اگر هنگام انجام تمرینات سخت، متوجه ترشحات بزاق غلیظ، رشتهای و باقیمانده چسبناک سفیدی در اطراف دهان خود شدهاید، ممکن است کمآبی بدن یا خشکی دهان علت آن باشد. خوشبختانه، هر دوی این شرایط نسبتاً رایج هستند و میتوانند به آسانی با مصرف هدفمند مایعات و الکترولیتها، استفاده از محصولات شستشوی دهان یا تنظیم داروها زیر نظر پزشک مدیریت شوند. جلوگیری از این مشکل با حفظ رطوبت بدن و توجه به عوامل تشدیدکننده امکانپذیر است.
سفیدی اطراف دهان و کمآبی بدن
به گفته کلینیک کلیولند، کمآبی خفیف در طول ورزش غیرعادی نیست، زیرا بدن به طور طبیعی از طریق تعریق آب از دست میدهد¹. این وضعیت به ویژه اگر فعالیتهای شدیدتری انجام دهید یا در محیطهای گرم ورزش کنید، بیشتر رخ میدهد. اگرچه ممکن است احساس تشنگی بهترین شاخص کمآبی به نظر برسد، اما این لزوماً دقیقترین معیار نیست و باید به نشانههای دیگری نیز توجه کرد.
علائم کمآبی همچنین شامل خشکی دهان، که با تجمع بزاق چسبنده در اطراف دهان مشخص میشود، سردرد، یبوست و سبکی سر میباشد. طبق توصیه کلینیک مایو، هنگام ارزیابی کمآبی بدن، توجه به رنگ و مقدار ادرار نیز از اهمیت بالایی برخوردار است². اگر رنگ ادرار شما زرد تیره است و دفعات ادرار کمتر شده است، به احتمال زیاد دچار کمآبی هستید، حتی اگر احساس تشنگی نکنید.
نکاتی برای حفظ آب بدن
خوشبختانه، کمآبی خفیف تا متوسط معمولاً با افزایش مصرف مایعات قابل درمان است و بهبود مییابد¹. بر اساس توصیه کلینیک مایو، اگر قصد انجام تمرینات شدیدتری را دارید، باید مصرف مایعات خود را تا یک روز قبل از جلسه تمرینی برنامهریزیشده افزایش دهید². همچنین نوشیدن مایعات به طور منظم در طول فعالیت و گنجاندن آنها در برنامه ریکاوری پس از تمرین ضروری است. یک نشانه خوب از هیدراته بودن بدن، تولید ادرار شفاف و فراوان است.
آب در جایگزینی مایعات از دست رفته از طریق تعریق بسیار مؤثر است، اما فاقد الکترولیتهای حیاتی مانند پتاسیم، کلسیم و سدیم است. این مواد معدنی در اثر ورزشهای بسیار سنگین یا تمرینات طولانیمدت میتوانند در بدن کاهش یابند. طبق گفته جانز هاپکینز مدیسین، در چنین شرایطی، استفاده از یک نوشیدنی ورزشی حاوی الکترولیت ممکن است مناسب باشد³. راه دیگر برای جلوگیری از کمآبی و در نتیجه اجتناب از بزاق چسبنده اطراف دهان هنگام ورزش، پرهیز از مصرف کافئین و الکل است¹. این دو ماده تمایل به افزایش دفعات ادرار دارند که منجر به دفع سریعتر مایعات از بدن شده و به کمآبی کمک میکنند.
سفیدی اطراف دهان و خشکی دهان
خشکی دهان، که با نام زروستومیا نیز شناخته میشود، زمانی رخ میدهد که غدد بزاقی به اندازه کافی بزاق تولید نکنند تا دهان را مرطوب نگه دارند و آن را از باکتریهای مضر محافظت نمایند. یکی از رایجترین علائم خشکی دهان، وجود بزاق چسبنده است⁴. بزاق ناکافی به دلیل کاهش رطوبت، غلیظتر میشود و تمایل بیشتری به تجمع در اطراف لبها دارد.
خشکی دهان معمولاً به دلیل واکنش به داروهای خاص، مانند داروهای مورد استفاده برای افسردگی، فشار خون بالا، سرماخوردگی و آلرژی، و تسکین درد ایجاد میشود². علاوه بر این، تعدادی از بیماریهای زمینهای، مصرف الکل و تنباکو، و تنفس از طریق دهان، که احتمالاً هنگام ورزشهای شدیدتر انجام میدهید، نیز میتوانند به خشکی دهان منجر شوند. اگر هنگام تمرین از طریق دهان نفس میکشید، ممکن است متوجه شوید که علائم خشکی دهان در طول ورزش تشدید میشوند.
این تشدید شامل جمع شدن بزاق غلیظ در گوشههای دهان است. برای کمک به پیشگیری از خشکی دهان در حین ورزش، طبق توصیه کلینیک کلیولند، باید مکرراً آب بنوشید یا برای تحریک تولید بزاق، آبنباتهای بدون قند بمکید¹. جویدن آدامس بدون قند نیز میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
- Cleveland Clinic: “Dehydration”
- Mayo Clinic: “Dehydration”
- Johns Hopkins Medicine: “Sports and Hydration for Athletes: Q&A With a Dietitian”
- National Institute of Dental and Craniofacial Research: “Dry Mouth”
- Mayo Clinic: “Dry Mouth”
- Cleveland Clinic: “Dry Mouth (Xerostomia)”
- https://www.everydayhealth.com/first-aid/white-around-mouth-with-exercise/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
