مصرف یک صبحانه مغذی در کنار فنجان قهوه صبحگاهی شما اهمیت زیادی دارد، اما متخصصان توصیه میکنند که از برخی مواد غذایی خاص دوری کنید. این پرهیز غذایی به منظور جلوگیری از عوارض جانبی گوارشی ناخواسته یا مشکلات مربوط به جذب مواد مغذی بدن است.¹ میوههای خانواده مرکبات و غذاهای تخمیری از جمله مواردی هستند که هنگام مصرف قهوه بهتر است از آنها پرهیز شود.
۱. میوههای خانواده مرکبات
قهوه و میوههای مرکباتی هر دو دارای اسیدیته بالایی هستند، بنابراین ترکیب این دو با یکدیگر میتواند منجر به بروز علائم گوارشی ناخوشایند شود.² این موضوع به ویژه برای افرادی که بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) دارند، صادق است که با علائمی مانند رفلاکس اسید، تهوع، سوزش سر دل و سوء هاضمه همراه است.³ هنگامی که غذاهای اسیدی مانند قهوه و مرکبات ترکیب میشوند، این پدیده میتواند تحریکات معده را بیش از پیش تشدید کند.
۲. غذاهای سرخشده
کارشناسان تغذیه مدتها است که اثبات کردهاند غذاهای سرخشده به دلیل محتوای چربی و سدیم بالا، انتخاب سالمی محسوب نمیشوند.⁴ اما مصرف این نوع غذا همراه با قهوه ممکن است عوارض بیشتری به همراه داشته باشد، زیرا مطالعاتی نشان دادهاند که مصرف بیش از حد قهوه میتواند ریسک ابتلا به دیسلیپیدمی (بالا بودن سطح چربی در جریان خون) را افزایش دهد.
مصرف روزانه بیش از سه فنجان قهوه میتواند باعث افزایش سطح کلسترول LDL (“بد”) و کاهش سطح کلسترول HDL (“خوب”) شود.⁵ ۶ ۷ این احتمال وجود دارد که افزودن غذاهای سرخشده به این ترکیب، خطر ابتلا به مشکلات سلامت قلبی را به طور مضاعف افزایش دهد.
۳. شیر
این مورد ممکن است شما را شگفتزده کند، اما افزودن شیر به قهوه احتمالاً سالمترین انتخاب نباشد. با وجود اینکه شیر سرشار از کلسیم است، برخی تحقیقات نشان میدهند که قهوه ممکن است در توانایی بدن برای جذب این ماده مغذی تداخل ایجاد کند.⁸ این تداخل باعث میشود تا بخشی از کلسیم موجود در شیر به درستی جذب نشود.
علاوه بر این، هر کلسیمی که توسط بدن جذب نشود، از طریق ادرار دفع میشود که این مسئله با خطر بالاتری برای ایجاد مشکلاتی مانند سنگ کلیه یا پوکی استخوان (مشکلات مربوط به سلامت استخوانها) مرتبط است.⁹ بنابراین، اگر شیر را صرفاً به دلیل کلسیم به قهوه اضافه میکنید، بهتر است در زمان دیگری آن را مصرف نمایید.
۴. غذاهای پر سدیم
اگرچه مصرف حداکثر سه فنجان قهوه در روز به احتمال زیاد به خودی خود تأثیر منفی بر فشار خون نخواهد داشت، اما مصرف بیش از حد آن ممکن است باعث تحریک یا تشدید پرفشاری خون (هایپرتنشن) به دلیل سطح بالای کافئین شود.¹⁰ ¹¹ کافئین یک محرک قوی است که میتواند به صورت موقت باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون شود.
مصرف غذاهای پر سدیم همراه با قهوه ممکن است ناسالمترین ترکیب برای سلامت فشار خون نباشد، به ویژه برای افرادی که از قبل مبتلا به فشار خون بالا هستند یا در معرض خطر آن قرار دارند.¹² متخصصان پیشنهاد میکنند که مصرف سدیم را به حداکثر ۲۳۰۰ میلیگرم (mg) در روز محدود کنید.¹³ این محدودیت به حفظ تعادل فشار خون کمک میکند.
۵. غذاهای تخمیری
غذاهای تخمیری تحت یک فرآیند نگهداری قرار میگیرند که از باکتریها و مخمرهای زنده برای حمایت از سلامت روده استفاده میکند.¹⁴ نمونههایی از این غذاها شامل کیمچی، کلم ترش (ساورکراوت)، میسو و تمپه هستند. این مواد غذایی با ایجاد تعادل در فلور روده، به بهبود وضعیت سلامتی کمک میکنند.
با اینکه این غذاها به فواید خود برای هضم، عملکرد سیستم ایمنی و موارد دیگر مشهور هستند، مصرف همزمان آنها با قهوه ممکن است تأثیر معکوس داشته باشد. به دلیل اسید موجود در هر دو مورد، سیستم گوارشی شما ممکن است با عوارضی مانند نفخ، گاز و ناراحتی معده واکنش نشان دهد.¹⁵ این وضعیت بیشتر در صورتی رخ میدهد که به تازگی شروع به مصرف غذاهای تخمیری همراه با قهوه کرده باشید.
نکاتی برای گنجاندن قهوه در رژیم غذایی شما
اگرچه ممکن است بهتر باشد برخی از غذاها را همراه با قهوه محدود کنید، اما متخصصان به طور کلی مصرف منظم آن را برای بیشتر بزرگسالان سالم تأیید میکنند.¹⁶ قهوه حاوی ترکیبات آنتیاکسیدانی است که میتواند به حمایت از سلامت کلی بدن کمک کند و فواید بالقوه زیادی برای بدن دارد. برخی نکات برای گنجاندن قهوه در برنامه روزانه شما عبارتند از:¹⁷ ¹⁸
- به جای قهوه سرد دم (Cold Brew)، نوشیدن قهوه با دمآوری گرم را در نظر بگیرید، زیرا قهوه سرد دم به دلیل غوطهوری طولانیمدت، کافئین بیشتری دارد.¹⁹
- قهوههای دمشده گرم با روست روشن را انتخاب کنید، زیرا ممکن است آنتیاکسیدانها و پلیفنولهای بیشتری نسبت به انواع دیگر داشته باشند.
- سعی کنید مصرف قهوه را به کمتر از سه فنجان در روز محدود کنید تا تأثیرات بالقوه مضر کافئین (به عنوان یک محرک) بر سلامتی شما کاهش یابد.
- اگر به دنبال کاهش شیرینی و اسیدیته هستید، قهوه سرد دم را انتخاب کنید، زیرا این نوع قهوه معمولاً دارای اسیدیته پایینتری است.²⁰ ²¹
- به یاد داشته باشید که قهوههای بستهبندی شده معمولاً حاوی مواد افزودنی و شیرینکنندههایی هستند که میتوانند بر میزان شکر روزانه دریافتی شما تأثیر بگذارند.²²
سؤالات متداول (FAQ)
چرا مصرف مرکبات با قهوه برای برخی افراد مشکلساز است؟
مرکبات و قهوه هر دو اسیدی هستند، و ترکیب آنها میتواند اسیدیته معده را به طور قابل توجهی افزایش دهد. این افزایش اسیدیته میتواند منجر به ناراحتیهای گوارشی مانند رفلاکس اسید، سوزش سر دل، و سوء هاضمه شود. افرادی که سابقه مشکلات گوارشی مانند GERD دارند، باید در این مورد احتیاط بیشتری داشته باشند.
آیا افزودن شیر به قهوه واقعاً میتواند باعث پوکی استخوان شود؟
تحقیقات نشان میدهند که قهوه میتواند با توانایی بدن در جذب کلسیم تداخل ایجاد کند و کلسیم جذب نشده از طریق ادرار دفع میشود. این امر در تئوری میتواند خطر تشکیل سنگ کلیه و کاهش جذب کلسیم مورد نیاز برای استخوانها را افزایش دهد. برای اطمینان از دریافت کلسیم کافی، بهتر است شیر یا سایر منابع کلسیم را در زمانی جداگانه از قهوه مصرف کنید.
مصرف چه میزان قهوه میتواند خطرناک باشد؟
متخصصان پیشنهاد میکنند که مصرف قهوه را به کمتر از سه فنجان در روز محدود کنید. مصرف بیش از این مقدار ممکن است به دلیل میزان بالای کافئین، خطر ابتلا به پرفشاری خون و تغییرات نامطلوب در سطح کلسترول خون (افزایش LDL و کاهش HDL) را افزایش دهد. این محدودیت به افراد کمک میکند تا از مزایای قهوه بهره ببرند و عوارض جانبی احتمالی محرکها را کاهش دهند.
غذاهای تخمیری مانند کیمچی چه تأثیری بر گوارش هنگام نوشیدن قهوه دارند؟
غذاهای تخمیری و قهوه هر دو دارای اسیدیته هستند. مصرف همزمان این دو میتواند باعث واکنش گوارشی نامطلوبی شود که منجر به نفخ، گاز و ناراحتی معده میشود. این اتفاق به ویژه زمانی رخ میدهد که سیستم گوارشی فرد هنوز به مصرف مواد تخمیری یا ترکیب آن با اسیدیته قهوه عادت نکرده باشد.
آیا تداخل قهوه با مواد غذایی در مورد قهوه سرد دم (Cold Brew) نیز صادق است؟
بله، تداخل قهوه با مواد غذایی تا حدودی در مورد قهوه سرد دم نیز صادق است، اما با شدت کمتر. از آنجایی که قهوه سرد دم به طور کلی اسیدیته کمتری نسبت به قهوه داغ دارد، ممکن است عوارض گوارشی ناشی از ترکیب آن با غذاهای اسیدی مانند مرکبات یا غذاهای تخمیری کمی کمتر باشد. با این حال، محتوای کافئین آن اغلب بالاتر است که میتواند بر جذب مواد مغذی تأثیر بگذارد.
نتیجهگیری
با اینکه قهوه فواید سلامتی متعددی را به همراه دارد، هوشمندی در مورد مواد غذایی که همزمان با آن مصرف میشوند، برای حفظ سلامت دستگاه گوارش و بهینهسازی جذب مواد مغذی ضروری است. پرهیز از ترکیب قهوه با مرکبات، غذاهای سرخشده، مواد غذایی پر سدیم و غذاهای تخمیری، میتواند از ناراحتیهای معده و تداخل در جذب کلسیم جلوگیری کند. همچنین، محدود کردن مصرف قهوه به میزان متعادل، به جلوگیری از عوارض جانبی مربوط به کافئین و حفظ سلامت قلب کمک میکند. تمرکز بر نوع دمآوری (ترجیحاً دمآوری گرم) و کاهش شکر افزودهشده نیز میتواند به بهبود تجربه مصرف قهوه و افزایش مزایای آن کمک کند.
- Barrea L, Pugliese G, Frias-Toral E, et al. Coffee consumption, health benefits and side effects: a narrative review and update for dietitians and nutritionists. Crit Rev Food Sci Nutr. 2023;63(9):1238-1261. doi:10.1080/10408398.2021.1963207
- Rao NZ, Fuller M. Acidity and Antioxidant Activity of Cold Brew Coffee. Sci Rep. 2018;8(1):16030. doi:10.1038/s41598-018-34392-w
- Heidarzadeh-Esfahani N, Soleimani D, Hajiahmadi S, Moradi S, Heidarzadeh N, Nachvak SM. Dietary Intake in Relation to the Risk of Reflux Disease: A Systematic Review. Prev Nutr Food Sci. 2021;26(4):367-379. doi:10.3746/pnf.2021.26.4.367
- MedlinePlus. Diet-busting foods.
- Du Y, Lv Y, Zha W, Hong X, Luo Q. Effect of coffee consumption on dyslipidemia: A meta-analysis of randomized controlled trials. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2020;30(12):2159-2170. doi:10.1016/j.numecd.2020.08.017
- Sun Y, Liu B, Snetselaar LG, et al. Association of fried food consumption with all cause, cardiovascular, and cancer mortality: prospective cohort study. BMJ. 2019;364:k5420. doi:10.1136/bmj.k5420
- Qin P, Zhang M, Han M, et al. Fried-food consumption and risk of cardiovascular disease and all-cause mortality: a meta-analysis of observational studies. Heart. 2021;107(19):1567-1575. doi:10.1136/heartjnl-2020-317883
- National Institutes of Health. Calcium.
- Abdalbary M, Chishti E, Shakhashiro M, et al. Impact of urinary calcium excretion on kidney, bone, and cardiovascular systems in patients with bone biopsy proven osteoporosis: a longitudinal long-term follow-up study. Osteoporos Int. 2023;34(4):763-774. doi:10.1007/s00198-023-06686-x
- Surma S, Oparil S. Coffee and arterial hypertension. Curr Hypertens Rep. 2021;23(7):38. doi:10.1007/s11906-021-01156-3
- Islam R, Ahmed M, Ullah W, et al. Effect of caffeine in hypertension. Curr Probl Cardiol. 2023;48(11):101892. doi:10.1016/j.cpcardiol.2023.101892
- Grillo A, Salvi L, Coruzzi P, Salvi P, Parati G. Sodium intake and hypertension. Nutrients. 2019;11(9):1970. doi:10.3390/nu11091970
- The American Heart Association. Shaking the salt habit to lower high blood pressure.
- Stanford Medicine. The science of fermented foods.
- De Filippis F, Pasolli E, Ercolini D. The food-gut axis: lactic acid bacteria and their link to food, the gut microbiome and human health. FEMS Microbiol Rev. 2020;44(4):454-489. doi:10.1093/femsre/fuaa015
- U.S. Food and Drug Administration. Spilling the beans: How much caffeine is too much?
- Zhou H, Nie J, Cao Y, et al. Association of daily sitting time and coffee consumption with the risk of all-cause and cardiovascular disease mortality among US adults. BMC Public Health. 2024;24(1):1069. doi:10.1186/s12889-024-18515-9
- Alamri E, Rozan M, Bayomy H. A study of chemical Composition, Antioxidants, and volatile compounds in roasted Arabic coffee. Saudi J Biol Sci. 2022;29(5):3133-3139. doi:10.1016/j.sjbs.2022.03.025
- Fuller M, Rao NZ. The effect of time, roasting temperature, and grind size on caffeine and chlorogenic acid concentrations in cold brew coffee. Sci Rep. 2017;7(1):17979. doi:10.1038/s41598-017-18247-4
- Wang X, Lim LT. Effects of grind size, temperature, and brewing ratio on immersion cold brewed and French press hot brewed coffees. Applied Food Research. 2023;3(2):100334. doi:10.1016/j.afres.2023.100334
- Yust BG, Wilkinson F, Rao NZ. Variables affecting the extraction of antioxidants in cold and hot brew coffee: a review. Antioxidants. 2023;13(1):29. doi:10.3390/antiox13010029
- Emadi RC, Kamangar F. Coffee’s impact on health and well-being. Nutrients. 2025;17(15):2558. doi:10.3390/nu17152558
- https://www.verywellhealth.com/foods-to-avoid-with-coffee-11840070
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
