چه اتفاقی برای ریفلاکس اسید شما می‌افتد وقتی پروبیوتیک مصرف می‌کنید؟

پروبیوتیک‌ها (ریزاندامگان زنده و مفید) ممکن است به کاهش علائم ریفلاکس اسید کمک کنند، اما تجربیات افراد متفاوت است¹. این میکروارگانیسم‌ها از منابع مختلفی از جمله مکمل‌های غذایی و غذاها قابل دستیابی هستند¹.

اثرات احتمالی پروبیوتیک بر ریفلاکس اسید

۱. برخی مطالعات، بهبود ریفلاکس اسید را نشان می‌دهند

ریفلاکس معدی مری (که با نام‌های ریفلاکس اسید یا سوزش سر دل نیز شناخته می‌شود) زمانی رخ می‌دهد که محتویات معده به سمت مری (لوله‌ای که گلو را به معده وصل می‌کند) برگردد². ریفلاکس می‌تواند باعث ایجاد سوءهاضمه یا سوزش سر دل شود.

برخی تحقیقات تلاش کرده‌اند تا تعیین کنند که آیا پروبیوتیک‌ها می‌توانند شدت و تعداد دفعات علائم بیماری ریفلاکس معدی مری (GERD)، که شکل مزمن و شدیدتر ریفلاکس اسید است، را کاهش دهند⁴. این مطالعات نتایج امیدوارکننده‌ای را نشان داده‌اند، اما هنوز به تحقیقات بیشتری برای تأیید قاطع نیاز است.

بر اساس یافته‌های یک مرور سیزده مطالعه در سال ۲۰۲۰، بهبود علائم GERD مانند بازگشت غذا به مری، سوزش سر دل، تهوع، درد شکم و نفخ (آروغ زدن و قار و قور شکم) مشاهده شده است³. همچنین، یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ روی کودکان مبتلا به GERD نشان داد کودکانی که علاوه بر پروبیوتیک، یک مهارکننده پمپ پروتون (PPI) مانند پریلوسک (امپرازول) مصرف کرده بودند، علائم گوارشی به مراتب کمتری داشتند⁴. با وجود این نتایج مثبت، برای تأیید نهایی اثربخشی پروبیوتیک‌ها در این زمینه، مطالعات بیشتری مورد نیاز است.

۲. متخصصان بهداشت دستورالعمل‌های خاصی ارائه نکرده‌اند

از نظر متخصصان سلامت، انجمن گوارش آمریکا (AGA) دستورالعمل‌های خاصی در مورد استفاده از پروبیوتیک‌ها برای GERD صادر نکرده و موضع‌گیری له یا علیه آن نداشته است⁵. با این حال، انجمن بین‌المللی پروبیوتیک‌ها بیان می‌کند که اگرچه درمان GERD همیشه باید با تغییرات سبک زندگی آغاز شود، اما پروبیوتیک‌ها می‌توانند یک مکمل کمک‌کننده باشند⁶. بهتر است قبل از مصرف، برای دریافت توصیه‌های پزشکی شخصی‌سازی‌شده و اطلاعات بیشتر، با ارائه‌دهنده خدمات درمانی خود مشورت کنید.

۳. زمان لازم برای اثربخشی متفاوت است

مدت زمانی که طول می‌کشد تا پروبیوتیک‌ها اثر کنند، بسته به عواملی مانند نوع و شدت علائم در افراد مختلف، متفاوت است³. در مرور مطالعات انجام‌شده، برخی افراد بهبود علائم را ظرف یک تا دو هفته مشاهده کردند، در حالی که برخی دیگر بهبود را پس از ۱۲ هفته گزارش دادند³.

۴. بهترین سویه‌های پروبیوتیک برای ریفلاکس اسید

هنگامی که به دنبال مکمل‌های پروبیوتیک در داروخانه هستید، احتمالاً با سویه‌های زیادی روبرو می‌شوید، اما بهترین گزینه‌ها برای ریفلاکس اسید کدامند؟ در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۸ روی کودکان مبتلا به GERD انجام شد، محققان نتایج مثبتی با سویه لاکتوباسیلوس رئوتری (Lactobacillus reuteri) پیدا کردند⁴. مرور مطالعات انجام‌شده در سال ۲۰۲۰ شواهد محدودی برای مقایسه مستقیم سویه‌های مختلف پروبیوتیک ارائه کرد؛ با این حال، پژوهشگران خاطرنشان کردند که مطالعاتی که سویه‌های لاکتوباسیلوس (Lactobacillus) و بیفیدوباکتریوم (Bifidobacterium) را بررسی کرده‌اند، همگی اثرات مثبتی بر علائم GERD گزارش داده‌اند³. برای دریافت یک توصیه شخصی‌سازی‌شده، می‌توانید با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

۵. عوارض جانبی معمولاً بسیار ناچیز هستند

در مرور مطالعات بالینی، بسیاری از افراد هیچ عارضه جانبی را گزارش نکردند، اما تعداد کمی از افراد نفخ و گاز معده را گزارش کردند³. به طور کلی، پروبیوتیک‌ها به خوبی تحمل می‌شوند و عوارض جانبی آن‌ها معمولاً جزئی بوده و شامل علائم گوارشی مانند گاز است⁷.

۶. پروبیوتیک‌ها برای همه مناسب نیستند

مصرف پروبیوتیک‌ها همیشه برای همه افراد بی‌خطر یا مناسب نیست و باید حتماً قبل از شروع هرگونه مکمل جدیدی، با پزشک مشورت کنید⁷. پروبیوتیک‌ها ممکن است برای برخی افراد، از جمله نوزادان نارس، افراد بسیار بیمار، کسانی که مشکلات سیستم ایمنی دارند یا داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، و همچنین افراد با بیماری‌های جدی دیگر، مناسب نباشند⁷.

نحوه مصرف پروبیوتیک برای تسکین ریفلاکس اسید

مکمل‌ها

انواع مختلفی از مکمل‌های پروبیوتیک در دسترس است. اگر تصمیم به مصرف مکمل دارید، باید از پزشک خود بپرسید که کدام‌یک برای شما مناسب‌تر است. هنگام مصرف، همیشه دستورالعمل‌های روی برچسب محصول را دنبال کرده و تاریخ انقضا را بررسی کنید¹⁰.

غذاها

غذاهایی که به طور معمول سرشار از پروبیوتیک‌ها هستند، شامل موارد زیر است⁸:

• کفیر
• کیمچی
• غذاهای حاوی میسو
• نان خمیر ترش (Sourdough)¹
• تمپه
• کلم ترش غیرپاستوریزه (Unpasteurized sauerkraut)²
• ماست

توجه داشته باشید که غذاهایی مانند ماست یا شیر تخمیرشده ممکن است حاوی پروبیوتیک‌های مفید باشند، اما همه غذاهای تخمیرشده با تعریف رسمی پروبیوتیک مطابقت ندارند⁹. برای اطمینان، برچسب محصول را بررسی کنید تا مطمئن شوید که حاوی کشت‌های زنده و فعال است⁹.

پروبیوتیک در مقابل داروهای ضد اسید (Antacids) برای سوزش سر دل

هنگام انتخاب بین پروبیوتیک‌ها و داروهای ضد اسید، مهم است که تفاوت عملکرد آن‌ها را بدانید.

سایر روش‌های درمان ریفلاکس اسید

ارائه‌دهنده خدمات درمانی شما ممکن است برای درمان ریفلاکس اسید، علاوه بر پروبیوتیک‌ها، داروهایی مانند ضد اسیدها، مسدودکننده‌های H2 (مانند پپسید یا تاگامت) یا مهارکننده‌های پمپ پروتون (مانند نکسیوم یا پریلوسک) را توصیه کند.

تغییرات سبک زندگی برای پیشگیری و کنترل ریفلاکس اسید نیز ضروری است¹²، ¹³:

• محدود کردن غذاهایی که ممکن است علائم ریفلاکس را تشدید کنند، مانند شکلات، قهوه، غذاهای تند یا سرخ‌شده، نعناع فلفلی و نوشیدنی‌های گازدار.
• اجتناب از دراز کشیدن حداقل تا دو ساعت پس از غذا خوردن.
• بالا بردن سر هنگام خواب (با قرار دادن بلوک یا گوه زیر تشک). صرفاً استفاده از بالش‌های بیشتر توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند فشار روی معده را افزایش دهد.
• اجتناب از وعده‌های غذایی بزرگ و جایگزینی آن‌ها با وعده‌های غذایی کوچک‌تر و مکرر.
• پوشیدن لباس‌هایی که در اطراف شکم راحت باشند.
• ترک سیگار و اجتناب از الکل.
• کاهش وزن در صورت نیاز.

در پایان، اگرچه پروبیوتیک‌ها نویدبخش هستند، اما آن‌ها یک درمان اثبات‌شده به تنهایی نیستند و باید در کنار سایر استراتژی‌های مبتنی بر شواهد برای مدیریت ریفلاکس استفاده شوند.