۵ راهکار کلیدی برای کاهش نفخ ناشی از بیماری کرون

اگرچه بیماری کرون می‌تواند علائم بسیار گسترده‌ای داشته باشد، نفخ یکی از شایع‌ترین و آزاردهنده‌ترین آن‌ها محسوب می‌شود¹. این عارضه اغلب منبع ناراحتی قابل توجهی برای بیماران است و با التهاب در دستگاه گوارش مرتبط می‌باشد.

متخصصان گوارش بیان می‌کنند که نفخ در افراد مبتلا به کرون می‌تواند توسط عوامل متعددی تشدید شود؛ از جمله این عوامل می‌توان به دشواری در هضم برخی غذاها و حرکت کندتر غذا در سیستم گوارشی اشاره کرد. تمامی این عوامل می‌توانند با کمک به تجمع گاز در بدن، سبب ایجاد نفخ در فرد مبتلا به کرون گردند. خبر خوب این است که برخی تغییرات در سبک زندگی و داروهای خاص ممکن است در تسکین این ناراحتی مؤثر باشند.

راهکارهای مدیریتی برای تسکین نفخ

تغییرات ساده در عادات روزمره می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش علائم نفخ داشته باشد. در کنار آن، شناسایی محرک‌های غذایی و استفاده از روش‌های درمانی مکمل، بخش مهمی از مدیریت این عارضه را تشکیل می‌دهد.

۱. وعده‌های غذایی را کوچک‌تر و پرتعدادتر کنید

یک گام ساده که می‌تواند تفاوت بزرگی در بهبود نفخ ایجاد کند، تغییر در دفعات و میزان مصرف غذا است¹. وعده‌های غذایی بزرگ‌تر به زمان بیشتری برای هضم نیاز دارند و در طول فرآیند تجزیه غذا در روده، گاز بیشتری تولید می‌شود². مصرف وعده‌های غذایی کوچک‌تر که در طول روز فاصله زمانی مشخصی دارند، یک استراتژی مفید برای بیماران کرون است، زیرا فشار وارده بر سیستم گوارشی را کاهش می‌دهد و به هضم راحت‌تر کمک می‌کند. این روش می‌تواند از تجمع بیش از حد گاز در روده جلوگیری کرده و ناراحتی ناشی از نفخ را به‌طور چشمگیری کاهش دهد.

۲. بعد از غذا خوردن کمی پیاده‌روی کنید

پیاده‌روی پس از غذا، یک فعالیت ساده اما مؤثر است که ثابت شده می‌تواند هضم را بهبود بخشیده و به‌طور کلی نفخ را کاهش دهد. بر اساس یک مطالعه کوچک، یک پیاده‌روی کوتاه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای پس از وعده‌های غذایی، با بهبود قابل توجهی در ناراحتی شکمی، آروغ زدن، نفخ و گاز روده مرتبط بوده است³. برای بیماران مبتلا به بیماری کرون، داشتن یک برنامه ورزشی منظم و متوسط شامل فعالیت‌های کم‌برخورد مانند پیاده‌روی می‌تواند به مدیریت علائم کمک‌کننده باشد. تحقیقات روی افراد مبتلا به کرون نشان داده است که فعالیت بدنی منظم می‌تواند سلامت روده، التهاب و کیفیت زندگی کلی آن‌ها را بهبود بخشد⁴.

۳. محصولات لبنی را محدود یا حذف کنید

حدود نیمی از افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) به عدم تحمل لاکتوز مبتلا هستند و این مشکل به‌ویژه در افراد مبتلا به کرون شایع‌تر است. برای کسانی که این عدم تحمل را دارند، مصرف محصولات لبنی می‌تواند منجر به نفخ و اسهال شود⁵. با این حال، تمام افراد مبتلا به کرون مجبور نیستند برای همیشه از مصرف لبنیات اجتناب کنند؛ برخی ممکن است با کاهش مصرف در زمان تشدید علائم (Flare)، تسکین یابند، اما برای برخی دیگر، قطع کامل لبنیات ممکن است ضروری باشد. این تصمیم کاملاً به واکنش بدن هر فرد بستگی دارد و باید به‌صورت فردی ارزیابی شود.

۴. غذاهای مشکل‌ساز را شناسایی کنید

به غیر از محصولات لبنی، ممکن است انتخاب‌های غذایی دیگری نیز وجود داشته باشند که در صورت ابتلا به کرون، باعث گاز و نفخ شوند⁶. این غذاها معمولاً در افراد مختلف متفاوت هستند، اما شامل موارد زیر می‌گردند:

• غذاهای پرفیبر نامحلول مانند کلم پیچ خام، سیب پوست نکنده و تخمه آفتابگردان، که می‌توانند هضم را دشوار کنند.
• سبزیجات با فیبر بالا مانند مارچوبه، کلم بروکسل و گل کلم، که منجر به تولید گاز بیشتر می‌شوند.
• شیرین‌کننده‌های مصنوعی نظیر سوکرالوز، آسپارتام و زایلیتول، که برای برخی افراد ناراحت‌کننده هستند.
• غذاهای پرچرب مانند کره، غذاهای سرخ‌شده و خوراکی‌های دارای پنیر زیاد.
• خوراکی‌های شیرین مانند آب‌نبات، کلوچه و شیرینی‌ها.

برای محدود کردن محرک‌های غذایی، متخصصان توصیه می‌کنند که یک دفترچه خاطرات غذایی نگه دارید⁷. این دفترچه نه تنها بینشی در مورد غذاهایی که نفخ را بدتر می‌کنند، به شما می‌دهد، بلکه می‌تواند الگوهای سایر علائم کرون را نیز ردیابی کند که برای مدیریت بهتر شرایط مفید هستند. ثبت علائم و غذاهای مصرفی در عرض چند ساعت می‌تواند به پالایش انتخاب‌های غذایی شما برای به حداقل رساندن نفخ و سایر علائم کمک کند.

۵. در مورد داروها با پزشک مشورت کنید

اگر تغییرات در سبک زندگی و رژیم غذایی به تسکین نفخ کمکی نکردند، مشورت با پزشک در مورد گزینه‌های دارویی می‌تواند بسیار مفید باشد. در بسیاری از موارد، داروهای تجویزی التهاب سیستم گوارشی را کاهش می‌دهند و به این ترتیب، نفخ و همچنین سایر علائم آزاردهنده کرون مانند درد شکمی و مشکلات روده‌ای را بهبود می‌بخشند⁸. انواع مختلفی از داروها برای کاهش التهاب در دسترس هستند، از جمله بیولوژیک‌ها، کورتیکواستروئیدهای کوتاه‌مدت و تعدیل‌کننده‌های ایمنی.

یک داروی بدون نسخه که ممکن است برای برخی افراد مبتلا به نفخ مفید باشد، سایمتیکون (Simethicone) است که با جمع‌آوری حباب‌های کوچک گاز در روده به تشکیل حباب‌های بزرگ‌تر کمک کرده و خروج گاز را تسهیل می‌کند⁹. با وجود اینکه این داروها نیازی به نسخه ندارند، همیشه مهم است که قبل از استفاده از هر نوع دارویی به عنوان بخشی از برنامه درمانی کرون، با پزشک خود مشورت کنید.

آیا مایلید یک چک‌لیست ساده برای کمک به شما در نگهداری دفترچه خاطرات غذایی تهیه کنم؟