دم شیر (Leonurus cardiaca) یک گیاه چندساله است که بهطور سنتی برای درمان اضطراب، مشکلات قلبی، علائم یائسگی و خونریزی پس از زایمان استفاده میشود. اگرچه برخی مطالعات انسانی در مورد اثرات دم شیر وجود دارد، اما برای اطمینان از اثربخشی آن تحقیقات بیشتری لازم است.
کاربردهای بالقوه دم شیر
حمایت احتمالی از سلامت قلب
مطالعات مقدماتی نشان دادهاند که دم شیر ممکن است دارای خواص محافظتی برای قلب باشد:
- یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد آنتیاکسیدانهای موجود در دم شیر ممکن است از آسیب قلبی جلوگیری کنند.
- مطالعات حیوانی نشان دادهاند عصاره دم شیر به کاهش آنژین و آریتمی کمک میکند.
- اسید اورسولیک، یکی از مواد فعال دم شیر، در مطالعات حیوانی و آزمایشگاهی التهاب را کاهش داده و پیشرفت بیماری قلبی را کند کرده است.
با این حال، این نتایج در انسان تأیید نشدهاند و برای توصیه قطعی به آزمایشهای بالینی انسانی نیاز است.
کاهش اضطراب
با وجود شهرت دم شیر بهعنوان درمان اضطراب، مطالعات علمی محدودی وجود دارد:
- یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۱۱ با ۵۰ شرکتکننده مبتلا به فشار خون بالا و اضطراب نشان داد پس از ۲۸ روز درمان با دم شیر، ۳۲٪ بهبود قابلتوجه و ۴۸٪ بهبود متوسط در علائم اضطراب و افسردگی مشاهده شد.
- فشار خون در بیماران با فشار خون مرحله ۱ و ۲ بهبود یافت.
- مطالعهای در سال ۲۰۲۱ نشان داد عصاره دم شیر حاوی گلیسین، والین و آرژنین باعث کاهش اضطراب در حیوانات شد.
برای بررسی قطعی رابطه بین دم شیر و اضطراب در انسان، مطالعات بزرگتری موردنیاز است.
کمک به علائم یائسگی
مطالعات حیوانی نشان دادهاند دم شیر ممکن است به جلوگیری از افزایش وزن ناشی از تغییرات هورمونی در دوران یائسگی کمک کند و سطح کلسترول LDL و چربی کبد را کاهش دهد. با این حال، شواهد کافی انسانی در این زمینه موجود نیست و به آزمایشهای بالینی بیشتری نیاز است.
کاهش خونریزی پس از زایمان
دم شیر بهطور سنتی برای درمان اختلالات قاعدگی و خونریزی پس از زایمان استفاده شده است. یک مطالعه نشان داد تزریق دم شیر همراه با اکسیتوسین پس از سزارین، خونریزی پس از زایمان را کاهش میدهد.

verywellhealth
عوارض جانبی دم شیر
عوارض شایع
مصرف دم شیر معمولاً ایمن است اما ممکن است عوارض خفیفی ایجاد کند، ازجمله:
- اسهال
- خونریزی رحمی
- تحریک معده
این عوارض معمولاً با قطع مصرف برطرف میشوند.
عوارض شدید
اگرچه نادر است، اما واکنشهای آلرژیک ممکن است رخ دهند. علائم عبارتند از:
- کهیر یا بثورات پوستی
- چشمان قرمز و آبکی
- درد شکمی
- تنگی قفسه سینه و مشکلات تنفسی
- تپش قلب
در صورت بروز این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید.
موارد احتیاط
- زنان باردار نباید دم شیر مصرف کنند زیرا ممکن است انقباضات رحمی ایجاد کند.
- اطلاعات کافی درباره ایمنی مصرف در دوران شیردهی وجود ندارد.
- افراد با اختلالات خونریزی باید قبل از مصرف دم شیر احتیاط کنند.
- افراد مصرفکننده داروهای آرامبخش باید از مصرف همزمان پرهیز کنند.
همچنین، نباید دم شیر را بهجای درمان استاندارد بیماریها مصرف کرد. همیشه پیش از شروع مصرف با پزشک مشورت کنید.
اطلاعات مکمل
- مواد فعال: فیرانیک دیترپنها، آلکالوئیدها، استرولها، ایریدوییدها، فلاونوئیدها، اسید اورسولیک و مواد معدنی
- نامهای دیگر: Leonurus cardiaca، L. cardiaca، yi mu cao، throw-wort، lion’s ear، lion’s tail
- وضعیت قانونی: قانونی و بدون نسخه در ایالات متحده
- دوز پیشنهادی: مشخص نشده؛ عوارض در مصرف بالای ۳ گرم در روز گزارش شده است
دوز مصرفی
مطالعات کافی برای تعیین دوز استاندارد وجود ندارد. برخی دادهها نشان میدهند مصرف بیش از ۳ گرم در روز ممکن است عوارض ایجاد کند. همیشه دوز پیشنهادی روی بستهبندی یا توصیه پزشک را دنبال کنید.
مصرف بیشازحد
دم شیر سمی نیست اما مصرف بیشازحد ممکن است عوارضی مانند دلدرد و اسهال ایجاد کند. اطلاعات کافی درباره مسمومیت بالقوه این گیاه در دسترس نیست.
تداخلات دارویی
- دم شیر ممکن است با داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین تداخل داشته باشد.
- مصرف همزمان با داروهای آرامبخش ممکن است باعث خوابآلودگی بیشازحد شود.
قبل از مصرف با داروها یا مکملهای دیگر با پزشک مشورت کنید.
نحوه نگهداری
دم شیر را در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید. پس از تاریخ انقضا دور بیندازید.
مکملهای مشابه
- سیر: ممکن است فشار خون و کلسترول را کاهش دهد.
- بابونه: میتواند علائم اضطراب را کاهش دهد.
- شبدر قرمز: ممکن است دفعات گرگرفتگی در یائسگی را کاهش دهد.
- آهن: پس از زایمان برای پیشگیری از کمخونی توصیه میشود.
منابع و اشکال دم شیر
دم شیر در غذاها یافت نمیشود. بهصورت چای، کپسول، قرص، عصاره و تنتور در فروشگاههای محصولات طبیعی و داروخانهها موجود است. این گیاه بهطور طبیعی گیاهی و بدون گلوتن است اما برخی کپسولها ممکن است ژلاتین حیوانی داشته باشند.
انتخاب مکمل مطمئن
در ایالات متحده، مکملها به اندازه داروهای نسخهای تحت نظارت نیستند. هنگام خرید به گواهی آزمایشگاههای مستقل مانند NSF، USP یا ConsumerLab توجه کنید و پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Koshovyi O, Raal A, Kireyev I, et al. Phytochemical and psychotropic research of motherwort (Leonurus cardiaca L.) modified dry extracts. Plants (Basel). 2021;10(2):230. doi:10.3390/plants10020230
- Bernatoniene J, Kopustinskiene DM, Jakstas V, et al. The effect of Leonurus cardiaca herb extract and some of its flavonoids on mitochondrial oxidative phosphorylation in the heart. Planta Med. 2014;80(7):525-32. DOI:10.1055/s-0034-1368426
- Fierascu RC, Fierascu I, Ortan A, et al. L. as a source of bioactive compounds: an update of the European Medicines Agency Assessment Report (2010). Biomed Res Int. 2019;2019(1):4303215. doi:10.1155/2019/4303215
- Erdmann J, Kujaciński M, Wiciński M. Beneficial effects of ursolic acid and its derivatives-focus on potential biochemical mechanisms in cardiovascular conditions. Nutrients. 2021;13(11):3900. doi:10.3390/nu13113900
- Shikov AN, Pozharitskaya ON, Makarov VG, Demchenko DV, Shikh EV. Effect of Leonurus cardiaca oil extract in patients with arterial hypertension accompanied by anxiety and sleep disorders. Phytother Res. 2011;25(4):540-543. doi:10.1002/ptr.3292
- Koshovyi O, Raal A, Kireyev I, et al. Phytochemical and Psychotropic Research of Motherwort (Leonurus cardiaca L.) Modified Dry Extracts. Plants (Basel). 2021 Jan 25;10(2):230. doi: 10.3390/plants10020230
- Kim J, Kim MH, Choi YY, Hong J, Yang WM. Inhibitory effects of Leonurus sibiricus on weight gain after menopause in ovariectomized and high-fat diet-fed mice. J Nat Med. 2016;70(3):522-530. doi:10.1007/s11418-016-0971-7
- Liu W, Ma S, Pan W, Tan W. Combination of motherwort injection and oxytocin for the prevention of postpartum hemorrhage after cesarean section. J Matern Fetal Neonatal Med. 2016;29(15):2490-2493. doi:10.3109/14767058.2015.1090425.
- Mount Sinai. Allergic reactions.
- Cheng F, Zhou Y, Wang M, Guo C, Cao Z, Zhang R, Peng C. A review of pharmacological and pharmacokinetic properties of stachydrine. Pharmacol Res. 2020;155:104755. doi:10.1016/j.phrs.2020.104755
- Uritu CM, Mihai CT, Stanciu GD, et al. Medicinal plants of the family Lamiaceae in pain therapy: a review. Pain Res Manag. 2018;2018:7801543. doi:10.1155/2018/7801543
- Leite PM, Martins MAP, Castilho RO. Review on mechanisms and interactions in concomitant use of herbs and warfarin therapy. Biomed Pharmacother. 2016;83:14-21. doi:10.1016/j.biopha.2016.06.012.
- Varshney R, Budoff MJ. Garlic and heart disease. J Nutr. 2016;146(2):416S-421S. doi:10.3945/jn.114.202333
- Mao JJ, Xie SX, Keefe JR, Soeller I, Li QS, Amsterdam JD. Long-term chamomile (Matricaria chamomilla L.) treatment for generalized anxiety disorder: A randomized clinical trial. Phytomedicine. 2016;23(14):1735-1742. doi:10.1016/j.phymed.2016.10.012.
- Kanadys W, Barańska A, Błaszczuk A, et al. Evaluation of clinical meaningfulness of red clover (Trifolium pratense L.) extract to relieve hot flushes and menopausal symptoms in peri- and post-menopausal women: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrients. 2021;13(4):1258. doi:10.3390/nu13041258.
- World Health Organization. Guideline: iron supplementation in postpartum women. Background.
Additional Reading
- Bernatoniene J. The effect of Leonurus cardiaca herb extract and some of its flavonoids on mitochondrial oxidative phosphorylation in the heart. Planta Med. 2014 May;80(7):525-32. doi:10.1055/s-0034-1368426
- Shikov AN, Pozharitskaya ON, Makarov VG, Demchenko DV, Shikh EV. Effect of Leonurus cardiaca oil extract in patients with arterial hypertension accompanied by anxiety and sleep disorders. Phytother Res. 2011 Apr;25(4):540-3. doi:10.1002/ptr.3292
- Wojtyniak K, Szymański M, Matławska I. Leonurus cardiaca L. (Motherwort): A Review of its Phytochemistry and Pharmacology. Phytother Res. 2013 Aug;27(8):1115-20. doi:10.1002/ptr.4850
- Xin H, Gu M, Wang WW, et al. Effects of leonurine on L-type calcium channel in rat ventricular myocytes. Biol Pharm Bull 2012;35:1249–1256.
- Yarnell Eric. Herbs for Atrial Fibrillation. Alternative and Complementary Therapies. Vol. 23, No. 3. Published Online:1 Jun 2017. doi:10.1089/act.2017.29114.eya
- https://www.verywellhealth.com/the-benefits-of-motherwort-88640
