نکاتی که باید درباره اگزما هرپتیکوم بدانید

اگزما هرپتیکوم زمانی ایجاد می‌شود که ویروس هرپس، پوست آسیب‌دیده بر اثر اگزما را آلوده کند. این وضعیت می‌تواند منجر به ظهور یک بثورات تاول‌دار دردناک و علائمی شبیه به آنفولانزا شود. به دلیل خطر بالای عوارض شدید، این بیماری نیاز به درمان فوری دارد.

ویروس‌های هرپس سیمپلکس (HSV)، به‌ویژه HSV-1، یک عامل شایع اگزما هرپتیکوم هستند. افراد می‌توانند با مدیریت مؤثر اگزما و اجتناب از تماس با HSV، از بروز اگزما هرپتیکوم جلوگیری کنند. تشخیص اگزما هرپتیکوم شامل شناسایی علائم و انجام آزمایش‌های آزمایشگاهی است.

درمان آن شامل داروهای ضدویروسی است و در صورت وجود عفونت‌های باکتریایی ثانویه، گاهی از آنتی‌بیوتیک‌ها نیز استفاده می‌شود. مداخله زودهنگام برای جلوگیری از گسترش ویروس و پیشگیری از آسیب احتمالی به اندام‌های حیاتی، امری کلیدی محسوب می‌شود. در این مقاله، مروری بر اگزما و هرپس، و همچنین علل، علائم و درمان اگزما هرپتیکوم که هنگام تلاقی این دو بیماری رخ می‌دهد، خواهیم داشت.

اگزما هرپتیکوم چیست؟

ویروس هرپس معمولاً برای فردی با سیستم ایمنی سالم مشکلات جدی ایجاد نمی‌کند. با این حال، اگر فردی که مبتلا به اگزما است، دچار عفونت با یکی از ویروس‌های هرپس سیمپلکس (HSV-1 یا HSV-2) شود، ممکن است به اگزما هرپتیکوم مبتلا گردد.

اگزما هرپتیکوم یک عارضه نادر اما بالقوه جدی و خطرناک است. این وضعیت می‌تواند زمانی رخ دهد که نواحی از پوست که تحت تأثیر اگزما قرار گرفته‌اند، با ویروس هرپس تماس پیدا کنند. این عارضه اغلب در اثر تماس با یک تبخال سرد (HSV-1) ایجاد می‌شود.

این ضایعات معمولاً در نواحی سر، گردن و تنه ظاهر می‌شوند. علائم اگزما هرپتیکوم معمولاً ۵ تا ۱۲ روز پس از تماس با فرد آلوده پدیدار می‌شوند. آن فرد ممکن است تبخال‌های قابل مشاهده داشته یا نداشته باشد.

تبخال سرد می‌تواند یکی از علائم اولیه باشد که در این حالت معمولاً یک بثورات تاول‌دار طی ۷ تا ۱۰ روز ظاهر می‌شوند. این تاول‌ها به صورت خوشه‌ای تشکیل می‌شوند و ممکن است ناحیه بزرگی را پوشش دهند. آن‌ها ممکن است بشکنند، خارش یا درد داشته باشند، ترشح کنند، خونریزی نمایند یا حاوی چرک یا مایع زرد باشند.

فرد ممکن است همزمان با ظهور بثورات، احساس ناخوشی کند و دچار علائمی مانند تورم غدد لنفاوی، تب، لرز و خستگی شود. اگزما هرپتیکوم یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود، زیرا می‌تواند منجر به عوارض شدید و گاهی اوقات کشنده گردد.

این عوارض شامل کراتیت هرپتیک، که یک عفونت در قرنیه چشم است و بدون درمان می‌تواند به کاهش بینایی منجر شود، هستند. همچنین کراتوکونژونکتیویت هرپتیک می‌تواند منجر به ایجاد زخم و نابینایی گردد. علاوه بر این، در صورت گسترش ویروس به مغز، ریه‌ها و کبد، احتمال نارسایی اندام و مرگ وجود دارد و همچنین می‌تواند جای زخم‌های طولانی‌مدت بر جای بگذارد.

اگزما هرپتیکوم می‌تواند در افرادی با هرگونه آسیب پوستی یا وضعیتی که پوست آن‌ها را در معرض آسیب قرار دهد، رخ دهد. این شامل مواردی مانند درماتیت تماسی، سوختگی‌ها یا درماتیت سبورئیک است.

بیشترین افراد در معرض خطر عبارت‌اند از کودکان خردسال و نوزادان. همچنین، افرادی که اگزما شدید دارند یا ابتلای آن‌ها در سنین پایین رخ داده است، ریسک بالاتری دارند. دیگر افراد در معرض خطر شامل کسانی هستند که سیستم ایمنی ضعیفی دارند. همچنین، افراد مبتلا به اگزما که تحت عمل زیبایی مانند لایه‌برداری پوست یا درم ابریژن قرار گرفته‌اند یا دچار آسیب پوستی شده‌اند نیز مستعد این عارضه هستند.

اگزما چیست؟

اگزما یک نوع بثورات پوستی است که باعث ایجاد لکه‌های خشک، تحریک‌شده، قرمز و خارش‌دار در پوست می‌شود. در بیشتر موارد، اگزما به درماتیت آتوپیک اشاره دارد که یک وضعیت مزمن التهابی پوست است.

اگزما ممکن است دوره‌های فروکش (بهبود علائم) و شعله‌ور شدن (بدتر شدن علائم) را طی کند. برای کاهش خطر شعله‌ور شدن اگزما، فرد باید از محرک‌های خاصی اجتناب کند. محرک‌ها در افراد مختلف متفاوت هستند، اما ممکن است شامل مواد شوینده، عطرها، برخی پارچه‌ها و فلزات (مانند فلز موجود در بند ساعت) باشند.

سایر محرک‌ها شامل استرس، برخی غذاها یا مواد تشکیل‌دهنده، و سایر مواد تحریک‌کننده یا آلرژن‌ها هستند. اگزما اغلب آزاردهنده است، اما معمولاً عوارض جدی ایجاد نمی‌کند. بیشتر شعله‌ور شدن‌های اگزما بدون مشکلات طولانی‌مدت بهبود می‌یابند، اما قرار گرفتن در معرض ویروس هرپس سیمپلکس می‌تواند منجر به عوارض شدید و بالقوه تهدیدکننده زندگی شود.

ویروس هرپس سیمپلکس چیست؟

اکثر مردم به ویروس‌های هرپس سیمپلکس به اختصار «هرپس» می‌گویند. این ویروس‌ها از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شوند و می‌توانند باعث ایجاد تاول‌های دردناک یا خارش‌دار یا زخم‌های باز شوند.

زمانی که زخم‌ها یا تاول‌ها ظاهر می‌شوند، به این حالت شیوع هرپس گفته می‌شود. بسیاری از افراد هرپس دارند اما علائم یا شیوعی را تجربه نمی‌کنند، بنابراین از داشتن ویروس بی‌اطلاع هستند.

انواع متعددی از هرپس وجود دارد، اما دو نوع شایع آن ویروس‌های هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) و نوع ۲ (HSV-2) هستند.

ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1)

HSV-1 معمولاً باعث ایجاد تبخال سرد می‌شود که به آن هرپس دهانی نیز می‌گویند. HSV-1 بسیار مسری است.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدود ۶۴% از افراد زیر ۵۰ سال در سطح جهان به HSV-1 مبتلا هستند⁶. بسیاری از افراد HSV-1 را از طریق تماس غیرجنسی، از جمله بوسیدن یا استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند بالم لب یا ظروف، دریافت می‌کنند. اگرچه کمتر رایج است، HSV-1 می‌تواند از طریق تماس جنسی از دهان به ناحیه تناسلی منتقل شود، اما لزوماً یک عفونت مقاربتی (STI) نیست.

ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۲ (HSV-2)

HSV-2 از طریق تماس جنسی با فردی که مبتلا به عفونت است، گسترش می‌یابد⁷. این ویروس می‌تواند باعث ایجاد تاول‌هایی در ناحیه تناسلی شود که به آن هرپس تناسلی می‌گویند.

همچنین می‌تواند از زن مبتلا به نوزاد در حین زایمان منتقل شود. حدود ۱۳% از مردم در سراسر جهان به HSV-2 مبتلا هستند⁸.

درمان HSV

در حال حاضر، هیچ درمانی برای عفونت HSV-1 یا HSV-2 وجود ندارد. هنگامی که فردی به یکی از این ویروس‌ها مبتلا می‌شود، ویروس برای تمام عمر در بدن او باقی خواهد ماند.

احتمال انتشار ویروس از فرد مبتلا به هرپس به دیگران، زمانی که تاول‌ها وجود دارند، بیشتر است. با این حال، هرپس حتی در غیاب علائم نیز می‌تواند به فرد دیگری منتقل شود.

داروهای ضدویروسی نمی‌توانند فرد را از عفونت هرپس درمان کنند، اما می‌توانند دفعات و شدت شیوع هرپس را کاهش دهند. آن‌ها همچنین می‌توانند احتمال انتشار آن را از فردی به فرد دیگر کاهش دهند، اما خطر انتقال را به طور کامل از بین نمی‌برند.

تشخیص اگزما هرپتیکوم

پزشک معمولاً می‌تواند اگزما هرپتیکوم را با مشاهده علائم تشخیص دهد. با این حال، گاهی اوقات تشخیص این وضعیت از یک دوره شعله‌ور شدن شدید اگزما می‌تواند دشوار باشد.

برای تأیید تشخیص، پزشک ممکن است از تاول نمونه‌برداری کند تا وجود باکتری یا ویروس را بررسی نماید. اگرچه ویروس عامل هرپس است، اما اگر ناحیه در معرض باکتری قرار گیرد، عفونت باکتریایی نیز ممکن است همزمان وجود داشته باشد. زمانی که این اتفاق می‌افتد، به آن عفونت ثانویه گفته می‌شود.

درمان اگزما هرپتیکوم

برای درمان اگزما هرپتیکوم، پزشک به احتمال زیاد یک داروی ضدویروسی تجویز می‌کند که معمولاً به شکل قرص یا شربت است. آن‌ها اغلب توصیه می‌کنند که درمان‌های جاری اگزما نیز ادامه یابد. در صورت بروز عفونت ثانویه، فرد ممکن است نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک نیز داشته باشد.

برخی از افراد مبتلا به اگزما هرپتیکوم ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند. اگر علائم به سرعت بدتر شوند، فرد ممکن است به درمان اورژانسی پزشکی نیاز پیدا کند. در صورت مشاهده علائم عفونت در چشم، لازم است فوراً به چشم‌پزشک مراجعه شود، زیرا هرپس در چشم می‌تواند منجر به نابینایی گردد.

درمان زودهنگام می‌تواند به جلوگیری از عوارض و توقف انتشار HSV به اندام‌های حیاتی کمک کند. بهبود هرگونه تاول تشکیل‌شده ممکن است ۲ تا ۶ هفته طول بکشد. این تاول‌ها معمولاً جای زخم باقی نمی‌گذارند، مگر اینکه فرد آن‌ها را دستکاری یا بخاراند.

پیشگیری از اگزما هرپتیکوم

بهترین راه برای پیشگیری از اگزما هرپتیکوم، مدیریت علائم اگزما و اتخاذ تدابیری برای اجتناب از HSV-1 و HSV-2 است. افراد می‌توانند با شناسایی محرک‌های اگزما، از آن‌ها اجتناب کنند.

مرطوب کردن پوست پس از حمام و در طول روز، در صورت لزوم، نیز ضروری است. از خاراندن پوست خودداری کنید، زیرا این کار ممکن است باعث ایجاد شکاف یا پارگی شود که آن را در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیر می‌سازد. استفاده از داروهای اگزما طبق تجویز پزشک نیز حائز اهمیت است. این داروها ممکن است به صورت خوراکی یا به شکل کرم برای پوست باشند.

پیگیری علائم اگزما و مراجعه به پزشک در صورت بدتر شدن آن‌ها نیز مهم است. برای جلوگیری از ابتلا به تبخال سرد، از بوسیدن افراد دارای تبخال فعال یا استفاده مشترک از نوشیدنی‌ها، ظروف یا وسایل شخصی با آن‌ها خودداری کنید. محافظت از پوست آسیب‌دیده با شستن مکرر دست‌ها و اجتناب از لمس نواحی آسیب‌دیده توسط اگزما، در صورت امکان، توصیه می‌شود.

شفافیت با شرکای جنسی در مورد STI‌ها و انجام آزمایش‌های منظم برای هرپس تناسلی نیز مهم است. استفاده از کاندوم لاتکس در طول رابطه جنسی می‌تواند به عنوان یک مانع در برابر STI‌ها، از جمله هرپس، عمل کند. با این حال، کاندوم نمی‌تواند محافظت کاملی در برابر STI‌هایی که از طریق تماس پوست به پوست منتقل می‌شوند، مانند هرپس، فراهم کند. محدود کردن تماس با افرادی که عفونت HSV فعال دارند نیز حیاتی است. افراد دارای عفونت فعال باید تماس خود را با کودکان خردسال و کسانی که سیستم ایمنی ضعیف یا اگزما آتوپیک دارند، محدود کنند.

افراد در صورت مشاهده بثورات تاول‌دار روی پوست، به‌ویژه اگر علائم دیگری مانند تب وجود داشته باشد، باید به پزشک مراجعه کنند. والدین یا مراقبان نوزادان و کودکان خردسال باید با متخصص اطفال در مورد بهترین راه برای مدیریت علائم اگزما کودک صحبت کنند و در صورت ظهور تاول‌ها، به دنبال مشاوره پزشکی باشند.

خلاصه

مدیریت اگزما می‌تواند ناراحتی را به حداقل برساند و کیفیت زندگی را بهبود بخشد، اما همچنین می‌تواند به جلوگیری از یک عفونت جدی پوستی کمک کند. سالم و بدون آسیب نگه داشتن پوست، به محافظت از بدن در برابر ویروس‌ها و باکتری‌های ناخواسته که می‌توانند باعث بیماری شوند، کمک می‌کند.