پوست شاداب و درخشان اغلب بهعنوان نشانهای از سلامت خوب در نظر گرفته میشود، اما در حالی که گونههای صورتی و درخشان طبیعی هستند، تغییر رنگ پوست به نارنجی شبیه هویج میتواند باعث نگرانی شود. این تغییر رنگ ممکن است ناشی از دلایل موقتی و بیضرر یا مشکلات زمینهای جدیتر باشد که باید به آن توجه کرد.
از مصرف زیاد برخی مواد غذایی گرفته تا واکنش به داروها یا بیماریهای هورمونی، طیفی از عوامل میتوانند رنگ پوست را به سمت نارنجی تغییر دهند. در این مقاله، دکتر ویلیام لی، نویسنده کتاب «Eat to Beat Disease» توضیح میدهد که چرا ممکن است رنگ پوستتان ناگهان به نارنجی متمایل شود و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید.
۱. کاروتنمی
اگر عاشق هویج یا سبزیجات نارنجیرنگ هستید، ممکن است رژیم روزانه شما علت تغییر رنگ پوستتان باشد. کاروتنمی یک وضعیت بیضرر است که در آن پوست به دلیل مصرف زیاد مواد غذایی حاوی کاروتن، که یک رنگدانه طبیعی است، به رنگ نارنجی در میآید.
این حالت زمانی رخ میدهد که مقدار اضافی بتاکاروتن در خون، در لایه بیرونی پوست (استراتوم کورنئوم) رسوب کند. معمولاً اولین نواحی تغییر رنگ شامل کف دست، کف پا، پیشانی، نوک بینی و چینهای اطراف بینی است[1] و برخلاف زردی، سفیدی چشم و مخاط دهان همچنان طبیعی باقی میمانند.
مواد غذایی غنی از بتاکاروتن
- لوبیا سبز
- مارچوبه
- کلم بروکلی
- خیار
- کاهو
- جعفری
- اسفناج
- کدو حلوایی
- سبزی خردل
- کدو تنبل
- کلم کالی
- سیبزمینی شیرین
حتی موادی مانند کره، تخممرغ و شیر نیز در صورت مصرف زیاد میتوانند باعث کاروتنمی شوند. علاوه بر مواد غذایی، مکملها یا ویتامینهای حاوی بتاکاروتن نیز میتوانند پوست را نارنجی کنند[2].
راهحل
اگر علت تغییر رنگ پوست مصرف مواد غذایی باشد، کاهش مصرف خوراکیهای حاوی بتاکاروتن به تدریج باعث بازگشت رنگ طبیعی پوست خواهد شد. با این حال، ممکن است چند ماه طول بکشد تا پس از تغییر رژیم غذایی، رنگ پوست به حالت عادی بازگردد.
اگر سفیدی چشم یا زبان نیز به رنگ زرد یا نارنجی تغییر کرده است، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ زیرا این وضعیت میتواند نشانهای از بیماریهایی مانند نارسایی کبد یا برخی سرطانها باشد که معمولاً با یرقان همراه هستند.

iStock; Everyday Health
۲. مصرف برخی داروها
برخی داروها میتوانند باعث تغییر رنگدانههای پوست شوند و ظاهری متمایل به نارنجی ایجاد کنند. این تغییر رنگ ممکن است ناشی از واکنش شیمیایی دارو یا تأثیر مستقیم آن بر رنگدانههای طبیعی پوست باشد.
انواع مختلفی از داروها یا ترکیبات موضعی و خوراکی میتوانند چنین تأثیری داشته باشند، از جمله:
- آکریفلاوین: یک ضدعفونیکننده موضعی با کاربردهای پزشکی دیگر[4]
- کانتاکسانتین: رنگدانهای طبیعی که در رنگهای خوراکی، قرصهای برنزهکننده و برخی داروها استفاده میشود[5]
- اسید پیکریک: در گذشته برای درمان سوختگیها بهصورت موضعی به کار میرفت[6]
- کیناکرین (مپاکرین): دارویی ضد مالاریا که برای درمان لوپوس و ژیاردیازیس نیز به کار رفته است
- زعفران: ادویهای زردرنگ با کاربردهای درمانی متنوع
در صورت مشکوک بودن به اثر دارویی بر تغییر رنگ پوست، باید با پزشک مشورت کنید تا در صورت لزوم دوز دارو تغییر کرده یا جایگزین شود. قطع مصرف دارو تحت نظر پزشک معمولاً رنگ پوست را به حالت طبیعی بازمیگرداند.
۳. استفاده از برنزهکنندههای مصنوعی
برخی لوسیونها و اسپریهای برنزهکننده حاوی دیهیدروکسیاستون (DHA) هستند که رنگی نارنجی دارد و پوست را رنگآمیزی میکند. استفاده بیش از حد از این محصولات میتواند پوست را بیش از حد نارنجی نشان دهد.
برای رفع این مشکل، میتوان از روغن بچه استفاده کرد، به این صورت که ابتدا آن را روی پوست مالیده و چند دقیقه صبر کنید تا جذب شود، سپس با یک دستمال یا لیف نرم در حین دوش گرفتن آن را پاک کنید.
۴. تغییر رنگ پس از جراحی
در برخی جراحیها، پوست ناحیه جراحیشده ممکن است به دلیل استفاده از محلول ضدعفونی بتادین به رنگ نارنجی-قهوهای درآید. این تغییر رنگ معمولاً موقتی و بیضرر است.
شستوشو با آب و صابون میتواند رنگ باقیمانده از بتادین را از بین ببرد، اما همیشه باید طبق دستور پزشک درباره زمان و روش تمیز کردن اطراف محل برش جراحی عمل کرد.
۵. کمکاری تیروئید
کمکاری تیروئید میتواند باعث تجمع کاروتن در خون شود که در نتیجه پوست به رنگ نارنجی متمایل میشود. این اختلال زمانی رخ میدهد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نکند.
سایر علائم کمکاری تیروئید شامل خستگی، بیحسی یا گزگز در دستها، یبوست، افزایش وزن، درد یا ضعف عضلات، افسردگی و پف یا افتادگی پلکهاست[7]. درمان این مشکل معمولاً با دارو انجام میشود و با کنترل عملکرد تیروئید، رنگ پوست نیز به حالت طبیعی بازمیگردد.
جمعبندی
شایعترین علت پوست نارنجی، مصرف زیاد بتاکاروتن موجود در میوهها و سبزیجات نارنجی و سبزرنگ است. علاوه بر این، برخی داروها، محصولات برنزهکننده مصنوعی، محلولهای جراحی و بیماریهایی مانند کمکاری تیروئید نیز میتوانند چنین تغییری ایجاد کنند.
در صورتی که تغییر رنگ پوست ناگهانی و بدون دلیل مشخص باشد یا همراه با علائم دیگر بروز کند، مراجعه به پزشک برای بررسی علت و درمان ضروری است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Al Nasser Y et al. Carotenemia. StatPearls. June 12, 2023.
- Can Eating Too Many Carrots Turn Your Skin Orange? Cleveland Clinic. June 12, 2019.
- Ngan V et al. Carotenoderma. DermNet. June 2021.
- Piorecka K et al. Acriflavine, an Acridine Derivative for Biomedical Application: Current State of the Art. Journal of Medicinal Chemistry. August 26, 2022.
- Canthaxanthin. National Library of Medicine.
- Mehmeti J. Picric Acid: The Flammable Chemical Once Used for Medicinal Properties. Pharmacy Times. April 14, 2018.
- Hypothyroidism (Underactive Thyroid). Cleveland Clinic. September 24, 2024.
- https://www.everydayhealth.com/skin-conditions/skin-turning-orange/
