شکستگی ترقوه، که بهعنوان شکستگی استخوانهای ترقوه یا همان استخوانهای باریکی که قفسه سینه را به تیغه شانه متصل میکنند شناخته میشود، یک آسیب نسبتاً شایع در بزرگسالان است. بر اساس گزارش آکادمی آمریکایی جراحان ارتوپدی، این آسیب اغلب پس از ضربه مستقیم به شانه رخ میدهد و میتواند بسیار دردناک بوده و دامنه حرکتی بازو را بهشدت محدود کند. بسیاری از موارد شکستگی ترقوه بدون نیاز به جراحی و تنها با ثابت نگه داشتن بازو و شانه در اسلینگ بهبود مییابند، در حالیکه شکستگیهای پیچیدهتر ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.
یکی از چالشهای مهم پس از شکستگی ترقوه، از دست رفتن قدرت عضلات شانه و بازو است که اهمیت فیزیوتراپی (PT) و تمرینات ورزشی را در فرایند بهبودی دوچندان میکند. معمولاً در مراحل اولیه، تمرینات ملایمی برای حفظ دامنه حرکتی مفصل آرنج و جلوگیری از خشکی و ضعف شانه تجویز میشوند و با بهبود استخوان، تمرینات شدیدتر آغاز خواهند شد.
بازگشت به فعالیتهای عادی، از جمله ورزش، تنها پس از تأیید پزشک ممکن است. پیروی دقیق از برنامه درمانی در طول دوره نسبتاً طولانی بهبودی، برای بازگرداندن عملکرد کامل مفصل و پیشگیری از آسیبهای مجدد حیاتی است.
ورزش با وجود شکستگی ترقوه
دانشکده پزشکی دانشگاه ویرجینیا توصیه میکند که بازگشت به فعالیت پس از شکستگی ترقوه باید تدریجی باشد، بهویژه در مواردی که نیاز به جراحی وجود ندارد. البته این توصیهها عمومی هستند و پزشک و فیزیوتراپیست با توجه به نوع آسیب، برنامه اختصاصی برای هر فرد تدوین میکنند.
- در دو هفته نخست پس از آسیب، توصیه میشود بازو در تمام طول روز در اسلینگ باشد و تنها برای حرکات کششی آرنج و مچ دست برداشته شود.
- از هفته دوم تا ششم، وزنگذاری روی دست آسیبدیده باید بسیار محدود باشد، حدود ۰٫۵ تا ۱ کیلوگرم، آن هم در صورتیکه باعث درد نشود. در همین بازه، تمرینات سبک فیزیوتراپی در جلسات ۱۰ تا ۱۵ دقیقهای، دو تا سه بار در روز آغاز میشوند.
- در هفته ششم تا دوازدهم، معمولاً استفاده از اسلینگ متوقف شده و امکان وزنگذاری تا حدود ۴ تا ۵ کیلوگرم فراهم میشود. در این مرحله، تمرکز بر افزایش دامنه حرکتی و قدرت شانه است.
تأکید متخصصان بر این است که درد، بهترین راهنما برای تعیین میزان فعالیت است. فشار بیشازحد میتواند بهبودی را به تأخیر بیندازد یا حتی باعث آسیبهای جدید شود.

4774344sean/Getty Images
تمرینات هوازی و مقاومتی
بر اساس گزارش Massachusetts General Brigham، حتی در افرادی که جراحی داشتهاند، فعالیتهای هوازی سبک مانند پیادهروی یا دوچرخه ثابت خوابیده، با تأیید پزشک، تقریباً بلافاصله قابل انجام است زیرا فشار مستقیمی به استخوان در حال ترمیم وارد نمیکنند.
- ۵ تا ۸ هفته: پیادهروی بدون اسلینگ و دوچرخه ثابت خوابیده مجاز هستند.
- ۶ هفته: دوچرخه ثابت معمولی با تأیید پزشک آغاز میشود.
- ۹ تا ۱۲ هفته: شنا، دویدن و دوچرخهسواری عادی در صورت تأیید پزشک مجاز هستند.
- ۱۲ تا ۱۶ هفته: استفاده از دستگاه الیپتیکال آغاز میشود.
- ۴ تا ۶ ماه: بازگشت کامل به فعالیتهای ورزشی و هوازی عادی امکانپذیر است.
برای تمرینات مقاومتی، معمولاً ۹ تا ۱۲ هفته پس از جراحی، تمرینات با وزنههای سبک (۰٫۵ تا ۲ کیلوگرم) آغاز شده و در هفته دوازدهم، تمرینات قدرتی با دامنه محدود حرکتی قابل انجام هستند.
فعالیتهای روزمره
در مواردی که جراحی لازم نباشد، از هفته دوم تا ششم میتوان از دست آسیبدیده برای کارهای سبک روزانه مانند غذا خوردن یا مسواک زدن استفاده کرد. در این مرحله تحمل وزن نباید از ۱ تا ۲ پوند فراتر برود تا روند ترمیم مختل نشود.
بر اساس توصیه بنیاد AO، در صورت جراحی، طی ۱ تا ۳ هفته نخست، فعالیتها باید محدود به مراقبتهای شخصی باشند. پس از ۴ تا ۶ هفته، حرکات محدود روی میز مانند آمادهسازی غذا مجاز میشود و از هفته ۷ تا ۱۲، حرکات اجتماعی و بالای سطح بدن قابل انجام هستند، به شرطی که درد نداشته باشند. پس از هفته ۱۳، بازگشت به همه فعالیتها از جمله ورزش و کار امکانپذیر است.
تورم و درد هنگام ورزش
به گفته متخصصان Massachusetts General Brigham، درد باید بهمرور کاهش یابد. در افرادی که جراحی داشتهاند، در هفته ۱۲ تا ۱۶ نباید در حالت استراحت دردی وجود داشته باشد و هنگام تمرینات مقاومتی، درد کمتر از ۳ از ۱۰ قابل قبول است. پس از بازگشت به تمرینات کامل در ۴ تا ۶ ماه، نباید هیچ دردی احساس شود.
دکتر Justin J. Ernat از دانشگاه یوتا میگوید التهاب در شکستگیهای غیرجراحی تا دو هفته نخست طبیعی است، اما پس از ۸ تا ۱۰ هفته باید امکان حرکت شانه بدون درد فراهم شود. در صورت بازگشت درد یا تورم پس از تأیید پزشک برای بازگشت به فعالیت، باید فوراً با پزشک تماس گرفت زیرا این علائم نشاندهنده بهبودی ناقص هستند.
جمعبندی
بهبودی پس از شکستگی ترقوه نیازمند صبر، برنامهریزی دقیق و پایبندی به توصیههای پزشکی است. بازگشت تدریجی به فعالیت، رعایت محدودیتها و پیگیری دقیق با پزشک و فیزیوتراپیست، کلید دستیابی به بهبودی کامل و پیشگیری از آسیبهای بعدی است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
https://www.everydayhealth.com/recovery-safety/exercises-for-a-broken-clavicle
