اوزمپیک (سماگلوتاید) دارویی است که برای مدیریت قند خون در دیابت نوع ۲ یا کمک به کنترل وزن استفاده میشود، اما میتواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند [1]. آگاهی از علائم این عوارض و گزارش آنها به پزشک ضروری است. این آگاهی از عوارض جدی جلوگیری میکند. همچنین، ایمنی درمان را افزایش میدهد.
اهمیت نظارت
عوارض جانبی اوزمپیک میتوانند بر ارگانهای حیاتی مانند پانکراس، کیسه صفرا، کلیهها و تیروئید تأثیر بگذارند. نظارت بر علائم و مشورت با پزشک میتواند از مشکلات جدیتر جلوگیری کند. این اقدامات سلامت کلی را حفظ میکنند. همچنین، خطرات را کاهش میدهند.
عوارض جانبی جدی اوزمپیک
۱. پانکراتیت
اوزمپیک ممکن است باعث پانکراتیت، التهاب و تورم پانکراس، شود. پانکراس آنزیمهای گوارشی ترشح کرده و هورمونهای انسولین و گلوکاگون را تولید میکند که قند خون را تنظیم میکنند [2]. پانکراتیت میتواند عملکرد گوارش و قند خون را مختل کند. این عارضه نیاز به توجه فوری دارد.
- علائم پانکراتیت [2]:
- درد شکمی (محلی یا منتشر به پشت)
- نفخ شکم
- تب
- تهوع و استفراغ
- تنگی نفس
- اقدام: در صورت مشاهده این علائم، فوراً با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید. درمان ممکن است شامل داروهای ضددرد، مایعات وریدی یا مراقبتهای ویژه باشد [2]. درمان زودهنگام از عوارض جلوگیری میکند. همچنین، بهبودی را تسریع میکند.
۲. مشکلات کیسه صفرا
اوزمپیک خطر بیماری کیسه صفرا، از جمله سنگ صفرا، را افزایش میدهد. کیسه صفرا صفرا را ذخیره کرده و برای هضم چربی به روده میفرستد [3]. سنگهای صفرا جریان صفرا را مسدود میکنند و باعث درد میشوند [4]. این مشکل میتواند به جراحی نیاز داشته باشد. تشخیص زودهنگام ضروری است.
- علائم:
- درد در قسمت بالای راست شکم، بهویژه پس از غذای چرب
- تب
- تهوع
- استفراغ
- زردی پوست یا چشمها
- اقدام: در صورت بروز علائم، به پزشک اطلاع دهید. درمان ممکن است شامل برداشتن کیسه صفرا باشد [4]. این اقدام از عوارض جدیتر جلوگیری میکند. همچنین، درد را تسکین میدهد.
۳. بیماری چشمی دیابتی (رتینوپاتی)
رتینوپاتی دیابتی، آسیبی به شبکیه ناشی از قند خون بالا، میتواند باعث نابینایی شود. در برخی افراد مصرفکننده اوزمپیک، بهویژه کسانی که قبلاً رتینوپاتی داشتند، این بیماری بدتر شده است [1]. این اثر ممکن است موقتی باشد، اما گزارش آن به پزشک ضروری است. نظارت بر سلامت چشم حیاتی است. این نظارت از آسیب دائمی جلوگیری میکند.
- علائم رتینوپاتی [5]:
- تاری دید
- لکههای شناور در دید
- از دست دادن ناگهانی بینایی
- اقدام: در صورت بروز این مشکلات، فوراً به چشمپزشک یا پزشک مراجعه کنید [5]. درمان زودهنگام میتواند بینایی را حفظ کند. همچنین، از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند.
۴. مشکلات کلیوی
اوزمپیک در برخی افراد با آسیب کلیوی مرتبط است، بهویژه اگر دچار تهوع و اسهال شدید یا کمبود مایعات شوند [1,6]. کلیهها خون را فیلتر کرده و تعادل مایعات و الکترولیتها (مانند سدیم و پتاسیم) را حفظ میکنند. دیابت میتواند به کلیهها آسیب برساند و اوزمپیک ممکن است این آسیب را تشدید کند [6,7]. این عارضه نیاز به نظارت دقیق دارد. هیدراتاسیون کافی حیاتی است.
- علائم مشکلات کلیوی [7]:
- گیجی
- خستگی
- تورم در پاها یا مچها
- کاهش ادرار
- اقدام: در صورت بروز این علائم، به پزشک اطلاع دهید. درمان زودهنگام از آسیب بیشتر جلوگیری میکند. همچنین، عملکرد کلیه را حفظ میکند.
۵. سرطان تیروئید
مطالعات روی جوندگان نشان دادهاند که اوزمپیک باعث تومورهای تیروئیدی، از جمله کارسینوم مدولاری تیروئید (C-cell)، میشود. مشخص نیست که این خطر در انسان وجود دارد، اما سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هشدار جدی (boxed warning) صادر کرده است [1]. افرادی با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید یا سندرم نئوپلازی غدد درونریز متعدد نوع ۲ (MEN 2) نباید اوزمپیک مصرف کنند [1]. این هشدار خطر را کاهش میدهد. مشورت با پزشک ضروری است.
- علائم سرطان تیروئید [1]:
- گرفتگی صدا
- توده یا تورم در گردن
- مشکل در بلع
- اقدام: در صورت مشاهده این تغییرات، به پزشک اطلاع دهید. تشخیص زودهنگام درمان را تسهیل میکند. همچنین، از عوارض جدی جلوگیری میکند.
Tatsiana Volkava / Getty Images
توصیه پزشکی
اهمیت گزارش علائم
دکتر سهیب امتیاز، مدیر ارشد پزشکی، توصیه میکند: «اگر علائم غیرعادی مانند درد شدید شکمی، تغییرات بینایی یا تودهای مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.» این اقدام میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند. همچنین، درمان مناسب را تضمین میکند.
نکات کلیدی
- عوارض جدی اوزمپیک: اوزمپیک میتواند باعث پانکراتیت، بیماری کیسه صفرا، رتینوپاتی دیابتی، آسیب کلیوی و خطر احتمالی سرطان تیروئید شود. این عوارض نیاز به نظارت دقیق دارند.
- علائم هشدار: درد شکمی، تورم، تغییرات بینایی یا توده گردنی باید فوراً گزارش شوند. اقدام سریع از عوارض جدی جلوگیری میکند.
- مشورت قبل از مصرف: قبل از شروع اوزمپیک، سابقه پزشکی شخصی و خانوادگی خود را با پزشک در میان بگذارید. این مشورت ایمنی درمان را افزایش میدهد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- DailyMed. Ozempic.
- Szatmary P, Grammatikopoulos T, Cai W, et al. Acute pancreatitis: diagnosis and treatment. Drugs. 2022;82(12):1251-1276. doi:10.1007/s40265-022-01766-4
- Safwan M, Bourgleh MS, Alotaibi SA, et al. Gastrointestinal safety of semaglutide and tirzepatide vs. placebo in obese individuals without diabetes: a systematic review and meta analysis. Annals of Saudi medicine, 2025;45(2):129-143. doi:10.5144/0256-4947.2025.129
- Sutherland JM, Albanese CM, Crump T, et al. The minimally important difference of the Gastrointestinal Quality of Life Index for symptomatic gallstone surgery. Surg Endosc. 2021;35(12):6938–6948. doi:10.1007/s00464-020-08205-z
- National Eye Institute. Diabetic retinopathy.
- Leehey DJ, Rahman MA, Borys E, et al. Acute kidney injury associated with semaglutide. Kidney Med. 2021;3(2):282-285. doi:10.1016/j.xkme.2020.10.008
- Nimmagadda SM, Agasthi SS, Shai A, et al. Kidney failure detection and predictive analytics for CKD using machine learning procedures. Arch Computat Methods Eng 2023;30(4):2341-54. doi:10.1007/s11831-022-09866-w
- https://www.verywellhealth.com/ozempic-side-effects-11759039
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
