قرمزی انگشتان پا می‌تواند در نگاه اول کمی نگران‌کننده باشد، اما همیشه به معنای وجود یک بیماری جدی نیست. این تغییر رنگ ممکن است از سرما، فشار کفش، التهاب، یا حتی بیماری‌های متابولیک مانند دیابت ناشی شود. شناخت علائم همراه، مدت‌زمان تغییر رنگ و شرایطی که این اتفاق در آن رخ می‌دهد، برای تشخیص علت اصلی اهمیت دارد.
با این حال، اگر قرمزی انگشتان پا ادامه‌دار باشد یا همراه با درد، تورم، حساسیت یا تغییر دما رخ دهد، باید احتمال وجود مشکلات گردش خون، عفونت یا بیماری‌های مفصلی نیز مورد توجه قرار گیرد. این مقاله به معرفی رایج‌ترین علل قرمزی انگشتان پا و راهکارهای درمانی مرتبط می‌پردازد تا به درک بهتر این وضعیت کمک کند.
شایع‌ترین شرایط مرتبط با قرمزی انگشتان پا
سرمای هوا (chilblains یا پرنیو)
در برخی افراد، قرار گرفتن در معرض هوای سرد یا مرطوب باعث واکنش التهابی در پوست انگشتان پا می‌شود. این حالت که به نام chilblains شناخته می‌شود، با قرمزی، تورم، خارش، سوزش و حتی ایجاد برجستگی‌های پوستی همراه است. این واکنش معمولاً ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از تماس با سرما بروز می‌کند و در فصل‌های سرد سال شایع‌تر است.¹
برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد که این واکنش پوستی در برخی افراد ممکن است پس از ابتلا به عفونت‌های ویروسی مانند کووید-۱۹ نیز دیده شود.² این واکنش می‌تواند ناشی از پاسخ التهابی یا تغییرات در جریان خون باشد.
شکستگی یا ترک‌خوردگی استخوان‌های پا
وارد شدن ضربه به پا، سقوط اجسام سنگین روی آن یا آسیب‌های ناگهانی ممکن است منجر به شکستگی و قرمزی انگشتان پا شود. تورم و کبودی همراه با درد شدید هنگام راه رفتن از نشانه‌های رایج این وضعیت هستند.³
در افرادی که فعالیت‌های ورزشی مکرر مانند دویدن یا بسکتبال دارند، احتمال ایجاد ترک‌های ریز (استرس‌فراکچر) به مرور زمان وجود دارد.
ناخن فرو رفته در گوشت
وقتی لبه یا کناره ناخن در پوست اطراف خود فرو می‌رود، ناحیه دچار التهاب، قرمزی و درد می‌شود. استفاده از کفش‌های تنگ یا کوتاه کردن نامناسب ناخن‌ها از دلایل رایج این مشکل است.⁴
این وضعیت بیشتر در شست پا رخ می‌دهد اما ممکن است در هر انگشت دیگری نیز دیده شود.
نقرس
نقرس نوعی التهاب مفصل است که معمولاً به‌طور ناگهانی و بسیار دردناک، به‌ویژه در انگشت شست پا ظاهر می‌شود. تجمع اسید اوریک در خون باعث تشکیل کریستال‌های تیز در مفصل شده و آن را تحریک و ملتهب می‌کند.⁵
حملات نقرسی معمولاً در شب آغاز می‌شوند و با قرمزی شدید، گرمی و حساسیت همراه هستند.
سندرم رینود
سندرم رینود یک اختلال در گردش خون است که باعث واکنش بیش از حد عروق به سرما یا استرس می‌شود. این وضعیت می‌تواند موجب قرمزی، سفید یا آبی شدن انگشتان پا یا دست شود.⁶
افراد مبتلا ممکن است مورمور شدن یا سوزش در انگشتان را نیز تجربه کنند.
مشکلات گردش خون و دیابت
دیابت کنترل‌نشده باعث کاهش حس پا و اختلال در ترمیم زخم‌ها می‌شود. این وضعیت احتمال ایجاد زخم‌های عفونی را افزایش می‌دهد که می‌توانند موجب قرمزی، گرمی و درد شوند. در موارد شدید، بافت انگشتان ممکن است دچار مرگ بافتی (گانگرن) شود.¹
احساس و نوع قرمزی چگونه متفاوت است؟
نوع درد و احساس همراه قرمزی به علت زمینه‌ای بستگی دارد. در نقرس، درد بسیار شدید و ناگهانی است و معمولاً مفصل به لمس حساس می‌شود. در رینود یا واکنش به سرما، قرمزی بیشتر همراه با سوزش یا خارش است و اغلب به‌سرعت ظاهر می‌شود.
در شکستگی، درد معمولاً بلافاصله پس از ضربه آغاز می‌شود، اما کبودی و تغییر رنگ ممکن است با تاخیر ظاهر شود. در دیابت، ممکن است فرد حتی متوجه قرمزی و زخم نشود، زیرا حس پا کاهش می‌یابد.
روش گرم کردن انگشتان قرمز ناشی از سرما
برای گرم کردن انگشتان پا، باید دما به‌تدریج افزایش یابد. قرار دادن پاها در ظرف آب گرم با دمای حدود ۳۸ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد توصیه می‌شود.
استفاده از آب داغ ممنوع است، زیرا ممکن است باعث تحریک پوست، تشدید سوزش یا آسیب بافتی شود.²
داروهای مورد استفاده در درمان قرمزی انگشتان پا
پنتوکسی‌فیلین: کاهش غلظت خون و کمک به بهبود جریان خون در chilblains³
کلشی‌سین: کاهش التهاب و درد در حملات نقرسی
آلوپورینول: کاهش سطح اسید اوریک و پیشگیری از حملات بعدی نقرس
داروهای گشادکننده عروق (آلفا بلاکرها): کمک به کاهش علائم رینود⁶
داروهای خوراکی دیابت: کمک به کنترل قند خون و کاهش خطر عفونت
چه زمانی قرمزی انگشتان پا می‌تواند جدی باشد؟
برخی از موارد قرمزی ممکن است نشانه آسیب جدی باشند و نیاز به درمان فوری دارند. نقرس درمان‌نشده می‌تواند منجر به تخریب مفصل شود. شکستگی‌های درمان‌نشده ممکن است باعث تغییر شکل استخوان گردند.
در دیابت کنترل‌نشده، خطر بروز زخم‌های عفونی، گانگرن و حتی قطع عضو وجود دارد.¹
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر قرمزی انگشتان تازه ایجاد شده، همراه با درد شدید است یا در حال بدتر شدن می‌باشد، باید با پزشک مشورت شود. همچنین اگر فرد دیابت دارد و متوجه تغییر رنگ پا یا زخم شد، مراجعه فوری ضروری است.
گزارش دقیق زمان شروع علائم و عوامل تحریک‌کننده به تشخیص پزشک کمک می‌کند.
سؤالات متداول (FAQ)
آیا قرمزی انگشتان پا همیشه نشانه بیماری است؟
خیر. در بسیاری از موارد، قرمزی ناشی از سرما یا فشار مکانیکی است. اما اگر ادامه‌دار بود باید بررسی شود.
آیا راه رفتن زیاد می‌تواند باعث قرمزی انگشتان شود؟
بله. فشار و اصطکاک در فعالیت‌های طولانی باعث التهاب و قرمزی پوست می‌شود.
آیا قرمزی انگشتان در دیابت خطرناک است؟
بله. ممکن است نشانه زخم و عفونت باشد و باید سریع ارزیابی شود.
آیا استفاده از جوراب گرم کمک‌کننده است؟
در موارد ناشی از سرما بله، اما برای علل التهابی یا عفونی کافی نیست.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Diabetes and foot problems. January 2017.
- Kaiser Permanente. Chilblains (perniosis). November 16, 2023.
- Dubey S, Joshi N, Stevenson O, Gordon C, Reynolds JA. Chilblains in immune-mediated inflammatory diseases: a review. Rheumatology.2022;61(12):4631-4642. doi:10.1093/rheumatology/keac231
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Toe and forefoot fractures. November 2021.
- American Academy of Family Physicians. Ingrown toenails. March 2021.
- Johns Hopkins Medicine. Gout. 2023.
- Arthritis Foundation. Raynaud’s disease. 2024.
- https://www.verywellhealth.com/red-toes-8636485
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
