری سلیاک نیز دارند، ممکن است با حذف گلوتن از رژیم غذایی خود، شاهد بهبود علائم باشند².

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

غذاهای مفید برای تسکین پسوریازیس

هیچ رژیم غذایی واحدی به عنوان بهترین رژیم غذایی برای پسوریازیس وجود ندارد؛ اما یک الگوی غذایی مانند رژیم مدیترانه‌ای، که بر غذاهای فرآوری‌نشده، میوه‌ها، سبزیجات، چربی‌های سالم و گوشت‌های کم‌چرب تمرکز دارد، گزینه بسیار خوبی است. دکتر بریجت شیلدز می‌گوید که این عوامل همگی باید به لحاظ نظری برای بیماران مبتلا به پسوریازیس مفید باشند. مطالعات گسترده نشان داده‌اند که پیروی از رژیم مدیترانه‌ای، نشانگرهای التهاب، وزن بدن و تولید انسولین را کاهش می‌دهد.

۱. اسیدهای چرب امگا ۳

اسیدهای چرب امگا ۳ چربی‌های ضروری هستند که بدن به تنهایی آن‌ها را نمی‌سازد و در کاهش التهاب مرتبط با پسوریازیس بسیار مفیدند². آن‌ها همچنین به بهبود سلامت قلب، افزایش کلسترول خوب (HDL) و کاهش فشار خون کمک می‌کنند⁴.

منابع غنی از امگا ۳:
- بذر کتان و دانه چیا
- شاه‌ماهی، سالمون، ساردین
- حلزون صدف‌دار
- سویا و گردو

۲. میوه‌ها و سبزیجات

سبزیجات و بسیاری از میوه‌ها، به خصوص آن‌هایی که دارای شاخص گلیسمی پایین و فیبر بالا هستند، غذاهای ضدالتهاب عالی به شمار می‌آیند⁵. مصرف روزانه رنگین‌کمانی از غذاهای گیاهی تازه توصیه می‌شود، زیرا آن‌ها حاوی ترکیبات مختلفی با اثرات ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی هستند.

مثال‌هایی از میوه‌ها و سبزیجات ضدالتهاب:
- بلوبری
- سبزیجات برگ‌دار تیره
- کدو تنبل و سایر کدوی زمستانه
- هویج بنفش و تربچه
- چغندر زرد

۳. چربی‌های سالم

پسوریازیس با بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و چربی خون بالا مرتبط است⁷. چربی‌های رژیمی برای سلامتی ضروری هستند، اما نوع چربی مصرفی اهمیت دارد. چربی‌های اشباع شده (موجود در غذاهای پخته و سرخ‌شده) کلسترول را افزایش می‌دهند، اما چربی‌های غیراشباع می‌توانند خطر سکته مغزی و حمله قلبی را کاهش دهند⁸. چربی‌های سالم غذاهای فوق‌العاده‌ای برای افراد مبتلا به پسوریازیس هستند.

مثال‌هایی از چربی‌های سالم:
- آووکادو
- روغن زیتون فوق بکر فرابکر
- زیتون
- ماهی‌های کم‌جیوه صید وحشی مانند سالمون آلاسکا وحشی

۴. پروتئین‌های باکیفیت

از آنجایی که پسوریازیس با التهاب همراه است، مصرف غذاهای غنی از پروتئین مانند ماهی و حبوبات که دارای خواص ضدالتهابی هستند، می‌تواند به جلوگیری از تشدید علائم کمک کند¹⁰. انتخاب منابع پروتئین باکیفیت، چه حیوانی و چه گیاهی، توصیه می‌شود.

منابع پروتئین بهینه:
- حبوبات (مانند لوبیا و عدس)
- تخم‌مرغ‌های ارگانیک
- ماهی‌های چرب (مانند سالمون، ماهی خال‌خالی و تن)
- آجیل (مانند بادام و گردو)
- ماهی‌های صید وحشی

۵. ویتامین D

ویتامین D ماده اصلی در دو داروی موضعی تجویزی برای پسوریازیس است که در درمان پوست عملکرد خوبی دارند. افزودن این ماده مغذی به صورت طبیعی از طریق غذا نیز می‌تواند مفید باشد. با این حال، شواهد محکمی مبنی بر اینکه مکمل‌های دوز بالای ویتامین D به تنهایی برای پسوریازیس مفید باشند، وجود ندارد¹¹.

منابع ویتامین D:
- روغن کبد ماهی
- تخم‌مرغ و ماهی خال‌خالی
- سالمون و کنسرو تن ماهی در آب
- آب پرتقال (غنی‌شده با ویتامین D)

غذاهایی که ممکن است علائم را بدتر کنند

از آنجا که پسوریازیس یک بیماری با واسطه سیستم ایمنی است، منطقی است که از غذاهایی که سلامت کلی را مختل می‌کنند، اجتناب شود¹.

۱. غذاهای فوق فرآوری‌شده

غذاهای فوق فرآوری‌شده اغلب سرشار از شکر، سدیم و افزودنی‌های دیگر هستند و حاوی مقادیر بالایی از چربی‌های ترانس و اشباع هستند که باید از آن‌ها پرهیز شود. دکتر شیلدز تأکید می‌کند که چربی‌های ناسالم در روغن‌های نیمه‌هیدروژنه یا غذاهای فرآوری‌شده بیش از حد یافت می‌شوند و اجتناب از آن‌ها برای بیماران پسوریازیس مهم است.

مثال‌هایی از غذاهای فوق فرآوری‌شده که باید محدود شوند:
- غلات صبحانه و شیرینی‌ها، کلوچه‌ها و کراکرها
- بستنی و آب‌نبات
- نوشابه‌های غیرالکلی
- غذاهای آماده و گوشت‌های فرآوری‌شده

۲. گوشت قرمز و لبنیات

برخی محصولات حیوانی، مانند گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری‌شده و لبنیات، می‌توانند پیش‌التهابی باشند. آن‌ها حاوی مقادیر بالایی از چربی‌های امگا ۶ و ترانس هستند که می‌توانند در بدن به یک اسید چرب غیراشباع به نام اسید آراشیدونیک تبدیل شوند¹⁵. اسید آراشیدونیک با افزایش التهاب مرتبط است.

نکته مهم: امن‌ترین راه برای مصرف چربی‌های امگا ۶ (که ممکن است اثرات مفیدی داشته باشند) احتمالاً از طریق غذاهای کامل، مانند تخمه آفتابگردان، گردو و تخمه کدو است.

۳. غذاهای با شاخص گلیسمی بالا

شاخص گلیسمی (GI) میزان سرعت افزایش قند خون توسط یک غذای خاص را اندازه‌گیری می‌کند. غذاهایی که در شاخص گلیسمی رتبه بالایی دارند، تمایل به افزایش سریع قند خون دارند که می‌تواند خطر بیماری قلبی را بالا ببرد³. برخی غذاهای با GI بالا ممکن است در صورت مصرف طولانی‌مدت و زیاد، بیماری پسوریازیس را بدتر کنند³.

مثال‌هایی از غذاهای با GI بالا:
- آب‌میوه‌ها (بدون فیبر)
- نان سفید و برنج سفید
- شیرینی حلقه‌ای (Bagels)

۴. سبزیجات خانواده تاجریزی (Nightshades)

سبزیجات خانواده تاجریزی (مانند گوجه‌فرنگی و بادمجان) حاوی ماده‌ای به نام سولانین هستند که برخی افراد ممکن است نسبت به آن واکنش نشان دهند. اگرچه هیچ مطالعه علمی مستقیمی نشان نمی‌دهد که این سبزیجات التهاب را بدتر می‌کنند، اما یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۷ نشان داد که بیش از نیمی از افراد مبتلا به پسوریازیس پس از کاهش مصرف این سبزیجات، بهبود پوست را گزارش کردند¹⁹.

مثال‌هایی از سبزیجات خانواده تاجریزی:
- گوجه‌فرنگی و بادمجان
- فلفل‌ها (تند و شیرین)
- سیب‌زمینی‌ها (به جز سیب‌زمینی شیرین)
- برخی ادویه‌جات تهیه شده از فلفل (مانند پاپریکا و فلفل کاین)

۵. الکل

مصرف الکل می‌تواند به آغاز اولیه پسوریازیس و تشدید علائم کمک کند²⁰. مصرف روزانه و سنگین الکل می‌تواند باعث تشدید علائم شود و احتمالاً به عنوان یک عامل محرک عمل کند. همچنین، الکل می‌تواند اثر برخی داروهای پسوریازیس را کم کرده و عوارض جانبی آن‌ها را افزایش دهد، زیرا کبد باید هم الکل و هم داروها را متابولیزه کند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: