۴ روش طبیعی برای رهایی از آلرژی‌های فصلی

اجتناب از مواد حساسیت‌زا مانند گرده یا کپک، یکی از اصلی‌ترین روش‌های طبیعی برای متوقف کردن واکنش‌های آلرژی فصلی به شمار می‌آید. خودداری از تماس با آلرژن‌ها (مواد محیطی که باعث تحریک بیش از حد سیستم ایمنی می‌شوند) و شستشوی بینی و سینوس‌ها می‌تواند به شما کمک کند تا به طور طبیعی از شر آلرژی‌های فصلی خود خلاص شوید¹.

همچنین، در خصوص برخی از روش‌های طبیعی دیگر، مانند طب سوزنی و درمان‌های گیاهی، شواهد علمی کمی برای تأیید اثربخشی آن‌ها وجود دارد؛ با این حال، استفاده از این روش‌ها همچنان می‌تواند تحت نظارت پزشک و به صورت موردی مورد بررسی قرار گیرد.

۱. اجتناب از آلرژن‌ها

در آلرژی‌های فصلی، علائمی مانند عطسه، خارش چشم، و گرفتگی یا آبریزش بینی، به جای اینکه در تمام طول سال وجود داشته باشند، در زمان‌های خاصی از سال، مانند اوایل بهار یا پاییز، بروز می‌کنند.

این ویژگی زمانی، وجه تمایز اصلی آن‌ها از آلرژی‌های دائمی و همیشگی است. آلرژن‌های معمول مرتبط با آلرژی‌های فصلی شامل گرده‌هایی هستند که از علف‌ها، درختان (مانند درخت غان) و علف‌های هرز (مانند گیاه آمبروزیا) در هوا پخش می‌شوند. علاوه بر گرده‌ها، هاگ‌های کپک نیز به عنوان آلرژن شناخته می‌شوند که اغلب پس از بارندگی‌های شدید و در دماهای بالا رشد و تکثیر پیدا می‌کنند².

برای کاهش یا به حداقل رساندن میزان قرارگیری در معرض گرده و هاگ کپک، می‌توان استراتژی‌های زیر را در نظر گرفت:

• بستن پنجره‌ها در خانه، محل کار و اتومبیل یک اقدام ضروری است تا از ورود ذرات گرده به محیط داخلی جلوگیری شود.
• همچنین، خرید یک دستگاه تصفیه‌کننده هوا برای اتاق، مجهز به فیلتر هپا (HEPA)، می‌تواند کیفیت هوای داخل ساختمان را به میزان قابل توجهی بهبود بخشد.
• لازم است تا زمان سپری شده در فضای باز، به‌ویژه در اواسط صبح و بعد از ظهر که شمارش گرده‌ها بالاتر است، محدود شود.
• اگر ناگزیر به گذراندن وقت در خارج از خانه هستید، باید بلافاصله پس از بازگشت دوش بگیرید و لباس‌های خود را تعویض کنید.
• هنگام خروج از منزل، استفاده از عینک آفتابی دورپیچ می‌تواند به محافظت از چشم‌ها در برابر تماس مستقیم با گرده‌های موجود در هوا کمک کند.
• هنگام انجام فعالیت‌هایی مانند چمن‌زنی یا جمع‌آوری برگ‌ها، که می‌توانند ذرات کپک و گرده را در هوا منتشر کنند، بهتر است از ماسک صورت استفاده کنید یا از انجام این فعالیت‌ها اجتناب نمایید⁴.

۲. شستشوی بینی و سینوس‌ها (آبیاری با محلول نمکی)

آبیاری با محلول نمکی روشی است که در آن از یک ابزار مخصوص، مانند نتی پات (قوری بینی)، بطری فشاری یا سرنگ پلاستیکی، برای عبور دادن محلول آب‌نمک از یک سوراخ بینی و خروج آن از سوراخ دیگر استفاده می‌شود⁵.

این عمل به پاکسازی مجاری بینی و سینوس‌ها از هرگونه آلرژن و مخاط انباشته شده (مایع رقیقی که توسط سیستم ایمنی بدن تولید می‌شود) کمک می‌کند. این شستشو همچنین دارای اثر تسکین‌دهنده و مرطوب‌کننده‌ای بر بافت‌های ملتهب پوشاننده مجاری بینی و سینوس‌ها است و ناراحتی ناشی از التهاب را کاهش می‌دهد.

مطالعات تحقیقاتی که آبیاری نمکی را تا سه ماه با عدم انجام آن مقایسه کرده‌اند، نشان داده‌اند که آبیاری نمکی شدت علائم آلرژی فصلی را هم در بزرگسالان و هم در کودکان کاهش می‌دهد⁶.

محلول‌های نمکی را می‌توان به سادگی در خانه تهیه کرد یا بسته‌های آماده آن‌ها را از داروخانه‌ها خریداری نمود که اغلب همراه با خود ابزار آبیاری به فروش می‌رسند. برای تهیه محلول نمکی خانگی، آکادمی آلرژی، آسم و ایمونولوژی آمریکا دستورالعمل زیر را توصیه می‌کند:

• آماده‌سازی ترکیب اولیه: سه قاشق چایخوری نمک بدون ید (مانند نمک مخصوص کنسرو و ترشی) را با یک قاشق چایخوری جوش شیرین مخلوط کنید.
• نگهداری: این ترکیب را در یک ظرف کوچک و دربسته و دور از رطوبت نگهداری نمایید؛ اگرچه می‌توان آن را تا سه روز در یخچال نگه داشت، اما توصیه می‌شود برای هر بار شستشو، محلولی تازه آماده شود.
• محلول نهایی: برای بزرگسالان، یک قاشق چایخوری از این مخلوط نمک و جوش شیرین را با هشت اونس (حدود ۲۴۰ میلی‌لیتر) آب مقطر یا جوشیده و ولرم ترکیب کنید؛ در مورد کودکان، نصف قاشق چایخوری از مخلوط نمک را با چهار اونس آب ولرم استفاده کنید⁵.

رعایت تکنیک صحیح در هنگام شستشوی بینی برای دستیابی به نتایج مطلوب و مؤثر، بسیار حیاتی است. مراحل اصلی شستشو عبارتند از:

• ابتدا دستگاه آبیاری را با محلول نمکی آماده شده پر کنید.
• سر خود را روی سینک یا داخل وان خم کرده و آن را به سمت چپ کج نمایید.
• با استفاده از دستگاه خود، محلول را به آرامی و با فشار کم وارد سوراخ بینی راست کنید، به نحوی که هدف شما سمت عقب سر باشد؛ محلول باید از یک سوراخ بینی وارد شده و از سوراخ دیگر خارج شود، بلعیدن مقادیر کم از محلول اشکالی ندارد.
• مراحل بالا را در سمت دیگر نیز تکرار کنید، یعنی سر را به سمت راست کج کرده و محلول را از سوراخ بینی چپ وارد کنید.
• در نهایت، بینی خود را به آرامی بگیرید تا هرگونه آب یا مخاط باقی مانده خارج شود¹.

اقدامات احتیاطی

به منظور حفظ ایمنی و جلوگیری از مشکلات احتمالی، باید نکات زیر رعایت شوند:

• برای ساختن محلول نمکی فقط باید از آب استریل استفاده کرد که شامل آب مقطر یا آب جوشیده و خنک شده است⁷. دلیل این امر، پیشگیری از عفونت‌های بسیار جدی و خطرناک است که در اثر استفاده از آب لوله‌کشی غیر استریل ممکن است رخ دهند.
• در صورتی که بینی شما به شدت مسدود و گرفته است، نباید شستشوی بینی یا سینوس انجام شود⁵.
• اگر در طول شستشو دچار درد یا خونریزی از بینی شدید، باید شستشو را متوقف کرده و فوراً با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید⁵.

۳. طب سوزنی (Acupuncture)

طب سوزنی یک روش درمانی مکمل است که در آن سوزن‌های بسیار نازکی در نواحی خاصی از بدن فرد وارد می‌شوند. این روش درمانی بر اساس فلسفه‌ای کهن بنا نهاده شده و هدف آن بازیابی تعادل انرژی حیاتی بدن (معروف به «چی» یا Qi) است که این تعادل به نوبه خود باعث کاهش علائم و بازگرداندن سلامتی می‌شود.

شواهد علمی اندکی وجود دارد که نشان می‌دهد طب سوزنی ممکن است علائم آلرژی فصلی را از طریق کاهش سطوح مواد التهابی تولید شده توسط سیستم ایمنی کاهش دهد⁸.

دستورالعمل‌های بالینی صادر شده توسط آکادمی گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن آمریکا بیان می‌کنند که پزشکان ممکن است طب سوزنی را به افرادی که دچار آلرژی فصلی هستند و به دنبال گزینه‌های درمانی غیردارویی هستند، توصیه کنند⁹.

با این حال، سطح اطمینان این سازمان در استفاده از طب سوزنی به عنوان یک گزینه درمانی، به عنوان «پایین» گزارش شده است؛ به همین دلیل، مطالعات علمی بیشتری برای بررسی فواید قطعی طب سوزنی، به ویژه در مقایسه با روش‌های درمانی سنتی، مورد نیاز است⁸.

۴. درمان‌های گیاهی

انواع مختلفی از درمان‌های گیاهی در مطالعات کوچک به عنوان یک گزینه درمانی برای آلرژی‌های فصلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

لازم است توجه شود که درمان‌های گیاهی تحت نظارت و مقررات سخت‌گیرانه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مانند داروهای سنتی قرار ندارند، بنابراین میزان اثربخشی و ایمنی صحیح آن‌ها کاملاً مشخص و شفاف نیست. آکادمی گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن آمریکا هیچ توصیه‌ای در مورد استفاده از این درمان‌ها برای افراد مبتلا به آلرژی فصلی ارائه نکرده است⁹.

در مطالعات محدود انجام شده، برخی از درمان‌های گیاهی پتانسیل خود را در بهبود شرایط بیماران نشان داده‌اند. یک مثال بارز، گیاه پای خر (Butterbur با نام علمی Petasites hybridus) است¹⁰.

تعداد اندکی از تحقیقات علمی نشان داده‌اند که فرآورده‌های مختلف پای خر ممکن است به اندازه داروهای ضد هیستامین بدون نسخه رایج مانند زیرتک (سیتریزین) و آلگرا (فکسوفنادین) مؤثر باشند. با این حال، گیاه پای خر حاوی آلکالوئیدهای پیرولیزیدین است، که این مواد می‌توانند برای کبد سمی بوده و به طور بالقوه سرطان‌زا باشند.

در صورتی که فردی قصد مصرف پای خر را داشته باشد، باید فرآورده‌ای را انتخاب کند که دارای برچسب «کم پیرولیزیدین آلکالوئید» باشد.

علاوه بر این، افراد ممکن است نسبت به خود گیاه پای خر نیز واکنش آلرژیک نشان دهند؛ به دلیل نگرانی‌های متعدد و ناکافی بودن مطالعات اثربخشی، متخصصان آلرژی اغلب توصیه می‌کنند که برای درمان آلرژی، به جای پای خر از آنتی‌هیستامین‌ها استفاده شود.

اقدامات احتیاطی

ضروری است قبل از مصرف هرگونه درمان گیاهی با پزشک مشورت شود تا از بروز هرگونه تداخل دارویی یا سایر عوارض جانبی احتمالی و مضر جلوگیری به عمل آید. استفاده از درمان‌های گیاهی به طور کلی برای نوزادان، کودکان و افرادی که باردار یا در دوران شیردهی هستند، توصیه نمی‌شود و باید به طور کامل از آن‌ها اجتناب کنند.