آیا می‌توان ویتامین D و ویتامین K را با هم مصرف کرد؟

ویتامین‌های D و K هر دو در برخی مواد غذایی یافت می‌شوند و همچنین می‌توانند به‌صورت مکمل جداگانه یا مولتی‌ویتامین ترکیبی مصرف شوند. ویتامین D فواید متعددی از جمله پیشگیری و درمان پوکی استخوان دارد، درحالی‌که ویتامین K بیش از همه به نقش آن در انعقاد خون و تقویت استخوان‌ها شناخته می‌شود. ¹

این دو ویتامین ممکن است اثر هم‌افزایی در سلامت استخوان داشته باشند. تحقیقات نشان می‌دهد که ویتامین K در شرایطی که سطح ویتامین D کافی باشد، در افزایش توده استخوانی مؤثرتر عمل می‌کند. ¹

نحوه عملکرد مشترک ویتامین D و K

ویتامین D باعث جذب بهتر کلسیم و فسفر از روده می‌شود و این مواد معدنی برای ساخت و استحکام استخوان ضروری هستند. ویتامین K به فعال‌سازی پروتئین‌های وابسته به کلسیم مانند «استئوکلسین» کمک می‌کند تا کلسیم در استخوان‌ها رسوب کند و نه در رگ‌ها. ^1,6

این همکاری بیوشیمیایی باعث می‌شود مصرف هم‌زمان این دو ویتامین در پیشگیری از پوکی استخوان و حتی کاهش رسوب کلسیم در عروق نقش حمایتی داشته باشد. با این حال، پزشکان معمولاً مکمل ویتامین K را تنها در شرایط خاص توصیه می‌کنند. ²

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

ویتامین‌های D و K: فواید، خطرات، مقدار مصرف

SeventyFour / Getty Images

فواید ویتامین D

ویتامین D نقش اساسی در تنظیم سطح کلسیم و فسفر در خون دارد. کمبود آن خطر ابتلا به پوکی استخوان و نرمی استخوان (استئومالاسی) را افزایش می‌دهد. ³

همچنین، ویتامین D می‌تواند در بهبود برخی مشکلات مانند رینیت آلرژیک، پوسیدگی دندان، نارسایی قلبی و عفونت‌های تنفسی نقش داشته باشد. البته مصرف آن در افرادی که کمبود ندارند، احتمالاً سود چندانی ندارد. ³

انواع ویتامین D

دو نوع اصلی ویتامین D شامل D2 (ارگوکلسيفرول) و D3 (کوله‌کلسیفرول) هستند. تحقیقات نشان می‌دهد که D3 جذب بهتری در بدن دارد. ^3,4

از آنجا که D3 بیشتر در منابع حیوانی وجود دارد، افراد گیاهخوار ممکن است ترجیح دهند D2 را از منابع گیاهی یا مکمل‌ها دریافت کنند. ⁴

فواید ویتامین K

شواهد علمی درباره فواید مکمل ویتامین K کمتر از ویتامین D قوی است، اما برخی مطالعات نشان داده‌اند که می‌تواند در پیشگیری از پوکی استخوان مؤثر باشد. با این حال، برخی تحقیقات این نتایج را تأیید نکرده‌اند. ^5,2

ویتامین K همچنین ممکن است از بیماری‌های قلبی-عروقی جلوگیری کند، احتمالاً از طریق کاهش رسوب کلسیم در رگ‌ها. علاوه بر این، در درمان خونریزی ناشی از مصرف بیش از حد وارفارین نیز استفاده می‌شود. ^6,7

انواع ویتامین K

ویتامین K به دو فرم اصلی وجود دارد: K1 (فیلوکینون) که در سبزیجات برگ‌سبز یافت می‌شود، و K2 (مناکینون) که بیشتر در محصولات تخمیری لبنی یافت می‌شود. هر دو نوع به صورت مکمل نیز در دسترس هستند. ⁷

فواید مصرف هم‌زمان ویتامین D و K

مصرف هم‌زمان این دو ویتامین ممکن است در پیشگیری یا درمان پوکی استخوان مؤثرتر از مصرف هر یک به‌تنهایی باشد. برخی مطالعات اولیه حتی بهبود چگالی مواد معدنی استخوان در ستون فقرات کمری را در کودکان مبتلا به بتا تالاسمی نشان داده‌اند. ^1,7

همچنین، افزودن ویتامین K به افرادی که ویتامین D مصرف می‌کنند، ممکن است خطر رسوب کلسیم در عروق و بیماری‌های قلبی را کاهش دهد. ⁶

نحوه مصرف

هر دو ویتامین D و K می‌توانند به‌صورت قرص، پودر یا مایع مصرف شوند. در شرایط خاص، تزریق نیز ممکن است تجویز شود. ^3,7

می‌توان از مکمل‌های ترکیبی یا محصولات جداگانه استفاده کرد. مهم است که پیش از مصرف، با پزشک درباره دوز مناسب و تداخلات احتمالی مشورت شود. ²

دوز مصرف

برای ویتامین D، مقدار توصیه‌شده برای افراد ۱ تا ۷۰ ساله حدود ۶۰۰ واحد بین‌المللی (۱۵ میکروگرم) در روز است و برای پیشگیری از پوکی استخوان معمولاً ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ واحد تجویز می‌شود. حداکثر مصرف روزانه بزرگسالان ۴۰۰۰ واحد (۱۰۰ میکروگرم) است. ^2,3

برای ویتامین K، مقدار مورد نیاز روزانه برای مردان ۱۲۰ میکروگرم و برای زنان ۹۰ میکروگرم است که از رژیم غذایی و مکمل‌ها تأمین می‌شود. ⁷

ایمنی و تداخلات دارویی

مصرف هم‌زمان ویتامین D و K در دوزهای معمول بی‌خطر است و حتی ممکن است ایمنی بالاتری نسبت به مصرف تنها ویتامین D داشته باشد. این به دلیل نقش ویتامین K در جلوگیری از افزایش بیش‌ازحد کلسیم خون است. ⁸

با این حال، هر دو ویتامین می‌توانند با داروهایی مانند استاتین‌ها، دیورتیک‌های تیازیدی و وارفارین تداخل داشته باشند و نیازمند نظارت پزشکی هستند. ^3,7

عوارض احتمالی

در بیشتر افراد، این مکمل‌ها به‌خوبی تحمل می‌شوند. ممکن است مصرف ترکیبی باعث افزایش اندک خطر بثورات پوستی شود. ⁷

عوارض خفیف ویتامین K شامل ناراحتی معده، اسهال یا حالت تهوع است. مصرف بیش از حد ویتامین D می‌تواند منجر به هیپرکلسمی و عوارض جدی شود. ¹⁰

پاتوفیزیولوژی و مکانیزم اثر

ویتامین D از طریق افزایش جذب کلسیم و فسفر در روده و تحریک ساخت پروتئین‌های استخوانی، استحکام استخوان را بهبود می‌بخشد. ویتامین K با فعال‌سازی پروتئین‌های وابسته به کلسیم، باعث رسوب صحیح کلسیم در استخوان‌ها و پیشگیری از کلسیفیکاسیون عروقی می‌شود. ^1,6

مصرف هم‌زمان آنها تعادل بین جذب کلسیم و استفاده مناسب آن را حفظ می‌کند، که برای پیشگیری از پوکی استخوان و بیماری‌های قلبی اهمیت دارد. این همکاری در سطح سلولی و مولکولی، یک رویکرد جامع در سلامت استخوان ارائه می‌دهد. ^6,7

راهکارهای پیشگیری و توصیه‌های بالینی

افراد در معرض خطر پوکی استخوان یا کمبود ویتامین D و K باید از رژیم غذایی متعادل حاوی لبنیات کم‌چرب، سبزیجات برگ‌سبز و ماهی‌های چرب استفاده کنند. انجام فعالیت بدنی منظم و قرار گرفتن در معرض نور خورشید به تولید ویتامین D کمک می‌کند. ^3,7

بیماران مصرف‌کننده وارفارین یا داروهای قلبی باید مصرف ویتامین K را با نظر پزشک تنظیم کنند. پیش از شروع مکمل، بررسی سطح سرمی این ویتامین‌ها توصیه می‌شود. ^7,9

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: