آلرژی غذایی فقط به معنای ناسازگاری با یک ماده غذایی نیست. در آلرژی، سیستم ایمنی بدن به یکی از پروتئین‌های موجود در غذا واکنش نشان می‌دهد و این واکنش می‌تواند از خارش و کهیر خفیف تا آنافیلاکسی، یعنی یک واکنش شدید و تهدیدکننده زندگی، متغیر باشد.

برخی آلرژی‌های غذایی در کودکی ایجاد می‌شوند و ممکن است با افزایش سن برطرف شوند، اما بعضی دیگر معمولاً تا بزرگسالی باقی می‌مانند. از طرف دیگر، تشخیص آلرژی واقعی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حذف غیرضروری گروه‌های غذایی می‌تواند رژیم را محدود و دریافت برخی مواد مغذی را دشوار کند.

در میان غذاهای حساسیت‌زا، شیر گاو، تخم‌مرغ، بادام‌زمینی، سویا، گندم، مغزهای درختی، ماهی، صدف‌ها و کنجد از مهم‌ترین آلرژن‌های غذایی هستند.

آلرژی غذایی دقیقاً چیست؟

در آلرژی غذایی، سیستم ایمنی به اشتباه یکی از پروتئین‌های غذا را تهدید تلقی می‌کند و در پاسخ، واکنش ایمنی ایجاد می‌شود.

این وضعیت با عدم تحمل غذایی تفاوت دارد. برای مثال، در عدم تحمل لاکتوز، مشکل اصلی ناتوانی در هضم قند لاکتوز است، نه واکنش سیستم ایمنی به پروتئین‌های شیر.

این تفاوت به‌خصوص هنگام تنظیم رژیم غذایی مهم است؛ زیرا فرد مبتلا به آلرژی پروتئین شیر ممکن است لازم باشد پروتئین‌هایی مانند کازئین و وی را کنار بگذارد، در حالی که فرد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز ممکن است بتواند برخی محصولات لبنی کم‌لاکتوز یا بدون لاکتوز را مصرف کند.

Signature: RlOQzW29xwaclAsyAgf2d3XciR7YmA0Q9Qakv/mJ80ThpjXDwZEdgbZxSo2hZ2P22USD4ApeYEm3rbNq/w57kqzHejLBsRln+4pJm5FgL4S84f9oRLZkCF8U3IGE/YWLXUuAxjPr4GNKATAJ8hAjQ5Ku8V5OdDaccLALPGafzrBtsbfloa+YQT0hZxkKkqcR+4wQ8XGDvxBWBzhTvok2rynYISfY8dooTGeXXckr+JZKhP0ctD0evVvSS2+OzorZWl7UkpdO+VgysRNPGZiDSxwFUFTPxAuOw0hFGJnKma4UhB3RP9SQyh3UnsvmIZ6tgvoJzq1l/S6CtOXc7UTVnPKsfxsiP9gTRWpLrpVo3wjzUnrcilRWkqXEKui/hJTQnRKTaAq3xI59kE29TGzlcdWPyyWlBgL9V4V1/BBDnp3BJVD5TygNWSO9xpqtRCTdNVi7OUgLYs7Fe1rGw3d9mY5Ec2T4YD/Xy8q8idtWZ4oVEPlaykZszpFqrKzITEbRH1S9Iolo/8TT331dA4m3DFl1YabuFR1t7ivuHn5BhfqkjOPAOOtcUN5lwi2go5ULyT++vu78uFljexb+hbbTUNb0Yy/KgqUbfCA4KHQqwT45phTYlXYC3BhIZ8WOe7qih3KIPG21bqJHj7yVERDLCxb+wqly5p/kZeKsfUyoYpgVc3/xwDLmwhBF9kaPWrX1NctVg716WVhspJeJ2VsMlYS4TuR0UiGa1y4AcMOOdNYcl4gCDuItibl3zu4BYtiit5UcRqyZo8/61zRd9vaL1p3/y80q0+3Fnr7XyRpOQQOJz/FN2SykXNPktf4av1jbv6Aqag2//exahkDi2C34klXRDBkuOvLJZJZ6HulJejtYEkHReRNgkcMFrCHts6BhXL1XCOsklfG8nKpRmKIcqyFFlNLCFCf8tTg+WH3pKOMf53/L+ZEs/gQlV+1+SSLpXvA7NnRrJtwxIKbdd0RTveKj4KbzIrJvfr6N/o62b2M=

۱. شیر گاو

آلرژی به شیر بیشتر به واکنش سیستم ایمنی علیه پروتئین‌های شیر، به‌ویژه کازئین و وی، مربوط است.

این آلرژی در کودکان شایع‌تر است. حدود ۲۰ درصد از کودکان آمریکایی مبتلا به آلرژی غذایی، به شیر حساسیت دارند و تقریباً یک‌سوم آنها در مقطعی واکنش شدید را تجربه می‌کنند.

بسیاری از کودکان با افزایش سن این آلرژی را پشت سر می‌گذارند. بر اساس داده‌های مطرح‌شده در مقاله اصلی، حدود نیمی از کودکان تا پنج‌سالگی و حدود ۷۵ درصد تا دوران نوجوانی توانایی تحمل پروتئین شیر را پیدا می‌کنند؛ البته روند آن در همه افراد یکسان نیست.

منابع واضح شیر شامل شیر، پنیر، خامه و بستنی هستند، اما پروتئین شیر ممکن است در محصولات کمتر واضح نیز وجود داشته باشد.

از جمله ترکیباتی که فرد مبتلا به آلرژی شیر باید درباره آنها دقت کند:

• کازئین
• دوغ و فرآورده‌های شیری
• خامه
• کره حیوانی یا روغن حیوانی
• لاکتوز
• وی
• برخی طعم‌دهنده‌های حاوی مشتقات شیر

همچنین ممکن است مشتقات شیر در محصولاتی مانند بعضی گوشت‌های فرآوری‌شده، هات‌داگ، خامه‌های غیرلبنی و حتی برخی کنسروهای ماهی وجود داشته باشند.

نکته مهم: «بدون لاکتوز» به معنای «بدون پروتئین شیر» نیست. فردی که به پروتئین شیر آلرژی دارد نمی‌تواند صرفاً با انتخاب محصول بدون لاکتوز، مشکل خود را برطرف کند.

۲. تخم‌مرغ

آلرژی به تخم‌مرغ ناشی از واکنش سیستم ایمنی به پروتئین‌های تخم‌مرغ است. فرد ممکن است به سفیده، زرده یا هر دو واکنش نشان دهد؛ به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود فرد مبتلا تا زمان مشخص شدن وضعیت دقیق حساسیت، از مصرف تخم‌مرغ کامل خودداری کند.

حدود ۲٫۵ درصد از کودکان به آلرژی تخم‌مرغ مبتلا هستند و تشخیص معمولاً پیش از دو سالگی انجام می‌شود. حدود نیمی از این کودکان تا پنج‌سالگی و بیشتر آنها تا دوران نوجوانی این آلرژی را پشت سر می‌گذارند.

تخم‌مرغ ممکن است در محصولاتی وجود داشته باشد که ظاهر آنها ارتباطی با تخم‌مرغ ندارد، از جمله:

• پاستا
• برخی نان‌ها و محصولات خمیری
• غذاهای سوخاری و خمیری
• سس مایونز
• سس سزار
• کرپ و وافل
• برخی شیرینی‌ها و آب‌نبات‌ها
• سس هلندیز و تارتار
• برخی محصولات گوشتی مانند کوفته و گوشت قالبی

در بعضی فرایندهای تولید مواد غذایی نیز ممکن است از ترکیبات تخم‌مرغ استفاده شود.

درباره واکسن آنفلوانزا نیز اگر فرد آلرژی شدید به تخم‌مرغ دارد، بهتر است درباره نوع واکسن و شرایط دریافت آن با پزشک مشورت کند.

۳. بادام‌زمینی

بادام‌زمینی از اعضای خانواده حبوبات است و با سویا، نخود، عدس و لوبیا خویشاوند است؛ با این حال، آلرژی به بادام‌زمینی به این معنا نیست که فرد الزاماً به همه حبوبات حساسیت دارد.

آلرژی به بادام‌زمینی از آلرژی‌هایی است که احتمال واکنش شدید و آنافیلاکسی در آن قابل‌توجه است. در بسیاری از افراد نیز این آلرژی تا پایان عمر باقی می‌ماند.

پروتئین بادام‌زمینی می‌تواند حتی در مقادیر بسیار کم واکنش ایجاد کند. بنابراین خواندن برچسب مواد غذایی و پرس‌وجو درباره ترکیبات غذا در رستوران اهمیت زیادی دارد.

غذاهایی که ممکن است بادام‌زمینی در آنها پنهان باشد عبارت‌اند از:

• برخی سس‌های تند و چیلی
• سوپ‌ها
• نان‌های حاوی غلات
• کیک و روکش کیک
• غلات صبحانه و گرانولا
• پنکیک
• پستو
• برخی غذاهای آسیایی
• سس‌های سالاد
• بستنی
• بعضی کره‌های تهیه‌شده از دانه‌ها

آلودگی متقاطع نیز یک خطر مهم است؛ یعنی غذایی که در اصل بادام‌زمینی ندارد، ممکن است در محیط یا تجهیزات مشترک با بادام‌زمینی تهیه شده باشد.

به همین دلیل، فرد مبتلا به آلرژی شدید باید حتی در رستورانی که قبلاً غذای مشخصی را بدون مشکل مصرف کرده است، درباره مواد اولیه و نحوه آماده‌سازی سؤال کند.

۴. سویا

آلرژی به سویا نیز ناشی از واکنش به پروتئین‌های سویا است. واکنش‌ها در بسیاری از افراد خفیف هستند، اما مانند سایر آلرژی‌های غذایی، احتمال واکنش شدید نیز وجود دارد.

حدود ۰٫۴ درصد از کودکان به سویا حساسیت دارند. تقریباً نیمی از آنها ممکن است پس از یک سال این آلرژی را پشت سر بگذارند و بیشتر کودکان تا حدود ۱۰ سالگی توانایی تحمل سویا را پیدا می‌کنند.

سویا در بسیاری از غذاهای گیاهی و محصولات فرآوری‌شده استفاده می‌شود، از جمله:

• شیرخشک نوزاد
• ادامامه
• میسو
• تمپه
• توفو
• برخی سس‌ها
• بعضی محصولات کنسروی
• برخی فرآورده‌های جایگزین گوشت

برای فرد گیاهخواری که به سویا نیز آلرژی دارد، تأمین پروتئین کافی نیازمند انتخاب منابع جایگزین مناسب است.

۵. گندم

آلرژی به گندم ناشی از واکنش سیستم ایمنی به پروتئین‌های گندم است و نباید با بیماری سلیاک یکی دانسته شود.

سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در آن مصرف گلوتن باعث آسیب به روده باریک می‌شود. در مقابل، آلرژی به گندم یک واکنش آلرژیک به پروتئین‌های گندم است و گلوتن لزوماً عامل واکنش نیست.

حدود ۰٫۴ درصد از کودکان آمریکایی به گندم آلرژی دارند و حدود دوسوم آنها تا ۱۲ سالگی این آلرژی را پشت سر می‌گذارند.

گندم در بسیاری از محصولات روزمره وجود دارد:

• نان
• ماکارونی
• غلات صبحانه
• بیسکویت و کراکر
• برخی شیرینی‌ها
• آبجو
• بعضی سس‌ها، از جمله برخی انواع سس سویا
• فرآورده‌های گوشتی
• بستنی و دسرها
• محصولات شبیه گوشت یا غذاهای دریایی

برخی افراد مبتلا به آلرژی گندم ممکن است به غلات دیگری نیز واکنش نشان دهند. بنابراین جایگزین کردن خودسرانه گندم با جو، چاودار یا سایر غلات همیشه مناسب نیست و بهتر است ایمنی این مواد با نظر متخصص آلرژی مشخص شود.

۶. مغزهای درختی

این گروه شامل مغزهایی مانند:

• گردو
• پکان
• پسته
• فندق
• بادام

است.

آلرژی به مغزهای درختی می‌تواند شدید باشد و خطر آنافیلاکسی در آن قابل‌توجه است. حدود ۰٫۸ درصد از کودکان و ۰٫۶ درصد از بزرگسالان به این گروه از مغزها حساسیت دارند.

اگر فردی به یک نوع مغز درختی حساس باشد، احتمال حساسیت به انواع دیگر نیز بیشتر می‌شود. همچنین حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد از افراد مبتلا به آلرژی بادام‌زمینی، به مغزهای درختی نیز حساسیت دارند؛ با این حال، این دو آلرژی یکسان نیستند.

بعضی افراد فقط به یک نوع مغز واکنش نشان می‌دهند و می‌توانند انواع دیگر را تحمل کنند. اما در برخی شرایط، پزشک ممکن است برای کاهش خطر آلودگی متقاطع، پرهیز از چند نوع مغز را توصیه کند.

مغزهای درختی ممکن است در محصولات زیر پنهان باشند:

• غلات صبحانه
• کراکر و بیسکویت
• شکلات و آب‌نبات
• شیرینی‌ها
• پستو
• برخی سس‌ها
• فرآورده‌های گوشتی

۷. ماهی

آلرژی به ماهی معمولاً به پروتئین موجود در ماهی‌های باله‌دار مانند سالمون، تن، کاد و هالیبوت مربوط است.

این آلرژی با آلرژی به صدف‌ها تفاوت دارد؛ بنابراین فرد می‌تواند به ماهی حساس باشد اما صدف‌ها را تحمل کند، یا برعکس.

واکنش معمولاً پس از خوردن ماهی رخ می‌دهد، اما در بعضی افراد تماس با ماهی یا استنشاق بخار حاصل از پخت آن نیز می‌تواند علائم ایجاد کند.

حدود ۰٫۲ درصد از کودکان و ۰٫۵ درصد از بزرگسالان آلرژی به ماهی دارند. برخلاف بسیاری از آلرژی‌های دوران کودکی، آلرژی ماهی معمولاً با افزایش سن برطرف نمی‌شود و حتی ممکن است برای نخستین بار در بزرگسالی ظاهر شود.

بیش از نیمی از افرادی که به یک نوع ماهی حساس هستند، ممکن است به انواع دیگری نیز واکنش نشان دهند. به همین دلیل، پزشک ممکن است بسته به شرایط فرد، پرهیز از همه ماهی‌ها را توصیه کند.

ماهی گاهی در محصولاتی وجود دارد که انتظارش را ندارید؛ برای مثال:

• برخی سس‌های سالاد
• طعم‌دهنده‌های غذاهای دریایی
• سس ووسترشایر
• برخی سس‌های باربیکیو
• بعضی انواع ژلاتین تهیه‌شده از استخوان ماهی

رستوران‌های دریایی نیز به دلیل احتمال آلودگی متقاطع می‌توانند برای فرد مبتلا به آلرژی شدید خطرناک باشند. حتی سیب‌زمینی سرخ‌کرده ممکن است در روغنی تهیه شود که پیش‌تر برای سرخ کردن ماهی استفاده شده است.

۸. صدف‌های خوراکی

صدف‌ها به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

سخت‌پوستان: مانند میگو، خرچنگ و لابستر

نرم‌تنان: مانند صدف خوراکی، صدف دوکفه‌ای، صدف سیاه و اسکالوپ

واکنش‌های آلرژیک شدید بیشتر با سخت‌پوستان دیده می‌شود. حدود ۲ درصد از بزرگسالان گزارش می‌کنند که به سخت‌پوستان آلرژی دارند و حدود ۶۰ درصد از افراد مبتلا، نخستین واکنش خود را در بزرگسالی تجربه می‌کنند.

این آلرژی معمولاً مادام‌العمر باقی می‌ماند.

واکنش بیشتر پس از خوردن صدف رخ می‌دهد، اما تماس مستقیم یا استنشاق بخار حاصل از پخت‌وپز نیز در برخی افراد می‌تواند علائم ایجاد کند.

یک نکته مهم در برچسب‌خوانی این است که انواع مشخص سخت‌پوستان باید در ترکیبات محصول ذکر شوند، اما نرم‌تنان در برخی نظام‌های برچسب‌گذاری الزاماً در گروه آلرژن‌های اصلی قرار نمی‌گیرند.

برخی مکمل‌ها نیز ممکن است حاوی ترکیبات مرتبط با صدف باشند؛ برای مثال بعضی فرآورده‌های حاوی گلوکزامین.

۹. کنجد

کنجد نهمین آلرژن اصلی غذایی محسوب می‌شود و از سال ۲۰۲۱ در قوانین برچسب‌گذاری غذایی آمریکا به‌عنوان یک آلرژن اصلی شناخته شد.

حدود ۱۷ درصد از کودکان مبتلا به آلرژی غذایی به کنجد حساسیت دارند و تنها حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از کودکان مبتلا ممکن است با افزایش سن این آلرژی را پشت سر بگذارند.

کنجد در بسیاری از غذاهای خاورمیانه‌ای، آسیایی، آفریقایی و برخی غذاهای آمریکایی استفاده می‌شود. بنابراین برای ایرانیان نیز توجه به آن اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا ارده، حلوا، حمص، باباغنوش و بسیاری از فرآورده‌های نانوایی می‌توانند حاوی کنجد باشند.

مواردی که ممکن است کنجد یا روغن کنجد داشته باشند:

• نان همبرگر و نان‌های دیگر
• نان‌های حاوی دانه کنجد
• گرانولا و موسلی
• چیپس و کراکر
• ارده
• حمص و باباغنوش
• سس‌ها و چاشنی‌ها
• فلافل
• برخی غذاهای برنجی و نودل
• سوسیس و گوشت‌های فرآوری‌شده
• برخی مکمل‌ها و اسنک‌های پروتئینی
• سوشی و تمپه
• حلوا

در صورت آلرژی شدید، آلودگی متقاطع در رستوران‌ها، به‌خصوص رستوران‌هایی که از مقدار زیادی کنجد یا روغن کنجد استفاده می‌کنند، باید جدی گرفته شود.

علائم آلرژی غذایی چیست؟

علائم می‌توانند از خفیف تا بسیار شدید متغیر باشند و حتی شدت واکنش در یک فرد در دفعات مختلف یکسان نیست.

علائم معمولاً طی چند دقیقه تا حدود یک ساعت پس از مصرف غذای حساسیت‌زا شروع می‌شوند، اگرچه زمان بروز علائم بسته به نوع واکنش متفاوت است.

علائم شایع عبارت‌اند از:

• خارش یا تورم لب‌ها و دهان
• احساس گرفتگی گلو یا تغییر صدا
• تهوع و استفراغ
• دل‌درد و گرفتگی شکم
• اسهال
• کهیر
• تورم پوست
• خارش پوستی

یک نکته بسیار مهم: خفیف بودن واکنش قبلی به این معنا نیست که واکنش بعدی نیز حتماً خفیف خواهد بود.

آنافیلاکسی؛ واکنشی که نباید منتظر ماند

آنافیلاکسی شدیدترین نوع واکنش آلرژیک است و می‌تواند در مدت کوتاهی زندگی فرد را تهدید کند.

علائم هشدار شامل موارد زیر است:

• تنگی نفس یا خس‌خس سینه
• احساس بسته شدن گلو
• تورم لب یا زبان
• افت فشار خون
• سرگیجه یا احساس غش
• تپش قلب
• از دست دادن هوشیاری
• کهیر یا برافروختگی گسترده
• استفراغ و درد شدید شکم

در آنافیلاکسی، اپی‌نفرین درمان اصلی و فوری است. فردی که به دلیل آلرژی شدید برای او خودکار تزریق اپی‌نفرین تجویز شده است، باید آن را همیشه همراه داشته باشد و در صورت بروز علائم آنافیلاکسی طبق دستور پزشک از آن استفاده کند.

اگر علائم شدید آلرژیک مانند مشکل تنفس، تورم دهان و زبان یا درگیری هم‌زمان چند دستگاه بدن ایجاد شد، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت و منتظر بهتر شدن خودبه‌خودی علائم نماند.

چگونه آلرژی غذایی تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص آلرژی غذایی فقط بر اساس یک آزمایش مثبت انجام نمی‌شود.

پزشک ابتدا درباره غذایی که مصرف شده، مقدار آن، زمان شروع علائم، نوع واکنش و سابقه پزشکی فرد سؤال می‌کند. ثبت دقیق غذاهای مصرفی و زمان بروز علائم می‌تواند در این مرحله بسیار کمک‌کننده باشد.

بسته به شرایط، ممکن است از روش‌های زیر استفاده شود:

آزمایش پوستی

در آزمایش پوستی، مقدار بسیار کمی از ماده حساسیت‌زا روی پوست قرار می‌گیرد و پوست با وسیله‌ای ظریف خراش یا سوراخ می‌شود.

اگر واکنش ایجاد شود، برجستگی شبیه جای نیش حشره روی پوست ظاهر می‌شود. نتیجه معمولاً حدود ۳۰ دقیقه بعد قابل بررسی است.

اندازه این برجستگی لزوماً شدت آلرژی را پیش‌بینی نمی‌کند.

آزمایش خون

در آزمایش خون، میزان پادتن ایمونوگلوبولین E یا IgE اختصاصی علیه آلرژن بررسی می‌شود.

این آزمایش در شرایطی که انجام آزمایش پوستی مناسب نباشد می‌تواند مفید باشد، اما ممکن است حساسیت آن نسبت به آزمایش پوستی کمتر باشد و دریافت نتیجه نیز چند روز تا چند هفته زمان ببرد.

یک سوءبرداشت مهم درباره آزمایش آلرژی

مثبت شدن آزمایش پوستی یا خون به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که فرد با خوردن آن غذا حتماً واکنش بالینی خواهد داشت.

ممکن است آزمایش فرد مثبت باشد اما با مصرف واقعی غذا هیچ علامتی ایجاد نشود. همچنین هیچ‌یک از این آزمایش‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند شدت واکنش آینده را به‌طور قابل اعتماد پیش‌بینی کنند.

بنابراین نتیجه آزمایش باید در کنار شرح حال و علائم فرد تفسیر شود.

آزمون خوراکی؛ دقیق‌تر اما فقط تحت نظر پزشک

در مواردی که تشخیص همچنان مشخص نیست، ممکن است متخصص آلرژی آزمون چالش خوراکی انجام دهد.

در این روش، مقدار بسیار کمی از غذای موردنظر تحت نظارت پزشکی مصرف می‌شود و مقدار آن به‌تدریج افزایش می‌یابد. بیمار در طول آزمایش از نظر بروز علائم تحت نظر قرار می‌گیرد.

این آزمایش ممکن است چند ساعت طول بکشد؛ معمولاً افزایش تدریجی مقدار غذا در ابتدا انجام می‌شود و سپس فرد برای چند ساعت از نظر واکنش احتمالی پایش می‌شود.

آزمون چالش خوراکی هرگز نباید در خانه انجام شود. حتی مقدار بسیار کمی از یک آلرژن می‌تواند در فرد حساس باعث واکنش شدید شود.

پزشک همچنین ممکن است توصیه کند چند روز پیش از برخی آزمایش‌های آلرژی، مصرف آنتی‌هیستامین‌ها متوقف شود؛ زیرا این داروها می‌توانند نتیجه بعضی آزمایش‌ها، به‌خصوص آزمایش پوستی، را تحت تأثیر قرار دهند. قطع دارو باید فقط طبق دستور پزشک انجام شود.

آلرژی غذایی با عدم تحمل غذایی یکی نیست

این دو اصطلاح گاهی به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما تفاوت مهمی دارند.

در آلرژی غذایی، سیستم ایمنی درگیر است و حتی مقدار کمی از یک پروتئین غذایی ممکن است واکنش ایجاد کند.

در عدم تحمل غذایی، سیستم ایمنی لزوماً عامل اصلی نیست. برای مثال، در عدم تحمل لاکتوز، مشکل به هضم ناقص لاکتوز مربوط می‌شود و علائمی مانند نفخ، گاز و اسهال ایجاد می‌کند.

به همین دلیل، فردی که پس از مصرف شیر نفخ می‌کند لزوماً به شیر آلرژی ندارد؛ و برعکس، فرد مبتلا به آلرژی پروتئین شیر نباید صرفاً از محصولات بدون لاکتوز استفاده کند.

پرسش‌های متداول

آیا آلرژی غذایی همیشه مادام‌العمر است؟
خیر. برخی آلرژی‌ها، به‌خصوص آلرژی شیر و تخم‌مرغ در کودکان، ممکن است با افزایش سن برطرف شوند. اما آلرژی‌هایی مانند بادام‌زمینی، مغزهای درختی، ماهی و صدف‌ها بیشتر تمایل دارند طولانی‌مدت باقی بمانند.

آیا آلرژی به بادام‌زمینی یعنی به همه حبوبات حساسیت دارم؟
خیر. بادام‌زمینی از خانواده حبوبات است، اما آلرژی به آن به‌طور خودکار به معنای آلرژی به لوبیا، عدس، نخود یا سویا نیست.

آیا آلرژی به گندم همان بیماری سلیاک است؟
خیر. آلرژی گندم یک واکنش آلرژیک به پروتئین‌های گندم است، در حالی که سلیاک یک بیماری خودایمنی مرتبط با مصرف گلوتن است.

اگر آزمایش آلرژی مثبت باشد، باید آن غذا را برای همیشه حذف کنم؟
نه لزوماً. نتیجه مثبت آزمایش به‌تنهایی اثبات‌کننده آلرژی بالینی نیست. تصمیم درباره حذف غذا باید بر اساس شرح حال، علائم و تفسیر متخصص آلرژی انجام شود.

آیا ممکن است واکنش آلرژیک بعدی شدیدتر از واکنش قبلی باشد؟
بله. شدت واکنش‌های آلرژیک می‌تواند از یک بار به بار دیگر متفاوت باشد؛ بنابراین واکنش خفیف قبلی تضمین نمی‌کند که واکنش آینده نیز خفیف باشد.

اگر آلرژی شدید دارم، فقط پرهیز از غذا کافی است؟
پرهیز دقیق از آلرژن مهم‌ترین اصل است، اما افراد در معرض آنافیلاکسی باید طبق نظر پزشک برنامه اضطراری داشته باشند و در صورت تجویز، خودکار تزریق اپی‌نفرین را همیشه همراه خود نگه دارند.

جمع‌بندی

شیر گاو، تخم‌مرغ، بادام‌زمینی، سویا، گندم، مغزهای درختی، ماهی، صدف‌ها و کنجد مهم‌ترین آلرژن‌های غذایی هستند. شدت و ماندگاری این آلرژی‌ها متفاوت است و بعضی از آنها در کودکان با افزایش سن برطرف می‌شوند.

برای فرد مبتلا، فقط شناخت غذای اصلی کافی نیست؛ خواندن دقیق برچسب مواد غذایی، توجه به ترکیبات پنهان و پیشگیری از آلودگی متقاطع نیز اهمیت زیادی دارد.

از سوی دیگر، نباید هر نفخ، دل‌درد یا ناراحتی بعد از غذا را آلرژی دانست. عدم تحمل لاکتوز، بیماری سلیاک، مشکلات گوارشی و بسیاری از شرایط دیگر می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند. تشخیص درست، به‌ویژه پیش از حذف طولانی‌مدت یک یا چند گروه غذایی، اهمیت زیادی دارد.

و مهم‌تر از همه، اگر پس از مصرف یک غذا علائمی مانند تنگی نفس، تورم زبان یا گلو، افت فشار، احساس غش یا درگیری هم‌زمان چند دستگاه بدن ایجاد شد، باید آن را یک وضعیت اورژانسی در نظر گرفت و درمان فوری آنافیلاکسی را به تأخیر نینداخت.