زنجبیل سالها به دلیل اثرات آرامشبخش بر دستگاه گوارش و کاهش حالت تهوع شناخته شده است، اما شواهد تازه نشان میدهند که این ریشه تند و معطر میتواند سلامت قلب را نیز تحتتأثیر قرار دهد.1،2 تحقیقات جدید نشان میدهند ترکیبات فعال زنجبیل ممکن است به کاهش فشار خون، کلسترول بد (LDL)، تریگلیسرید و التهاب کمک کنند و همین امر آن را به یکی از ادویههای ارزشمند برای پیشگیری از بیماریهای قلبیعروقی تبدیل کرده است.
این یافتهها اهمیت ویژهای دارند زیرا بیماریهای قلبی همچنان یکی از مهمترین علل مرگومیر جهانی محسوب میشوند. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، میلیونها نفر سالانه به دلیل بیماریهای قلبیعروقی جان خود را از دست میدهند و عوامل خطر قابل اصلاحی مثل رژیم غذایی نقش مهمی در این زمینه دارند.
۱. کمک به کاهش فشار خون
بررسیهای منتشرشده در ژورنال Cureus نشان دادند که مکملهای زنجبیل میتوانند فشار خون سیستولیک (عدد بالایی) را کاهش دهند.2 این موضوع بسیار مهم است زیرا فشار خون سیستولیک بالا در طول زمان فشار مضاعفی بر قلب و عروق وارد میکند و احتمال سکته مغزی و بیماری قلبی را افزایش میدهد.3
مکانیسم احتمالی این اثر مشابه داروهای مسدودکننده کانال کلسیم است. این داروها و ترکیبات مشابه در زنجبیل موجب شل شدن دیواره رگها و کاهش سرعت ضربان قلب میشوند و در نتیجه فشار خون پایین میآید.
Hubei territory Network Technology Co., Ltd/ 500px / Getty Images
۲. بهبود کلسترول و تریگلیسرید
زنجبیل میتواند موجب کاهش کلسترول LDL یا همان کلسترول «بد» و همچنین تریگلیسرید شود. این دو نوع چربی خون در صورت افزایش بیش از حد در دیواره عروق رسوب میکنند و خطر تصلب شرایین و بیماریهای قلبی را بالا میبرند.
یک مطالعه نشان داد افراد مبتلا به چاقی که متفورمین مصرف میکردند، پس از مصرف روزانه ۱/۸ گرم زنجبیل شاهد کاهش کلسترول کل، LDL و تریگلیسرید بودند.2 محققان این اثر را به وجود پلیفنولها و فلاونوئیدها نسبت میدهند که مانع تشکیل کلسترول میشوند.
بر اساس گفته متخصصان، ترکیبات فعال زنجبیل میتوانند سنتز کلسترول در کبد را مهار کنند، ترشح اسیدهای صفراوی را افزایش دهند و فعالیت آنزیمهای تجزیهکننده چربیها را تقویت نمایند. این مکانیسمها در نهایت به بهبود پروفایل لیپیدی خون کمک میکنند.
۳. مقابله با التهاب
التهاب مزمن یکی از محرکهای اصلی بیماری قلبی به شمار میرود.4 زنجبیل سرشار از ترکیبات فنولی نظیر جینجرول، شوگاول و پارادول است که دارای اثرات ضدالتهابی قدرتمند هستند و میتوانند به کاهش التهاب سیستمیک کمک کنند.
در یک مطالعه، مصرف روزانه ۲ گرم زنجبیل به مدت سه ماه باعث کاهش قابلتوجه شاخصهای التهابی شد.2 این اثر میتواند به دلیل افزایش توانایی سیستم ایمنی در کنترل میکروبها و کاهش آسیب رادیکالهای آزاد بر سلولها باشد.
۴. محافظت در برابر آترواسکلروز
ترکیبات زیستفعال زنجبیل علاوه بر خاصیت ضدالتهابی، اثرات آنتیاکسیدانی نیز دارند. آنتیاکسیدانها از سلولهای بدن و عروق در برابر آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت میکنند.
پژوهشها نشان دادهاند که این ویژگیها میتواند در پیشگیری از آترواسکلروز مؤثر باشد. آترواسکلروز شرایطی است که طی آن پلاک در دیواره عروق تجمع پیدا میکند و خطر سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی را افزایش میدهد.2
۵. پشتیبانی از کنترل قند خون
زنجبیل میتواند به مدیریت سطح قند خون نیز کمک کند، بهویژه در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲. یکی از ترکیبات کلیدی آن به نام 6-جینجرول، با انتقال گلوکز از خون به سلولهای عضلانی باعث کاهش قند خون و بهبود حساسیت به انسولین میشود.2
در یک مطالعه، بیماران دیابت نوع ۲ که روزانه ۱۶۰۰ میلیگرم زنجبیل به مدت سه ماه مصرف کردند، شاهد کاهش قند خون ناشتا، انسولین و HbA1c بودند. همچنین شواهد نشان میدهد زنجبیل میتواند مقاومت به انسولین را کاهش دهد که این خود عاملی خطرناک برای بیماری قلبی است.2
آیا باید زنجبیل را به رژیم غذایی خود اضافه کنید؟
نتایج مطالعات بسیار امیدوارکننده است و نشان میدهد زنجبیل به دلیل داشتن ترکیبات طبیعی گوناگون میتواند از سلامت قلب حمایت کند. با این حال، تفاوتهای موجود در دوز، مدت مصرف، جمعیت مورد بررسی و شکل زنجبیل مصرفی (پودر، عصاره یا کپسول) باعث میشود که نتیجهگیری قطعی سخت باشد.
با این وجود، افزودن زنجبیل تازه یا پودر آن به غذاها، اسموتیها و چای انتخابی سالم و کمخطر است. البته افرادی که دارو مصرف میکنند یا بیماری خاصی دارند باید قبل از استفاده از مکملهای زنجبیل با پزشک مشورت کنند.
متخصصان تأکید دارند که زنجبیل یک درمان جادویی نیست. زنجبیل تنها در کنار یک سبک زندگی سالم شامل رژیم متعادل، فعالیت بدنی و کنترل عوامل خطر دیگر بهترین اثر را دارد.
نکات کلیدی
- زنجبیل در ظاهر یک ادویه ساده است اما میتواند پشتیبان قوی برای سلامت قلب باشد.
- پژوهشها اثرات مفیدی چون کاهش فشار خون، کلسترول، التهاب و رسوب پلاک در عروق را به آن نسبت دادهاند.
- مطالعات تا مصرف ۲ گرم زنجبیل در روز را بررسی کردهاند، اما برای استفاده ایمن بهتر است با پزشک مشورت شود.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Johns Hopkins Medicine. Ginger Benefits. Updated June 20, 2024.
- Mohammadabadi T, Ben Ayad AE, Maheshwari A. Ginger: A Nutraceutical Supplement for Protection Against Various Cardiovascular Diseases in Clinical Trials. Cureus. 2025 Mar;17(3):e80841. doi:10.7759/cureus.80841
- Mayo Clinic. Isolated systolic hypertension: A health concern? Updated April 25, 2024.
- Johns Hopkins Medicine. Fight Inflammation to Help Prevent Heart Disease. Updated June 20, 2024.
- https://www.verywellhealth.com/ginger-heart-disease-review-11792559
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
