پروبیوتیکها بهطور کلی ایمن و قابلتحمل هستند، اما مانند هر مکمل دیگری ممکن است در برخی افراد عوارض جانبی یا خطراتی ایجاد کنند. این ترکیبات شامل باکتریها و مخمرهای مفیدی هستند که شبیه به میکروارگانیسمهای طبیعی رودهاند و به هضم، ایمنی و سلامت عمومی کمک میکنند. رایجترین آنها شامل Lactobacillus، Bifidobacterium و Saccharomyces boulardii هستند.
۱. مشکلات گوارشی
اگرچه اغلب افراد پروبیوتیکها را بهخوبی تحمل میکنند، برخی ممکن است دچار ناراحتیهای گوارشی شوند. این علائم معمولاً در ابتدای مصرف ظاهر شده و طی چند هفته برطرف میشوند.
علائم احتمالی:
-
گاز معده موقتی
اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشنضمیر ← -
نفخ
-
درد معده
-
یبوست
-
اسهال
🔹 اگر علائم بیش از چند هفته ادامه پیدا کردند، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

samael334 / Getty Images
۲. حساسیت به هیستامین
برخی از گونههای پروبیوتیک میتوانند در دستگاه گوارش هیستامین تولید کنند. هیستامین مادهای است که توسط سیستم ایمنی در واکنش به آلرژنها ترشح میشود.
علائم واکنش هیستامینی:
-
آبریزش چشم
-
گرفتگی بینی
-
بثورات پوستی خفیف
-
خارش یا تورم پوست
گونههایی که میتوانند هیستامین تولید کنند شامل:
-
Lactobacillus buchneri
-
Lactobacillus helveticus
-
Lactobacillus hilgardii
-
Streptococcus thermophilus
🔹 افراد مبتلا به عدم تحمل هیستامین باید در مصرف پروبیوتیکها محتاط باشند.
۳. سردرد
برخی غذاهای غنی از پروبیوتیک مانند ماست و پنیرهای تخمیری، حاوی ترکیباتی به نام آمینهای زیستی هستند که ممکن است موجب سردرد شوند.
انواع آمینهای زیستی:
-
هیستامین
-
تیرامین
-
تریپتامین
-
فنیلاتیلآمین
این ترکیبات طی فرآیند تخمیر ایجاد شده و میتوانند بر سیستم عصبی مرکزی اثر گذاشته و جریان خون را تغییر دهند و باعث میگرن یا سردرد شوند.
🔹 با این حال، برخی پژوهشها نشان دادهاند که مصرف مکملهای پروبیوتیک ممکن است با بهبود عملکرد محور روده-مغز به کاهش میگرن کمک کند.
۴. افزایش خطر عفونت
در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، احتمال دارد پروبیوتیکها وارد جریان خون شوند و موجب عفونت گردند.
گروههای پرخطر شامل:
-
افرادی که داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند
-
بستریشدگان طولانیمدت در بیمارستان یا ICU
-
کسانی که کاتتر وریدی دارند
-
افرادی که بهتازگی جراحی کردهاند
🔹 در افراد سالم این خطر بسیار نادر است، اما افراد با ایمنی ضعیف باید قبل از مصرف پروبیوتیک با پزشک مشورت کنند.
۵. واکنش آلرژیک
مانند هر دارو یا مکملی، پروبیوتیکها نیز ممکن است حاوی ترکیباتی باشند که برای برخی افراد ایجاد آلرژی کنند.
-
بسیاری از پروبیوتیکها حاوی لاکتوز هستند و برای افراد دچار عدم تحمل لاکتوز مناسب نیستند.
-
برخی حاوی مخمر هستند و افراد با آلرژی به مخمر باید انواع باکتریایی را انتخاب کنند.
-
ممکن است شامل آلرژنهایی مانند لبنیات، تخممرغ، سویا یا مغزها باشند.
⚠️ در صورت بروز علائم شدید آلرژی، باید فوراً به مراکز درمانی مراجعه کرد.
۶. مقاومت آنتیبیوتیکی
برخی پروبیوتیکها ممکن است ژنهای مقاوم به آنتیبیوتیک داشته باشند. نگرانی این است که این ژنها به باکتریهای بیماریزا منتقل شوند.
🔹 برای کاهش این خطر، پروبیوتیکها را فقط از منابع معتبر و قابلاعتماد تهیه کنید.
انتخاب پروبیوتیک مناسب
-
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هنوز دستورالعمل مشخصی برای مصرف پروبیوتیک در افراد سالم ارائه نکرده است.
-
برای برخی شرایط مانند سندرم روده تحریکپذیر (IBS) پزشک ممکن است راهنمایی کند.
توصیهها برای خرید پروبیوتیک:
-
برچسب محصول را بهدقت بخوانید (شامل دوز و شرایط نگهداری).
-
محصولاتی را انتخاب کنید که توسط سازمانهای مستقل مانند NSF، داروخانه ایالات متحده (USP) یا ConsumerLab.com تست یا تأیید شدهاند.
-
برای انتخاب شخصیسازیشده، با پزشک، متخصص تغذیه یا داروساز مشورت کنید.
⚠️ توجه داشته باشید که مکملهای پروبیوتیک همانند داروهای نسخهای تحت نظارت سختگیرانه FDA نیستند، بنابراین ممکن است ترکیبات درجشده روی برچسب دقیق نباشند.
👉 در کل، پروبیوتیکها برای بیشتر افراد ایمن هستند، اما شناخت عوارض احتمالی و شرایط فردی کمک میکند بهترین تصمیم برای مصرف آنها گرفته شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Probiotics: usefulness and safety
- Doron S, Snydman DR. Risk and safety of probiotics. Clinical Infectious Diseases: An Official Publication of the Infectious Diseases Society of America. 2015;60(Suppl 2):S129. doi:10.1093/cid/civ085
- Guedes MR, Pontes KSDS, Barreto Silva MI, Neves MF, Klein MRST. Randomized controlled trials reporting the effects of probiotics in individuals with overweight and obesity: A critical review of the interventions and body adiposity parameters. Clin Nutr. 2023;42(6):835-847. doi:10.1016/j.clnu.2023.03.017.
- Dore MP, Bibbò S, Fresi G, Bassotti G, Pes GM. Side effects associated with probiotic use in adult patients with inflammatory bowel disease: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrients. 2019;11(12):2913. doi: 10.3390/nu11122913
- Hrubisko M, Danis R, Huorka M, Wawruch M. Histamine intolerance—the more we know the less we know. A review. Nutrients. 2021;13(7):2228. doi:10.3390/nu13072228
- Saha Turna N, Chung R, McIntyre L. A review of biogenic amines in fermented foods: Occurrence and health effects. Heliyon. 2024;10(2):e24501. doi:10.1016/j.heliyon.2024.e24501.
- Pessione E, Cirrincione S. Bioactive molecules released in food by lactic acid bacteria: encrypted peptides and biogenic amines. Frontiers in Microbiology. 2016;7:876. doi:10.3389/fmicb.2016.00876
- D’Andrea G, Gucciardi A, Leon A. Elusive amines: migraine depends on biochemical abnormalities. Neurol Sci. 2022;43(11):6299-6304. doi:10.1007/s10072-022-06241-2
- Crawford J, Liu S, Tao F. Gut microbiota and migraine. Neurobiol Pain. 2022;11:100090. doi:10.1016/j.ynpai.2022.100090
- Center for Science In the Public Interest. Why probiotics may not be harmless.
- Johns Hopkins Medicine. Disorders of the immune system.
- National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Probiotics
- Castellazzi AM, Valsecchi C, Caimmi S, et al. Probiotics and food allergy. Italian Journal of Pediatrics. 2013;39:47. doi:10.1186/1824-7288-39-47
- Agamennone V, Krul CAM, Rijkers G, Kort R. A practical guide for probiotics applied to the case of antibiotic-associated diarrhea in The Netherlands. BMC Gastroenterology. 2018;18:103. doi:10.1186/s12876-018-0831-x
- https://www.verywellhealth.com/side-effects-of-probiotics-11797072
