سرماخوردگی و آنفلوآنزا از شایعترین بیماریهای فصلی هستند که علائمی مانند تب، سرفه، گرفتگی بینی و گلودرد را به همراه دارند. انتخاب داروی مناسب برای تسکین این علائم میتواند به بهبود سریعتر و راحتی بیشتر کمک کند. در این مقاله، به بررسی دقیق داروهای مناسب برای بزرگسالان، کودکان و زنان باردار میپردازیم و نکات مهمی برای استفاده ایمن از این داروها ارائه میدهیم.
دردها و گرفتگیهای عضلانی
دردهای عضلانی و بدنی اغلب با آنفلوآنزا همراه هستند، در حالی که سردرد یکی از علائم رایج سرماخوردگی است. این دردها میتوانند فعالیتهای روزانه را مختل کنند و کیفیت زندگی را کاهش دهند. برای تسکین این علائم، استامینوفن (مانند تایلنول) گزینهای مؤثر است که به کاهش درد کمک میکند. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن (ادویل یا موترین) و ناپروکسن (آلیو) نیز نهتنها درد را کاهش میدهند، بلکه التهاب را نیز کنترل میکنند. این داروها با مهار آنزیمهای التهابی، به بهبود سریعتر علائم کمک میکنند.
استفاده کوتاهمدت از NSAIDs معمولاً بیخطر است، اما مصرف طولانیمدت ممکن است خطراتی مانند زخم معده، خونریزی گوارشی یا حتی افزایش احتمال حمله قلبی و سکته را به همراه داشته باشد. علاوه بر این، استفاده مداوم از این داروها میتواند به کلیهها آسیب برساند. بنابراین، رعایت دوز توصیهشده و مشورت با پزشک ضروری است. برخی مکملها مانند زینک، جینسینگ و ویتامین C نیز میتوانند شدت و مدت سرماخوردگی را کاهش دهند. این مکملها با تقویت سیستم ایمنی، به بدن در مبارزه با ویروس کمک میکنند.
گرفتگی بینی
گرفتگی بینی یکی از آزاردهندهترین علائم سرماخوردگی است که تنفس را دشوار میکند. داروهای ضداحتقان بدون نسخه مانند سودافد (حاوی سودوافدرین) با تنگ کردن رگهای خونی در مجاری بینی، التهاب را کاهش میدهند. این داروها بهویژه برای بزرگسالان مؤثر هستند و میتوانند تنفس را راحتتر کنند. سودوافدرین معمولاً در داروخانهها پشت پیشخوان عرضه میشود، بنابراین باید از داروساز درخواست کنید.
سودوافدرین ممکن است عوارضی مانند اضطراب، بیخوابی، سرگیجه و حالت تهوع ایجاد کند. این دارو همچنین میتواند فشار خون را کمی افزایش دهد، بنابراین افراد مبتلا به فشار خون بالا باید با احتیاط از آن استفاده کنند. اسپریهای بینی مانند آفرین (اکسیمتازولین) گزینهای جایگزین برای این افراد هستند، اما نباید بیش از چند روز استفاده شوند، زیرا ممکن است باعث گرفتگی بینی بازگشتی شوند. این مشکل زمانی رخ میدهد که پس از قطع مصرف، بینی حتی بیشتر از قبل دچار گرفتگی میشود.
سرفه
سرفههای شدید یکی از شایعترین علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا هستند که میتوانند خواب و استراحت را مختل کنند. داروهای سرکوبکننده سرفه حاوی دکسترومتورفان (DM) میتوانند به کاهش سرفه کمک کنند. بااینحال، سرفه گاهی بخشی از روند بهبودی است، زیرا به پاکسازی مجاری تنفسی کمک میکند. بنابراین، بهتر است قبل از استفاده از این داروها با پزشک مشورت کنید تا مطمئن شوید که سرفه نیاز به سرکوب دارد یا خیر.
تب
تب یکی از علائم رایج آنفلوآنزا و گاهی سرماخوردگی است که میتواند باعث ضعف و خستگی شود. استامینوفن و NSAIDs مانند ایبوپروفن میتوانند تب را کاهش دهند و احساس راحتی بیشتری ایجاد کنند. مصرف این داروها همراه با مایعات گرم مانند چای یا سوپ نهتنها به کاهش تب کمک میکند، بلکه گلودرد را نیز تسکین میدهد. مایعات گرم با افزایش رطوبت گلو، التهاب را کاهش میدهند و احساس آرامش ایجاد میکنند.
آبریزش بینی و عطسه
آبریزش بینی و عطسه میتوانند در روزهای ابتدایی سرماخوردگی بسیار آزاردهنده باشند. آنتیهیستامینها مانند بنادریل (دیفنهیدرامین)، کلاریتین (لوراتادین) و زیرتک (ستیریزین) میتوانند این علائم را بهطور موقت تسکین دهند. کلاریتین معمولاً خوابآلودگی ایجاد نمیکند، اما بنادریل و زیرتک ممکن است باعث خستگی شوند، بنابراین بهتر است هنگام شب مصرف شوند. داروهای خلطآور مانند موسینکس (گوایفنسین) نیز با رقیق کردن مخاط، به تخلیه راحتتر آن از گلو کمک میکنند و سرفه را آسانتر میکنند.
گلودرد
گلودرد میتواند بلعیدن را دردناک و دشوار کند و گاهی حتی صحبت کردن را مختل کند. استامینوفن و NSAIDs میتوانند درد گلو را کاهش دهند و التهاب را کنترل کنند. استفاده از قرصهای مکیدنی گلو یا آبنباتهای سفت نیز با افزایش تولید بزاق، گلو را مرطوب و تسکین میدهند. این محصولات بدون نسخه در دسترس هستند و گزینهای ساده برای کاهش ناراحتی گلودرد محسوب میشوند.
داروهایی که باید از آنها اجتناب کرد
آنتیبیوتیکها برای درمان عفونتهای باکتریایی مؤثر هستند، اما سرماخوردگی و آنفلوآنزا توسط ویروس ایجاد میشوند. بنابراین، استفاده از آنتیبیوتیکها در این موارد بیفایده است و حتی ممکن است باعث مقاومت دارویی شود. همیشه قبل از مصرف هر دارویی با پزشک مشورت کنید تا از مناسب بودن آن مطمئن شوید.
داروهای سرماخوردگی و آنفلوآنزا برای کودکان
برای کودکان بالای دو سال، استامینوفن و ایبوپروفن (بهصورت جویدنی، مایع یا قرص) گزینههای ایمن هستند. دوز این داروها باید دقیقاً بر اساس سن و وزن کودک تنظیم شود تا از عوارض جانبی جلوگیری شود. برای کودکان زیر دو سال، حتماً با پزشک متخصص کودکان مشورت کنید. داروهای سرماخوردگی و آنفلوآنزای بدون نسخه برای نوزادان و کودکان زیر شش سال توصیه نمیشوند، زیرا ممکن است عوارض خطرناکی ایجاد کنند.
روشهای غیردارویی برای تسکین علائم در کودکان شامل موارد زیر است:
- استنشاق بخار از دوش آب گرم برای باز کردن مجاری تنفسی.
- بالا نگه داشتن سر کودک هنگام خواب برای بهبود تنفس.
- استفاده از قطرههای نمکی غیر دارویی برای بینی جهت کاهش گرفتگی.
- حفظ هیدراتاسیون با مایعات کافی برای جلوگیری از کمآبی.
- استفاده از دستگاه رطوبتساز برای مرطوب نگه داشتن هوای اتاق.
- مراجعه به پزشک در صورت وجود سرفه همراه با خسخس.
داروهای سرماخوردگی و آنفلوآنزا در دوران بارداری
داروهایی که در دوران بارداری مصرف میشوند، ممکن است از جفت عبور کرده و به جنین برسند. بنابراین، انتخاب داروهای ایمن در این دوره بسیار مهم است. قرصهای مکیدنی بیحسکننده گلو و اکثر قطرههای سرفه برای تسکین گلودرد و سرفه بیخطر هستند. استامینوفن نیز برای کاهش درد، تب و سردرد در دوران بارداری ایمن تلقی میشود.
از مصرف آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن و مکملهای گیاهی مانند اکیناسه در دوران بارداری خودداری کنید. اسپریهای بینی غیراستروئیدی مانند آفرین نیز ممکن است در این دوره ایمن نباشند. واکسن آنفلوآنزا و داروهای ضدویروسی در صورت نیاز در دوران بارداری توصیه میشوند، اما باید تحت نظر پزشک مصرف شوند. همیشه قبل از مصرف هر دارویی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد
اکثر افراد با استراحت کافی و مصرف مایعات فراوان در خانه از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا بهبود مییابند. بااینحال، اگر علائم پس از ۱۰ روز بهبود نیافتند یا بدتر شدند، حتماً با پزشک تماس بگیرید. اگر در معرض خطر عوارض آنفلوآنزا هستید یا علائم زیر را تجربه میکنید، فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- درد قفسه سینه یا شکم.
- گیجی یا سرگیجه.
- کمآبی بدن یا کاهش ادرار.
- تب طولانی بیش از چهار روز.
- تشنج یا درد شدید عضلانی.
- تنگی نفس یا مشکل در تنفس.
- بازگشت یا تشدید علائم پس از بهبود اولیه.
- تشدید بیماریهای زمینهای به دلیل سرماخوردگی یا آنفلوآنزا.
نتیجهگیری
انتخاب داروی مناسب برای سرماخوردگی و آنفلوآنزا میتواند به تسکین علائم و بهبود سریعتر کمک کند. با رعایت دوزهای توصیهشده و مشورت با پزشک، میتوانید از عوارض احتمالی جلوگیری کنید. روشهای غیردارویی مانند استراحت، هیدراتاسیون و استفاده از رطوبتساز نیز نقش مهمی در بهبودی دارند. با آگاهی از گزینههای ایمن، بهویژه برای کودکان و زنان باردار، میتوانید این بیماریهای فصلی را با اطمینان بیشتری مدیریت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- MedlinePlus. Flu.
- MedlinePlus. Common cold.
- National Kidney Foundation. Pain medicines (analgesics).
- MedlinePlus. Ibuprofen.
- National Kidney Foundation. Pain medicines (analgesics)
- Alsayari A, Muhsinah AB, Almaghaslah D, et al. Pharmacological efficacy of ginseng against respiratory tract infections. Molecules. 2021;26(13):4095. doi:10.3390/molecules26134095
- Wang MX, Win SS, Pang J. Zinc Supplementation Reduces Common Cold Duration among Healthy Adults: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials with Micronutrients Supplementation. Am J Trop Med Hyg. 2020;103(1):86-99. doi:10.4269/ajtmh.19-0718
- MedlinePlus. Vitamin C.
- DeGeorge KC, Ring DJ, Dalrymple SN. Treatment of the common cold. Am Fam Physician. 2019;100(5):281-289.
- MedlinePlus. Pseudoephedrine.
- American Academy of Family Physicians. Decongestants: OTC relief for congestion.
- MedlinePlus. Cough.
- NIH News in Health. Cold, flu, or allergy?
- De Sutter AI, Saraswat A, van Driel ML. Antihistamines for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2015;2015(11):CD009345. doi:10.1002/14651858.CD009345.pub2
- MedlinePlus. Cetirizine.
- MedlinePlus. Loratadine.
- MedlinePlus. Diphenhydramine.
- MedlinePlus. Guaifenesin.
- MedlinePlus. Sore throat.
- MedlinePlus. Cold and cough medicines.
- Nemours KidsHealth. Medicines: Using them safely.
- American Academy of Family Physicians. OTC cough and cold medicines and my child.
- Centers for Disease Control and Prevention. Medicine and pregnancy: an overview.
- American Family Physician. Over-the-counter medications in pregnancy.
- Servey J, Chang J. Over-the-counter medications in pregnancy. Am Fam Physician. 2015;92(5):332.
- National Library of Medicine. Mother to Baby Fact Sheets: Ibuprofen.
- Alhussien AH, Alhedaithy RA, Alsaleh SA. Safety of intranasal corticosteroid sprays during pregnancy: an updated review. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2018;275(2):325-333. doi:10.1007/s00405-017-4785-3
- MedlinePlus. Pregnancy and the flu.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Influenza in Pregnancy: Prevention and Treatment.
- Centers for Disease Control and Prevention. Flu: What to do if you get sick.
- Centers for Disease Control and Prevention. Manage common cold.
- https://www.health.com/condition/cold/best-and-worst-cold-medicines
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
