۱۰ علت بوی بد دهان (هالیتوز) که ممکن است انتظار نداشته باشید

علل شایع بوی بد دهان

علل متداول هالیتوزیس یا بوی بد دهان شامل بهداشت ضعیف دهان، رژیم غذایی نامناسب، سیگار کشیدن و برخی بیماری‌ها و عفونت‌ها می‌شود. ¹

زمانی که باکتری‌ها باقی‌مانده مواد غذایی در دهان را تجزیه می‌کنند، ترکیبات بدبویی تولید می‌شود که منجر به بوی ناخوشایند دهان خواهد شد. ¹

۱۰ علت بوی بد دهان (هالیتوز) که ممکن است انتظار نداشته باشید rdiet.ir/

Tharakorn / Getty Images

۱. بهداشت ضعیف دهان و دندان

مسواک نزدن یا نخ‌دندان نکشیدن منظم می‌تواند منجر به ایجاد پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه (پریودنتال) شود که هر دو می‌توانند بوی بد دهان ایجاد کنند.

زمانی که پلاک‌های میکروبی در دهان تجمع پیدا می‌کنند، شرایطی برای فعالیت باکتری‌های تولیدکننده بوی بد فراهم می‌شود که در نهایت موجب بروز هالیتوزیس مداوم می‌گردد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

پوسیدگی دندان

پوسیدگی زمانی ایجاد می‌شود که باکتری‌های دهان مینای محافظ دندان را تخریب کرده و باعث آسیب به سطح دندان شوند. ²

ذرات غذا می‌توانند در حفره‌های دندان گیر کرده و باقی بمانند که این موضوع باعث رشد باکتری‌ها و در نتیجه تشدید بوی بد دهان می‌شود. ³

بیماری لثه

هالیتوزیس می‌تواند نشانه‌ای از بیماری لثه باشد که به دلیل التهاب و عفونت در بافت‌های اطراف دندان‌ها ایجاد می‌شود. ⁴

در نوع نادری از بیماری لثه به نام «ژنژیویت زخمی نکروزان حاد» (ANUG)، بوی دهان بسیار تند و ناخوشایند خواهد بود. ⁵

۲. غذاها و نوشیدنی‌ها

برخی غذاها می‌توانند باعث بوی نامطبوع دهان شوند، از جمله: ⁶

چاشنی‌ها
سیر
پیاز
ترشی‌ها
تربچه
ادویه‌ها

بوی بد دهان ناشی از غذاها گاهی از دستگاه گوارش منشا می‌گیرد؛ زیرا ترکیبات شیمیایی حاصل از هضم غذا وارد جریان خون شده و در نهایت از طریق ریه‌ها دفع می‌شوند.

الکل نیز به دلایلی مانند خشکی دهان، افزایش ترکیبات گوگردی، تأثیر بر سلامت لثه‌ها و بوی خود الکل، می‌تواند منجر به هالیتوزیس شود. ⁷

۳. رژیم غذایی

رژیم کتوژنیک که کم‌کربوهیدرات و پرچرب است، بدن را وارد حالت کتوز می‌کند که ممکن است باعث بوی تنفس شبیه به استون یا بوی میوه‌ای شود. ^8,9

روزه‌داری یا حذف وعده‌های غذایی نیز می‌تواند باعث کاهش تولید بزاق شود که در نتیجه بوی بد دهان افزایش می‌یابد. ¹⁰

۴. شرایط پزشکی

در برخی موارد، هالیتوزیس می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌ها یا عفونت‌های زمینه‌ای در بدن باشد.

عوامل پزشکی زیر از جمله مهم‌ترین علل بیماری‌محور برای بوی بد دهان هستند که نیاز به بررسی پزشکی دارند.

عفونت‌های باکتریایی

عفونت‌های باکتریایی مانند گلودرد استرپتوکوکی ممکن است باعث ایجاد بوی نامطبوع در دهان شوند. ¹¹

همچنین، سینوزیت‌های باکتریایی می‌توانند موکوس بدبو و چرک‌مانند تولید کنند که وارد حفره دهان شده و بوی بد ایجاد کند. ^12,13

کتواسیدوز دیابتی

بوی شیرین در تنفس می‌تواند نشانه‌ای از کتواسیدوز دیابتی باشد، که یک عارضه خطرناک از دیابت به شمار می‌رود. ¹⁴

این عارضه ممکن است با علائم دیگری مانند تکرر ادرار، تهوع و گرفتگی عضلانی همراه باشد که نیازمند درمان فوری است.

ریفلاکس معده (سوزش سر دل)

ریفلاکس اسید معده (GERD) می‌تواند در برخی افراد منجر به بوی بد دهان شود. ¹⁵

در یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ مشخص شد که حدود ۶۰٪ افرادی که دچار فرسایش مینای دندان بودند، علائم شدید رفلاکس را نیز تجربه می‌کردند. ¹⁶

پُشت‌ریزی بینی (Postnasal Drip)

تجمع موکوس در پشت گلو به‌دلیل آلرژی یا سرماخوردگی می‌تواند باعث حرکت ذرات به سمت دهان شده و بوی بد دهان ایجاد کند. ¹⁷

پُشت‌ریزی مکرر بینی باعث رشد باکتری‌های بی‌هوازی در دهان می‌شود که ترکیبات گوگردی تولید می‌کنند و بوی ناخوشایند به‌همراه دارند.

سندرم شوگرن

این بیماری خودایمنی باعث کاهش عملکرد غدد بزاقی و خشکی دهان می‌شود، که به نوبه خود موجب بوی بد دهان خواهد شد. ¹⁸

خشکی دهان در سندرم شوگرن محیطی مناسب برای رشد باکتری‌های مولد بو فراهم می‌کند و کنترل بوی دهان را دشوار می‌سازد.

۵. سیگار کشیدن

سیگار به مرور زمان باعث کاهش ترشح بزاق و تغییر ترکیب آن می‌شود، که این مسئله توانایی دهان در پاکسازی خود را تضعیف می‌کند. ¹⁹

بزاق حاوی آنزیم‌ها و آنتی‌بادی‌هایی است که نقش مهمی در از بین بردن باکتری‌های دهان دارند و کاهش آن موجب افزایش هالیتوزیس می‌گردد. ¹⁹

۶. وسایل دندانی

نظافت روزانه وسایل دندانی مانند دندان مصنوعی و بریج‌های ثابت ضروری است، زیرا این وسایل می‌توانند ذرات غذا را در خود نگه دارند.

اگر این وسایل به‌درستی تمیز نشوند، محیط مناسبی برای تجمع باکتری‌ها ایجاد می‌کنند که در نهایت به بوی بد دهان منجر می‌شود.

۷. داروها

برخی داروها می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند، از جمله: ²⁰

داروهای کاهش اسید معده
آمینوتیول‌ها
آنتی‌کولینرژیک‌ها
ضدافسردگی‌ها
داروهای ضدقارچ
آنتی‌هیستامین‌ها و استروئیدها
ضداسپاسم‌ها
داروهای شیمی‌درمانی
مکمل‌های غذایی
ترکیبات آلی گوگرددار

۸. بوی بد دهان صبحگاهی

در طول خواب، تولید بزاق به‌طور طبیعی کاهش می‌یابد و همین موضوع می‌تواند باعث بوی ناخوشایند دهان هنگام بیدار شدن شود. ²¹

مسواک زدن و استفاده از نخ‌دندان در صبح باعث حذف باکتری‌ها و ترکیبات بو‌زا شده و تنفس را تازه‌تر می‌کند.

۹. تنفس دهانی

تنفس از طریق دهان، به‌ویژه هنگام خواب یا ورزش، با خشکی دهان و افزایش احتمال بوی بد همراه است. ²²

افرادی که به‌صورت مزمن از طریق دهان تنفس می‌کنند، بیشتر در معرض بروز خشکی دهان و هالیتوزیس خواهند بود.

۱۰. باکتری‌های دهانی

ترکیب بزاق هر فرد منحصر به‌فرد است و نوع باکتری‌های موجود در آن می‌تواند نقش مهمی در نوع و شدت بوی دهان ایفا کند. ²³

تسلط برخی باکتری‌های بی‌هوازی در محیط دهان می‌تواند باعث تولید ترکیبات فرار گوگردی شود که مسئول اصلی بوی بد هستند.

چگونه بوی بد دهان را درمان و پیشگیری کنیم

برای کاهش بوی بد دهان می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید: ^24,1

اجتناب از سیگار کشیدن
جویدن آدامس به‌طور منظم
تمیز کردن وسایل دندانی مانند دندان مصنوعی و گارد دهانی به‌صورت روزانه
مصرف بیشتر میوه و سبزی و کاهش گوشت قرمز
محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنی‌های مولد بوی بد
رعایت بهداشت دهان از جمله مسواک زدن دوبار در روز، تمیز کردن زبان، نخ‌دندان کشیدن و استفاده از دهان‌شویه
مراجعه به دندان‌پزشک حداقل دو بار در سال

هالیتوفوبیا چیست؟

حدود ۱٪ از افراد دچار «هالیتوفوبیا» هستند؛ حالتی که در آن فرد به‌صورت مداوم و نادرست باور دارد دچار بوی بد دهان است، حتی در صورت عدم تأیید این مسئله. ^25,6

این اختلال روانی می‌تواند ناتوان‌کننده باشد و نیازمند ارزیابی توسط متخصص سلامت روان است.

مروری سریع

علل شایع هالیتوزیس شامل بهداشت ضعیف دهان، عادات غذایی، استعمال دخانیات و برخی بیماری‌ها یا عفونت‌هاست.

رعایت بهداشت دهان با مسواک زدن و نخ‌دندان کشیدن منظم و محدود کردن مصرف غذاهای خاص می‌تواند از بروز بوی بد دهان جلوگیری کند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: