نکات کلیدی
- لولهگذاری فرایند وارد کردن یک لوله از طریق دهان یا بینی به داخل نای برای کمک به تنفس، رساندن بیهوشی یا دارو و عبور از انسداد است.
- ممکن است لوله از طریق دهان یا بینی وارد شود.
- در صورت آسیب جدی، بیماری شدید یا جراحی بزرگ، مزایای لولهگذاری معمولاً بیشتر از خطرات آن است.
لولهگذاری شامل وارد کردن لولهای به نام لوله تراشهای (ET) از طریق دهان یا بینی برای باز نگه داشتن بافتهای نرم دهان و گلو است. این لوله به دستگاهی به نام ونتیلاتور یا احیاکننده دستی متصل میشود تا در حین جراحی یا در شرایط اورژانسی به تنفس کمک کند.

لولهگذاری داخل نای چیست؟
لولهگذاری زمانی انجام میشود که یک متخصص مراقبتهای بهداشتی لولهای را در نای شما قرار میدهد تا به تنفس کمک کند. بسته به علت لولهگذاری، این عمل ممکن است جدی یا غیرجدی باشد. این روش معمولاً برای بیهوشی در جراحی و مدیریت راه هوایی در مراقبتهای بحرانیتر استفاده میشود.
در شرایط اورژانسی و برخی بیماریها، لولهگذاری نوعی حمایت حیاتی محسوب میشود. این کار میتواند راه هوایی را باز نگه دارد و به تنفس کمک کند.
چرا ممکن است به لولهگذاری نیاز داشته باشید
دلیل لولهگذاری تعیین میکند که کدامیک از دو نوع اصلی استفاده شود.
لولهگذاری دهانی – نایی (Orotracheal Intubation)
در این روش، لوله از طریق دهان وارد نای میشود. این روش در بیشتر شرایط اورژانسی استفاده میشود زیرا لولهای که از دهان وارد میشود بزرگتر و راحتتر از لولهای است که از بینی وارد میشود.
لولهگذاری دهانی–نایی برای موارد زیر استفاده میشود:
- باز نگه داشتن راه هوایی برای رساندن اکسیژن، دارو یا بیهوشی عمومی
- حمایت از تنفس در افراد مبتلا به پنومونی، آمفیزم، نارسایی قلبی، ریهی فروپاشیده، کووید-۱۹ یا آسیب شدید
- عبور از قسمتی از راه هوایی که مسدود شده
- جلوگیری از ورود مایعات به ریهها در افرادی که سکته کردهاند، بیشدوز داشتهاند یا خونریزی شدید از معده یا مری دارند
لولهگذاری بینی – نایی (Nasotracheal Intubation)
در این روش لوله از طریق بینی وارد نای میشود. این روش برای موارد زیر استفاده میشود:
- حفاظت از راه هوایی و جلوگیری از آسیب بیشتر در برخی بیماران آسیبدیده
- ارائه بیهوشی برای جراحیهایی که دهان، سر یا گردن را درگیر میکنند (شامل جراحی دندان)
چه انتظاری هنگام لولهگذاری باید داشته باشید
لولهگذاری یک فرایند رایج است. تنها در ایالات متحده، سالانه حداقل 15 میلیون لولهگذاری در اتاق عمل و 650,000 مورد دیگر خارج از اتاق عمل انجام میشود.
جدی بودن لولهگذاری
میزان بقای بیماران لولهگذاریشده بستگی به علت اصلی لولهگذاری و عوامل دیگر مانند سن و وضعیت سلامت کلی دارد.
برای مثال، حدود نیمی از بیمارانی که در دوران همهگیری کووید-۱۹ نیاز به لولهگذاری داشتند، در ICU جان باختند. شدت بیماری کووید-۱۹ و سن بالا از عوامل افزایش مرگومیر بودند.
مراحل لولهگذاری دهانی – نایی
قبل از لولهگذاری، فرد معمولاً نیاز به آرامبخشی دارد مگر اینکه قبلاً بیهوش باشد. دارویی برای آرام و خوابآلود کردن فرد داده میشود تا لوله کشیده نشود. در طول لولهگذاری نمیتوان غذا خورد یا صحبت کرد.
مراحل لولهگذاری دهانی:
- فرد به پشت خوابانده میشود.
- ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی بالای سر بیمار قرار میگیرد و به پاها نگاه میکند.
- دهان باز میشود و محافظی برای حفاظت از دندانها قرار میگیرد.
- با استفاده از ابزار روشنایی که زبان را نیز کنار میزند، لوله آرام وارد گلو شده و به نای هدایت میشود.
- یک بادکنک کوچک در انتهای لوله باد میشود تا آن را ثابت نگه دارد و مانع ورود اسید معده به نای شود.
- لوله خارج از دهان با چسب ثابت میشود.
- لوله میتواند به ونتیلاتور متصل شود یا برای رساندن دارو و بیهوشی استفاده شود.
- محل لوله با گوشی پزشکی، رادیوگرافی قفسه سینه و/یا ابزار کپنوگراف بررسی میشود.
مراحل لولهگذاری بینی – نایی
این فرایند مشابه لولهگذاری دهانی است، با این تفاوت که فرد ممکن است کاملاً یا جزئاً آرامبخش داده شود.
ابزارهای اضافی ممکن است استفاده شوند، مانند داروهای موضعی برای تنگ کردن رگها یا کاتترهای ویژه برای کاهش احتمال خونریزی. خونریزی بینی شایعترین عارضه است.
لوله وارد سوراخ بینی شده و به بخش میانی گلو میرسد، سپس با استفاده از لارنگوسکوپ فیبر نوری بین تارهای صوتی و نای هدایت میشود. لوله باد شده و با چسب ثابت میگردد.
آیا لولهگذاری دردناک است؟
اکثر افراد در حین لولهگذاری بیدار نیستند. اگر بیدار باشند، ارائهدهندگان با اسپریهای بیحسکننده گلو و آرامبخشی درد را کاهش میدهند.
تغذیه در حین لولهگذاری
در حین لولهگذاری، امکان خوردن یا نوشیدن نیست. اگر فرد بیش از دو روز نیاز به ونتیلاتور داشته باشد، تغذیه لولهای (Enteral Nutrition) معمولاً از روز اول یا دوم آغاز میشود.
مواد غذایی، مایعات و داروها از طریق لولهای که از دهان یا بینی وارد معده میشود، منتقل میگردند.
تغذیه کامل وریدی (TPN) گزینهای برای افراد با سوءتغذیه شدید، انسداد روده یا بیماریهایی که تغذیه لولهای را غیرممکن میکنند، است.
تفاوت بین ونتیلاتور و لولهگذاری
لولهگذاری، ونتیلاسیون و حمایت حیاتی اصطلاحاتی هستند که هنگام توصیف روشهای حفظ زندگی استفاده میشوند.
- لولهگذاری: قرار دادن لوله برای محافظت از راه هوایی و باز نگه داشتن مسیر به ریهها.
- ونتیلاسیون: فرایندی که هوا بهطور مکانیکی وارد و خارج ریهها میشود وقتی فرد نمیتواند بهتنهایی یا بهخوبی تنفس کند. ونتیلاتور یا کیسه تنفسی این کار را انجام میدهد تا زمانی که فرد بتواند خودش تنفس کند.
اکثر افراد روی ونتیلاتور آرامبخش دریافت میکنند تا اضطراب یا ناراحتی کاهش یابد. آنها میتوانند بیهوشی کنترلشده یا بیهوشی کامل دریافت کنند.
خطرات لولهگذاری
اکثر افراد تنها عوارض خفیفی مانند گلودرد و گرفتگی صدا را تجربه میکنند. بعضی هیچ علامتی ندارند و متوجه لولهگذاری نمیشوند.
خطرات شایع و جدیتر:
- حالت تهوع یا خفگی
- گلودرد
- گرفتگی صدا
- خونریزی
- سوراخ شدن مری یا سقف نرم دهان
- آسیب به دندان، دهان، سینوسها، حنجره یا نای
- عفونت باکتریایی (مانند پنومونی آسپیراسیون)
- آسیب به بافتهای نرم در صورت استفاده طولانی
- عدم توانایی قطع ونتیلاتور و نیاز به تراکئوستومی
- تنگ شدن نای (Tracheal stenosis)
چه کسانی نباید لولهگذاری شوند
افراد ممکن است به دلیل آسیب یا انسداد نتوانند لولهگذاری شوند:
- آسیب گردن و ستون فقرات
- انسداد حلق
- آسیبهای صورت یا سر (مانند شکستگی بینی یا فک)
در موارد اورژانسی یا جراحیهای بزرگ، مزایای لولهگذاری معمولاً بیشتر از خطرات است.
لولهگذاری داخل نای در کودکان
فرایند مشابه بزرگسالان است، با تفاوت در اندازه لوله و تجهیزات استفادهشده.
- نوزادان به دلیل اندازه کوچک و زبان بزرگتر، لولهگذاری دشوارتر دارند.
- در برخی شرایط، لولهگذاری بینی برای نوزادان و شیرخواران ترجیح داده میشود.
نحوه خارج کردن لوله تراشهای (Extubation)
- چسب نگهدارنده لوله برداشته میشود.
- بادکنک انتهای لوله خالی شده و لوله به آرامی بیرون کشیده میشود.
- پس از خارج شدن لوله، فرد ممکن است برای تنفس به کمک بیشتری نیاز داشته باشد و تحت نظارت دقیق قرار گیرد.
مدت زمان لولهگذاری
اکثر افراد چند ساعت، روز یا هفته روی ونتیلاتور میمانند. افراد تحت حمایت حیاتی یا کسانی که هیپونتلاسیون مزمن دارند ممکن است ماهها یا سالها روی ونتیلاتور باشند و سپس از لولهگذاری داخل نای به تراکئوستومی منتقل شوند.
بهبود پس از لولهگذاری
- سرفه، گرفتگی صدا و ناراحتی شایع است اما معمولاً طی چند روز بهبود مییابد.
- برخی ممکن است هنگام بهبود التهاب گلو و حنجره مشکل در بلع یا صحبت داشته باشند.
- اگر مشکل در صحبت یا بلع چند هفته پس از لولهگذاری ادامه داشت، باید با متخصص گوش، حلق و بینی مشورت شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Library of Medicine. Endotracheal intubation.
- Park DH, Lee CA, Jeong CY, Yang HS. Nasotracheal intubation for airway management during anesthesia. Anesth Pain Med (Seoul). 2021;16(3):232-247. doi:10.17085/apm.21040
- Turner J, Bucca A, Propst S, et al. Association of checklist use in endotracheal intubation with clinically important outcomes: a systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open. 2020;3(7):1-12. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.9278
- Nolan MB, Nolan ME, Piasecki TM, Fiore MC. Mortality rates by age group and intubation status in hospitalized adult patients from 21 United States hospital systems during three surges of the COVID-19 pandemic. Chest. 2023;163(6):1390-1934. doi:10.1016/j.chest.2023.01.029
- Tracheostomy Education. What is endotracheal intubation?
- Berry JM, Harvey S. Laryngoscopic orotracheal and nasotracheal intubation.
- Koontalay A, Sangsaikaew A, Khamrassame A. Effect of a clinical nursing practice guideline of enteral nutrition care on the duration of mechanical ventilator for critically ill oatients. Asian Nurs Res (Korean Soc Nurs Sci). 2020;14(1):17-23. doi:10.1016/j.anr.2019.12.001
- American College of Gastroenterology. Enteral and parenteral nutrition.
- Ball L, Pelosi P. Intraoperative ventilation and postoperative respiratory assistance. BJA Education. 2017;17(11):357–362. doi:10.1093/bjaed/mkx025
- Tikka T, Hilmi OJ. Upper airway tract complications of endotracheal intubation. Br J Hosp Med (Lond). 2019;80(8):441-7. doi:10.12968/hmed.2019.80.8.441
- The LSUHSC New Orleans Emergency Medicine Interest Group. Endotracheal intubation.
- Greene NH, Jooste EH, Thibault DP, et al. A study of practice behavior for endotracheal intubation site for children with congenital heart disease undergoing surgery: Impact of endotracheal intubation site on perioperative outcomes-an analysis of the Society of Thoracic Surgeons Congenital Cardiac Anesthesia Society database. Anesth Analg. 2018. doi:10.1213/ANE.0000000000003594
- Ibarra-Sarlat M, Terrones-Vargas E, Romero- Espinoza L, Castañeda-Muciño G, Herrera-Landero A, Núñez-Enríquez JC. Endotracheal intubation in children: practice recommendations, insights, and future directions. In: IntechOpen [Internet].
- Wallace S, McGrath BA. Laryngeal complications after tracheal intubation and tracheostomy. BJA Educ. 2021;21(7):250-257. doi:10.1016/j.bjae.2021.02.005
