وقتی یک دوره سرماخوردگی را پشت سر میگذارید، ممکن است تصور کنید با از بین رفتن علائم، خطر هم تمام شده است.
اما واقعیت این است که ویروسها میتوانند برای مدتی روی وسایل روزمره خانه باقی بمانند و احتمال ابتلای مجدد یا انتقال بیماری به سایر اعضای خانواده را افزایش دهند.
اقلامی مانند ملحفهها، حولهها و تلفن همراه اگر بهدرستی ضدعفونی نشوند، میتوانند به مخزن آلودگی تبدیل شوند.
در کنار تمیزکاری، تهویه مناسب خانه و باز کردن پنجرهها نیز نقش مهمی در کاهش ماندگاری عوامل بیماریزا دارد.
سرماخوردگی معمولی چگونه منتقل میشود؟
سرماخوردگی معمولی توسط گروهی از ویروسها ایجاد میشود که شایعترین آنها راینوویروسها هستند.
این ویروسها عمدتاً از طریق هوا و تماس با ترشحات فرد بیمار به دیگران منتقل میشوند.
به گفته ویلیام لی، ذرات ویروسی هنگام سرفه یا عطسه در هوا پخش میشوند و میتوانند روی سطوح مختلف بنشینند.
به همین دلیل، تمیزکاری هدفمند خانه بعد از بیماری اهمیت زیادی دارد، حتی اگر نظافت کامل کل خانه همیشه عملی نباشد.

ملحفهها و روبالشیها
پس از پایان سرماخوردگی، تمام ملحفهها و روبالشیها باید شسته شوند.
در دوران بیماری معمولاً زمان زیادی را در تخت میگذرانید و سرفه یا آبریزش بینی باعث انتقال ترشحات به پارچهها میشود.
پیال عالم توضیح میدهد که تختخواب یکی از اصلیترین محلهای تجمع عوامل بیماریزا در زمان بیماری است.
شستوشوی ملحفهها با آب گرم و مواد شوینده مناسب به کاهش قابل توجه ویروسهای باقیمانده کمک میکند.
حولهها
حولهها نیز مانند ملحفهها میتوانند بقایای ویروس را در خود نگه دارند.
استفاده مجدد از حوله آلوده ممکن است باعث انتقال بیماری به سایر اعضای خانواده شود.
بهطور کلی توصیه میشود حولهها حداقل هفتهای یک بار شسته شوند، اما در زمان بیماری این کار باید با دقت بیشتری انجام شود.
ترشحات بینی و سرفه میتوانند بهراحتی روی حولهها بنشینند و آنها را به منبع آلودگی تبدیل کنند.
ظروف غذاخوری و نوشیدنی
استفاده مکرر از یک لیوان یا ماگ در طول روز، بهویژه هنگام بیماری، ایده مناسبی نیست.
ظروف غذاخوری و نوشیدنی بهسرعت میتوانند میزبان میکروبها شوند.
بهتر است پس از هر بار استفاده، لیوان و قاشق و چنگال شسته شوند و از بهاشتراکگذاری آنها با دیگران خودداری شود.
این کار ساده، نقش مهمی در جلوگیری از انتقال ویروس در محیط خانه دارد.
وسایل الکترونیکی
تلفن همراه، لپتاپ و تبلت معمولاً در تمام مدت بیماری در نزدیکی شما هستند.
این وسایل به دلیل تماس مداوم با دست و صورت، بهسرعت آلوده میشوند.
تلفنهای همراه که اغلب کمتر تمیز میشوند، میتوانند محل مناسبی برای تجمع عوامل بیماریزا باشند.
استفاده از دستمالهای ضدعفونیکننده مناسب یا قابهای قابل شستوشو، امکان استفاده ایمن از این وسایل پس از بیماری را فراهم میکند.
سطوح پرتماس خانه
سطوحی مانند دستگیرههای در، کلیدهای برق و کانترهای آشپزخانه یا سرویس بهداشتی از مهمترین نقاط انتقال آلودگی هستند.
این سطوح بهطور مداوم توسط افراد مختلف لمس میشوند و بهراحتی ویروس را منتقل میکنند.
اسکات رابرتز توصیه میکند این سطوح بهطور کامل ضدعفونی شوند.
هرچند ویروس سرماخوردگی معمولاً مدت طولانی روی سطوح زنده نمیماند، اما ممکن است تا حدود یک هفته باقی بماند.
راههای دیگر برای تازهسازی خانه بعد از بیماری
جدا نگه داشتن زبالهها و لباسهای آلوده یکی از اقدامات ساده اما مؤثر است.
همچنین باز کردن پنجرهها و ایجاد جریان هوا به کاهش غلظت ذرات ویروسی کمک میکند.
تمیزکاری کامل خانه شامل گردگیری، جارو کشیدن، شستوشوی لباسها و ظروف و ضدعفونی سرویس بهداشتی توصیه میشود.
این اقدامات نهتنها از انتقال بیماری جلوگیری میکنند، بلکه به احساس پاکیزگی و آرامش پس از دوران بیماری نیز کمک میکنند.
تفاوت روشهای ضدعفونی بر اساس نوع ویروس
نکته مهم این است که روش تمیزکاری خانه بسته به نوع ویروس متفاوت است.
هر عامل بیماریزا ویژگیهای خاص خود را دارد و به شیوه خاصی از بین میرود.
برای مثال، در برخی بیماریها تمرکز اصلی بر تهویه هوا است، در حالی که در برخی دیگر ضدعفونی سطوح اهمیت بیشتری دارد.
در مواردی نیز ممکن است استفاده از مواد ضدعفونیکننده قویتر ضروری باشد تا خطر انتقال به حداقل برسد.
پرسشهای متداول
آیا فقط بعد از سرماخوردگی باید خانه را ضدعفونی کرد؟
خیر، اما پس از بیماری اهمیت این کار بیشتر میشود، زیرا میزان آلودگی محیط افزایش مییابد.
آیا شستوشوی معمولی کافی است یا باید از مواد ضدعفونیکننده استفاده کرد؟
در بسیاری از موارد شستوشوی مناسب کافی است، اما برای سطوح پرتماس استفاده از ضدعفونیکننده توصیه میشود.
چند روز بعد از بهبود باید تمیزکاری انجام شود؟
بهتر است بلافاصله پس از کاهش علائم یا همزمان با بهبودی کامل، تمیزکاری انجام شود تا ویروسها فرصت ماندگاری نداشته باشند.
جمعبندی نهایی
سرماخوردگی فقط یک تجربه موقتی نیست و میتواند ردپای خود را در خانه باقی بگذارد.
با تمیز کردن هدفمند وسایل کلیدی و رعایت اصول بهداشتی، میتوان خطر ابتلای مجدد و انتقال بیماری را به حداقل رساند.
- NHS. How long is someone contagious after a viral infection?
- Olsen M, Nassar R, Senok A, et al. Mobile phones are hazardous microbial platforms warranting robust public health and biosecurity protocols. Sci Rep. 2022;12(1):10009. doi:10.1038/s41598-022-14118-9
- https://www.health.com/household-items-to-clean-after-illness-7975728
