نکات کلیدی
- مشکلات گوارشی مانند یبوست، رفلاکس اسید و نفخ ممکن است با افزایش سن شایعتر شوند.
- استفاده طولانیمدت از داروها و تغییرات سبک زندگی میتواند مشکلات معده را در سالمندان تشدید کند.
- کاهش آنزیمهای گوارشی باعث دشواری در هضم غذا میشود.
ممکن است با افزایش سن مشکلات معده بیشتری را تجربه کنید و تنها نیستید. مشکلات گوارشی—مانند یبوست، رفلاکس اسید یا نفخ—با بالا رفتن سن شایعتر میشوند، زیرا دستگاه گوارش به طور طبیعی کندتر شده و حساستر میشود. داروها، تغییرات سبک زندگی و سایر شرایط سلامتی میتوانند این مشکلات را تشدید کنند. برخی تغییرات میتوانند به راحتتر شدن گوارش کمک کنند.

Jelena Stanojkovic / Getty Images
چرا گوارش با سن تغییر میکند
با افزایش سن، عضلات و اعصاب دستگاه گوارش به طور طبیعی کمتر فعال یا هماهنگ میشوند و حرکت غذا در دستگاه گوارش دشوارتر میشود، طبق گفته دکتر اریکا چونگ، متخصص گوارش در Montefiore Health System در برانکس، نیویورک.
معده ممکن است اسید کمتری تولید کند و رودهها توانایی جذب مواد مغذی را کمتر داشته باشند.
دکتر چونگ افزود: “مصرف برخی داروها مانند مواد مخدر یا ضدافسردگی، داشتن بیماریهایی مانند دیابت یا پارکینسون، و تغییرات سبک زندگی مانند کاهش فعالیت بدنی، مصرف کمتر فیبر یا نوشیدن آب کمتر نیز نقش دارند.”
چرا یبوست شدیدتر میشود و چه کمکی میکند
یکی از اثرات قابل توجه این تغییرات، یبوست است که میتواند به سرعت به یک مشکل روزمره برای سالمندان تبدیل شود.
با افزایش سن، دستگاه گوارش کندتر میشود و غذا ممکن است مدت طولانیتری در رودهها بماند. این باعث میشود بدن آب بیشتری از غذا جذب کند و مدفوع سخت شود که منجر به یبوست میشود.
همچنین بدن آنزیمهای گوارشی کمتری تولید میکند که غذا را به قطعات کوچکتر و قابل هضم تبدیل کنند. کاهش این آنزیمها میتواند باعث کندی هضم و درد معده بیشتر شود، طبق گفته دکتر نیکیا آسامواه، متخصص گوارش در Medstar Washington Hospital Center در واشنگتن دیسی.
هیدراته ماندن و ورزش منظم میتواند به حرکت بهتر گوارش کمک کند.
چرا رفلاکس اسید با سن شدیدتر میشود
همراه با یبوست، مشکل دیگری که اغلب با سن ظاهر یا تشدید میشود، رفلاکس اسید است.
بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) یا رفلاکس اسید در سالمندان شایعتر است. یکی از دلایل آن، ضعف دریچه مری تحتانی—یک دریچه عضلانی بین مری و معده—است که با گذشت زمان ممکن است ضعیف شود. این میتواند باعث بازگشت اسید یا غذا به مری شده و سوزش معده و تحریک ایجاد کند.
وزن اضافی نیز میتواند رفلاکس را تشدید کند، زیرا فشار بیشتر بر روی شکم محتویات معده را به بالا فشار میدهد.
تغییرات سبک زندگی اغلب میتوانند علائم را کاهش دهند. اجتناب از محرکها مانند غذاهای تند، قهوه و الکل، خوردن وعدههای کوچک، عدم دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا و حفظ وزن سالم مؤثر است. اگر ناراحتی ادامه داشت، با پزشک درباره درمانهای بدون نسخه یا دارویی مشورت کنید.
چگونه داروها میتوانند معده را تحت تأثیر قرار دهند
بسیاری از داروهایی که سالمندان مصرف میکنند میتوانند مشکلات معده را تشدید کنند. داروهایی مانند آنتیبیوتیکها و ایبوپروفن میتوانند پوشش معده را ضعیف کنند. سالمندان به دلیل مصرف داروهای مزمن بیشتر در معرض تحریک معده هستند.
از پزشک یا داروساز خود درباره قرصهای پوششدار که ممکن است تحریک معده را کاهش دهند، سوال کنید و سعی کنید داروها را همراه با غذا یا یک لیوان کامل شیر مصرف کنید.
داروهایی مانند مواد مخدر و ضداسیدها میتوانند باعث یبوست نیز شوند. مطمئن شوید که آب کافی مینوشید و فیبر کافی مصرف میکنید. در صورت مشکل در دفع، با پزشک درباره مصرف ملین یا نرمکننده مدفوع مشورت کنید.
عادات ساده برای سلامت گوارش
تغییرات کوچک در سبک زندگی میتوانند به کاهش مشکلات گوارشی و سلامت طولانیمدت روده کمک کنند.
دکتر سوبهانکار چاکربورتی، متخصص گوارش در Ohio State University Wexner Medical Center، توصیه میکند روزانه ۲۵ تا ۳۵ گرم فیبر از منابعی مانند غلات کامل، میوهها و سبزیجات مصرف کنید.
او همچنین توصیه میکند وعدههای کوچک و آرام مصرف کنید، اکثر روزها ورزش کنید، آب کافی بنوشید و بلافاصله بعد از غذا دراز نکشید.
دکتر آسامواه اضافه کرد اگر مرتباً علائم معده مانند اسهال یا گاز دارید، با پزشک مشورت کنید. نگه داشتن دفترچه غذایی برای شناسایی غذا یا داروی محرک نیز مفید است.
او گفت: “کمی مهربانی نسبت به معدهتان، حتی اگر به معنای تغییر غذا یا نحوه خوردن شما نسبت به دوران جوانی باشد، میتواند به کاهش درد گوارشی کمک زیادی کند.”
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Kassis A, Fichot MC, Horcajada MN, et al. Nutritional and lifestyle management of the aging journey: A narrative review. Front Nutr. 2023;9:1087505. Published 2023 Jan 24. doi:10.3389/fnut.2022.1087505
- Vara-Luiz F, Mendes I, Palma C, et al. Age-Related Decline of Gastric Secretion: Facts and Controversies. Biomedicines. 2025;13(7):1546. Published 2025 Jun 25. doi:10.3390/biomedicines13071546
- Hinssen F, Mensink M, Huppertz T, van der Wielen N. Impact of aging on the digestive system related to protein digestion in vivo. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. Published online November 27, 2024:1-17. doi:10.1080/10408398.2024.2433598
- Fangxu L, Wenbin L, Pan Z, et al. Chinese expert consensus on diagnosis and management of gastroesophageal reflux disease in the elderly (2023). Aging Med (Milton). 2024;7(2):143-157. doi:10.1002/agm2.12293
- Thalheimer A, Bueter M. Excess body weight and gastroesophageal reflux disease. Visc Med. 2021;37(4):267-272. doi:10.1159/000516050
- Johns Hopkins Medicine. Medicines and the Digestive System.
- Squeo F, Celiberto F, Ierardi E, et al. Opioid-induced constipation: old and new concepts in diagnosis and treatment. J Neurogastroenterol Motil. 2024;30(2):131-142. doi:10.5056/jnm23144
- https://www.verywellhealth.com/why-your-stomach-hurts-more-as-you-get-older-11804186
