فیبروم‌های رحمی چیستند؟

فیبروم‌های رحمی رشدهای غیرسرطانی رایجی در رحم هستند که می‌توانند علائمی مانند خونریزی شدید قاعدگی و درد لگن ایجاد کنند.
زنان سیاه‌پوست بیش از زنان سایر نژادها در معرض ابتلا به فیبروم و تجربه علائم در سنین پایین‌تر هستند.
درمان می‌تواند از روش «مشاهده و انتظار» تا داروها و جراحی متفاوت باشد، بسته به اندازه فیبروم و شدت علائم.

فیبروم‌های رحمی—که به نام لِیومیوم‌ها نیز شناخته می‌شوند—نسبتاً شایع هستند. این رشدها خوش‌خیم هستند (سرطانی نیستند) و ممکن است بدون علامت باشند، یا می‌توانند باعث علائمی از ناراحتی لگن/شکم تا خونریزی غیرطبیعی و مشکلات بارداری شوند.

هیچ گروهی بیشتر از زنان سیاه‌پوست از فیبروم‌های رحمی آسیب نمی‌بیند. زنان سیاه‌پوست نه تنها سه برابر بیشتر از زنان سایر نژادها در معرض ابتلا به فیبروم هستند، بلکه احتمال ابتلای آن‌ها در سنین پایین‌تر و تجربه علائم نیز بیشتر است.

به همین دلیل، فیبروم‌های علامت‌دار کیفیت زندگی بسیاری از زنان سیاه‌پوست را کاهش می‌دهند؛ با ایجاد درد، کاهش توانایی بارداری و افزایش احتمال بروز عوارض پزشکی جدی مانند کم‌خونی.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

علاوه بر این، زنان سیاه‌پوست دو برابر بیشتر احتمال دارد هیسترکتومی انجام دهند و تقریباً هفت برابر بیشتر احتمال دارد میومکتومی با حفظ رحم انجام دهند.

اطلاعات بیشتری درباره انواع، علائم و علل فیبروم‌های رحمی، به همراه تأثیر آن‌ها بر زنان سیاه‌پوست و دسترسی به مراقبت‌ها، در ادامه ارائه شده است.

نام‌های دیگر فیبروم‌های رحمی

فیبروم‌های رحمی ممکن است با نام‌های میوما، لِیومیوم، لِیومیوماتا و فیبرومیوم نیز شناخته شوند.

انواع فیبروم‌های رحمی

چهار نوع فیبروم رحمی بر اساس محل رشد در رحم یا در طول پوشش رحم وجود دارد. یک زن ممکن است یک یا همه این نوع‌ها را داشته باشد، به ویژه اگر چندین تومور فیبروم داشته باشد. اندازه فیبروم‌ها می‌تواند از اندازه نخود تا توپ فوتبال متغیر باشد.

فیبروم‌های اینترامورال (Intramural Fibroids)
شایع‌ترین نوع فیبروم هستند و معمولاً در دیواره‌های عضلانی رحم رشد و گسترش می‌یابند.
علائم و نشانه‌ها شامل:
- دوره‌های قاعدگی طولانی
- خونریزی شدید قاعدگی
- خروج لخته‌های خون
- درد لگن
- ادرار مکرر
گاهی اوقات این نوع فیبروم با بارداری یا افزایش وزن اشتباه گرفته می‌شود و می‌تواند باعث احساس پُری شکم شود اگر فشار بر ارگان‌های اطراف وارد کند.
فیبروم‌های ساب‌سروزال (Subserosal Fibroids)
این فیبروم‌ها معمولاً در خارج رحم و در امتداد دیواره بیرونی رحم رشد می‌کنند. به ندرت باعث خونریزی غیرطبیعی یا اختلال در جریان معمول قاعدگی می‌شوند.
شایع‌ترین علائم شامل درد و فشار لگن است.
فیبروم‌های پدونکوله (Pedunculated Fibroids)
برخی فیبروم‌های ساب‌سروزال می‌توانند آنقدر بزرگ شوند که به رحم از طریق یک ساقه متصل شوند. این نوع خاص به نام فیبروم‌های پدونکوله شناخته می‌شوند.
این فیبروم‌ها می‌توانند به حفره رحم یا خارج رحم در لگن رشد کنند که به ترتیب فیبروم‌های ساب‌موکوزال و ساب‌سروزال پدونکوله نامیده می‌شوند.
علائم شامل فشار و درد لگن است، به ویژه اگر ساقه پیچ خورده و جریان خون به فیبروم مسدود شود.
فیبروم‌های ساب‌موکوزال (Submucosal Fibroids)
کم‌شیوع‌ترین نوع فیبروم رحمی هستند و معمولاً درست زیر پوشش داخلی حفره رحم رشد می‌کنند.
اگر این فیبروم‌ها بزرگ شوند، می‌توانند ورود به لوله‌های فالوپ را مسدود کنند و باعث مشکلات باروری شوند.
اگرچه همیشه علامت‌دار نیستند، اما می‌توانند باروری زنان را تحت تأثیر قرار دهند.
هنگام بروز علائم، می‌تواند شدید باشد و خونریزی قاعدگی طولانی‌تر و شدیدتر شایع‌ترین علامت است.
اگر درمان نشوند، ممکن است عوارضی مانند کم‌خونی و خستگی ایجاد شود که ممکن است به نیاز آینده به تزریق خون منجر شود.

Catherine McQueen / Getty Images

علائم فیبروم‌های رحمی

محل فیبروم نقش بزرگی در بروز علائم دارد. برخی زنان ممکن است یک یا چند علامت را تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر هیچ علامتی ندارند.

خونریزی غیرطبیعی رحمی به شکل دوره‌های طولانی‌تر، شدیدتر یا مکررتر از معمول
درد شدید قاعدگی
خونریزی بین دوره‌ها
مشکل در بارداری
درد هنگام رابطه جنسی
درد یا فشار در لگن، شکم یا کمر
برآمدگی شکم یا ناحیه شکمی
افزایش گرفتگی قاعدگی
ادرار مکرر
احتباس ادرار
درد هنگام ادرار
یبوست
خستگی ناشی از کم‌خونی
عوارض بارداری، مانند نیاز به سزارین

علائم شایع در زنان سیاه‌پوست

اولین نشانه فیبروم‌ها اغلب خونریزی واژینال شدید است. بسیاری از زنان سیاه‌پوست نیز درد شدید و ناگهانی شکم و تورم را تجربه می‌کنند که نشان‌دهنده تخریب فیبروم است.
تخریب فیبروم زمانی رخ می‌دهد که فیبروم از تأمین خون محدود خود فراتر رود.

علل

علت فیبروم‌های رحمی ناشناخته است، اگرچه برخی تحقیقات حمایت‌کننده از عامل ارثی یا ژنتیکی هستند. مطالعاتی تفاوت‌های نژادی در فیبروم‌ها در سطح مولکولی را نشان داده‌اند، با بیان متفاوت ژن‌ها، پروتئین‌ها و میکرو RNAها، که ممکن است تفاوت پاسخ زنان سیاه‌پوست به درمان پزشکی را روشن کند.

سایر مطالعات کمبود ویتامین D را با افزایش خطر فیبروم در زنان سیاه‌پوست مرتبط دانسته‌اند، که نشان‌دهنده عامل قابل پیشگیری و هدف احتمالی درمان است. احتمالاً منشأ فیبروم‌ها چندعاملی است.

دانسته‌های ما نشان می‌دهد زنان سیاه‌پوست چهار برابر بیشتر از زنان سفیدپوست بین سنین ۱۸ تا ۳۰ سالگی فیبروم دارند. در طول زندگی، تخمین زده می‌شود که ۸۰ درصد زنان سیاه‌پوست به نوعی از تومور خوش‌خیم لگنی مبتلا شوند، در مقابل ۷۰ درصد زنان سفیدپوست.

عوامل خطر مرتبط با فیبروم‌ها عبارتند از:

اصل آفریقایی
سن (شیوع فیبروم با افزایش سن بیشتر می‌شود، اما علائم معمولاً پس از یائسگی کاهش می‌یابد)
چاقی
سابقه خانوادگی فیبروم‌های رحمی
فشار خون بالا
عدم سابقه بارداری
کمبود ویتامین D

عوامل کاهش‌دهنده خطر شامل:

بارداری (با افزایش تعداد بارداری‌ها خطر کاهش می‌یابد)
استفاده طولانی‌مدت از قرص‌های ضدبارداری خوراکی یا تزریقی

تأثیر بر زنان سیاه‌پوست

فیبروم‌های رحمی مدت‌هاست که جوامع سیاه‌پوست را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

زنان سیاه‌پوست سه برابر بیشتر احتمال دارد در سنین پایین به فیبروم مبتلا شوند، علائم تجربه کنند و نسبت به درمان استاندارد پاسخ متفاوت داشته باشند.

مطالعات نشان می‌دهند تا سن ۵۰ سالگی، تقریباً دو سوم زنان فیبروم رحمی خواهند داشت که اکثریت آن‌ها زنان سیاه‌پوست هستند. با این حال، تعداد واقعی زنان آمریکایی سیاه‌پوست مبتلا ناشناخته است، زیرا نمایندگی آن‌ها در مطالعات کم است.

یک بررسی از ۱۰۶ مطالعه نشان داد که تقریباً یک چهارم مطالعات فیبروم داده‌ای درباره نژاد یا قومیت بیماران ارائه نکرده‌اند.

کم‌نمایندگی زنان سیاه‌پوست در مطالعات

با وجود اینکه گزارش‌ها نشان می‌دهند تا نیمی از بیماران فیبروم زنان سیاه‌پوست هستند، زنان سیاه‌پوست تنها ۱۵ درصد شرکت‌کنندگان در مطالعات را تشکیل می‌دهند.

کم‌نمایندگی در تحقیقات نگرانی‌برانگیز است، زیرا زنان سیاه‌پوست بیشتر در دوران باروری خود دچار فیبروم می‌شوند و این خطر ناباروری و عوارض بارداری را افزایش می‌دهد.

تشخیص

اگر زن علائمی نداشته باشد، احتمالاً نمی‌داند فیبروم دارد. گاهی در معاینه فیزیکی، پزشک توده‌ای سفت، نامنظم و غالباً بدون درد در شکم یا لگن لمس می‌کند و ممکن است تصویربرداری برای تشخیص توصیه شود.

انواع رایج تصویربرداری شامل:

سونوگرافی: استفاده از امواج صوتی برای ایجاد تصویر
سونوگرافی با تزریق محلول سالین: تزریق محلول نمکی به رحم برای ایجاد تصویر
تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): استفاده از آهن‌ربا و امواج رادیویی برای ایجاد تصویر
رادیوگرافی (X-ray): استفاده از تابش الکترومغناطیسی برای مشاهده تصاویر بدن
توموگرافی کامپیوتری (CT scan): اسکن بدن با اشعه ایکس از زوایای مختلف برای ایجاد تصویر کامل‌تر

فیبروم‌ها ممکن است کوچک، متعدد و در سراسر رحم رشد کنند، بنابراین تعداد واقعی فیبروم‌ها اغلب بیشتر از آن چیزی است که قابل مشاهده است. حتی اگر یک فیبروم قابل مشاهده باشد، ممکن است چند فیبروم دیگر هم وجود داشته باشد.

تحقیقات نشان داده‌اند که اندازه فیبروم با شدت علائم ارتباط ندارد، بنابراین حتی فیبروم‌های کوچک نیز باید تحت پیگیری باشند.

درمان

درمان می‌تواند از عدم درمان تا جراحی متفاوت باشد. برای زنان دارای فیبروم بدون علامت، رویکرد «مشاهده و انتظار» معمول است زیرا بیشتر فیبروم‌ها به طور خودبه‌خودی کوچک می‌شوند، به ویژه در دوران یائسگی. فیبروم‌ها خوش‌خیم هستند و به ندرت سرطانی می‌شوند.

مدیریت درمان باید با توجه به عوامل زیر فردی‌سازی شود:

علائم
اندازه و محل فیبروم
سن
تمایل به حفظ باروری
دسترسی به درمان

داشتن چندین تومور فیبروم رایج است، بنابراین ممکن است تشخیص اینکه کدام فیبروم باعث علائم است دشوار باشد.

قرص‌های ضدبارداری و آی‌یو‌دی‌ها ممکن است برای کنترل خونریزی شدید استفاده شوند، در حالی که جراحی گاهی برای برداشتن فیبروم‌های دردناک انجام می‌شود.

داروها

قرص‌های ضدبارداری و پروژستین‌ها معمولاً برای کاهش خونریزی و تنظیم چرخه قاعدگی استفاده می‌شوند.
اسید ترانکزامیک نیز ممکن است برای کاهش خونریزی شدید قاعدگی استفاده شود.
این داروها باعث کوچک شدن فیبروم‌ها نمی‌شوند. زنان بالای ۳۵ سال که سیگار می‌کشند نباید از برخی قرص‌های ضدبارداری استفاده کنند.
آی‌یو‌دی‌های هورمونی: در کاهش خونریزی شدید مؤثر هستند اما اندازه یا ماهیت فیبروم‌ها را تغییر نمی‌دهند.
آنالوگ‌های GnRH (مانند لوپرون): این داروها موقتاً فیبروم‌ها را کوچک و خونریزی شدید را متوقف می‌کنند، اما ممکن است باعث علائم کوتاه‌مدت یائسگی مانند گر گرفتگی و علائم بلندمدت مانند کاهش تراکم استخوان شوند.
آمبولیزاسیون شریان رحمی (UAE): در این روش، پلی‌وینیل الکل از طریق کاتتر به فیبروم‌ها تزریق می‌شود تا خون‌رسانی قطع شود و فیبروم‌ها کوچک و مرده شوند. معمولاً به صورت سرپایی انجام می‌شود.

جراحی

جراحی شامل موارد زیر است:

میومکتومی: عمل حفظ رحم برای برداشتن فیبروم‌ها، مناسب برای زنانی که می‌خواهند بچه‌دار شوند. معمولاً موقتی است زیرا فیبروم‌ها ممکن است بازگردند.
هیسترکتومی: برداشتن رحم، مؤثرترین درمان برای فیبروم‌ها و حذف احتمال بازگشت، اما توانایی بارداری را از بین می‌برد. فیبروم‌ها دلیل اصلی هیسترکتومی هستند و نزدیک به ۴۰ درصد از کل هیسترکتومی‌های سالانه در آمریکا را تشکیل می‌دهند.

زنان سیاه‌پوست و هیسترکتومی

زنان سیاه‌پوست دو برابر بیشتر احتمال دارد هیسترکتومی و هفت برابر بیشتر میومکتومی با حفظ رحم انجام دهند.

دسترسی به مراقبت

عدم پوشش بیمه، بی‌اعتمادی به سیستم پزشکی و عدم حمایت برخی متخصصان، موانعی برای دریافت مراقبت مناسب توسط زنان سیاه‌پوست هستند.

تحقیقات نشان داده‌اند که حتی پس از حذف نابرابری دسترسی، اختلافات سلامتی همچنان باقی می‌مانند. بنابراین نیاز است تفاوت‌های مبتنی بر نژاد در پاسخ به درمان و گزینه‌های درمان ارائه شده به زنان سیاه‌پوست مورد توجه قرار گیرد.

تفاوت‌های وضعیت اقتصادی-اجتماعی و مدیریت درد نیز اهمیت دارد. زنان سیاه‌پوست بیشتر از زنان سفیدپوست در وضعیت اقتصادی پایین هستند و این باعث می‌شود دیرتر یا به‌طور کامل به مراقبت دسترسی پیدا کنند.

علاوه بر این، تعصب نژادی در مدیریت درد، باعث کاهش دقت توصیه‌های درمانی و عادی‌سازی درد در زنان سیاه‌پوست می‌شود که منجر به تأخیر در درمان و طولانی شدن رنج می‌گردد.

مقابله و زندگی بهتر

دوره‌های سنگین می‌تواند خسته‌کننده باشد و علائم شدید باعث افسردگی، تحریک‌پذیری یا بدخلقی شود. مطالعات نشان می‌دهند بسیاری از زنان حمایت کافی برای مقابله با این مشکلات ندارند و تعداد کمی به متخصص سلامت روان مراجعه می‌کنند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: