چای سبز سرشار از آنتیاکسیدانهاست و مصرف متعادل آن میتواند به کاهش التهاب و محافظت از بدن در برابر بیماریهای مزمن کمک کند. اما مصرف بیشازحد آن ممکن است باعث بروز عوارض جانبی قابلتوجهی شود، زیرا این نوشیدنی حاوی کافئین و ترکیبات فعالی است که در مقادیر بالا میتوانند برای بدن مضر باشند.¹²
۱. ناراحتیهای گوارشی
بیشتر افراد میتوانند بدون مشکل خاصی چای سبز مصرف کنند، اما مکملهای حاوی عصارهی چای سبز در برخی افراد باعث تحریک دستگاه گوارش میشوند. علائمی مانند دلدرد، تهوع و یبوست از جمله عوارض گزارششده هستند.³ این حالت معمولاً در اثر مصرف غلیظ یا ناشتا رخ میدهد.
۲. افزایش فشار خون
چای سبز حاوی کافئین است و مصرف زیاد آن میتواند سبب افزایش ضربان قلب، اضطراب، بیخوابی و بالا رفتن فشار خون شود.⁴ مصرف بیش از ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز، که معادل حدود ۱۰ فنجان چای سبز است، میتواند خطر بروز این عوارض را افزایش دهد.
۳. اختلال در خواب
کافئین موجود در چای سبز ممکن است چرخه خواب را مختل کند. نوشیدن چای سبز در ساعات پایانی روز یا پیش از خواب میتواند منجر به بیخوابی، تحریکپذیری و اضطراب شبانه شود.⁵ بهتر است آخرین فنجان چای خود را حداقل شش ساعت پیش از خواب بنوشید.
۴. کاهش جذب آهن
چای سبز سرشار از ترکیبات گیاهی به نام کاتچین است که خاصیت آنتیاکسیدانی دارند، اما ممکن است جذب آهن را در روده کاهش دهند.⁶ این مسئله در افراد مبتلا به فقر آهن میتواند منجر به کمخونی فقر آهن شود.⁷ برای پیشگیری، بهتر است چای سبز را بین وعدههای غذایی و نه بلافاصله بعد از آن بنوشید.
۵. آسیب به کبد
در حالی که نوشیدن چای سبز معمولی برای بیشتر بزرگسالان ایمن است، مصرف مکملهای عصارهی چای سبز گاهی در افراد دارای برخی ژنهای خاص میتواند باعث آسیب کبدی شود.³ این وضعیت نادر است اما در کسانی که سابقهی بیماری کبدی دارند باید با احتیاط مصرف شود.
۶. تداخل با داروها
چای سبز در دوزهای بالا ممکن است با داروهای خاصی تداخل ایجاد کند.⁸ ترکیبات فعال آن میتوانند سطح خونی برخی داروها را کاهش داده و اثربخشی آنها را کم کنند.⁹ داروهایی مانند بتابلوکرها، داروهای ضدانعقاد، داروهای کاهنده چربی خون، ضدافسردگیها و درمانهای پوکی استخوان ممکن است با مصرف زیاد چای سبز تحت تأثیر قرار گیرند.¹⁰ توصیه میشود پیش از شروع مصرف مکملهای چای سبز با پزشک مشورت کنید، زیرا احتمال افزایش خطر خونریزی وجود دارد.
چه کسانی باید از چای سبز پرهیز کنند؟
اگرچه چای سبز برای بیشتر افراد بیخطر است، اما افراد زیر باید مصرف آن را محدود کنند:¹¹
- افراد مبتلا به کمخونی: کاتچینها ممکن است خطر کمخونی فقر آهن را افزایش دهند.
- افراد با مشکلات کبدی: دوزهای بالای چای سبز یا مکملهای آن ممکن است به کبد آسیب برسانند.
- زنان باردار یا شیرده: به دلیل وجود کافئین، مصرف باید با نظر پزشک باشد.¹²
- افراد حساس به کافئین: مصرف حتی مقدار کم ممکن است باعث تپش قلب، اضطراب یا بیخوابی شود.
مکملهای عصارهی چای سبز توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید نشدهاند و ایمنی یا اثربخشی آنها بهطور قطعی ثابت نشده است.⁴
چه مقدار چای سبز در روز مجاز است؟
اغلب بزرگسالان سالم میتوانند روزانه چند فنجان چای سبز بنوشند بدون آنکه دچار عوارض جانبی شوند. هر فنجان چای سبز حدود ۲۲ تا ۴۰ میلیگرم کافئین دارد و مجموع مصرف روزانه نباید از ۴۰۰ میلیگرم فراتر رود.⁴ ¹³ افرادی که داروهای مربوط به بیماری قلبی، فشار خون، کلسترول بالا، مشکلات کبدی یا افسردگی مصرف میکنند باید پیش از افزایش مصرف چای سبز با پزشک مشورت کنند.
جمعبندی
چای سبز یکی از سالمترین نوشیدنیهاست که سرشار از آنتیاکسیدان و ترکیبات ضدالتهاب است. با این حال، مصرف بیشازحد یا استفاده از مکملهای عصارهی آن میتواند منجر به مشکلات گوارشی، فشار خون بالا، بیخوابی و حتی آسیب کبدی شود. نوشیدن متعادل و آگاهانهی چای سبز، کلید بهرهمندی از فواید آن بدون بروز خطرات است.
سؤالات متداول
آیا نوشیدن چای سبز ناشتا مضر است؟
بله، نوشیدن چای سبز با معده خالی ممکن است باعث تحریک معده و احساس تهوع شود. بهتر است بعد از صرف غذا یا میانوعده مصرف شود.
آیا چای سبز باعث لاغری میشود؟
چای سبز ممکن است به افزایش متابولیسم و چربیسوزی کمک کند، اما تأثیر آن محدود است و نباید جایگزین رژیم متعادل یا ورزش شود.
چه تفاوتی بین چای سبز و مکمل عصارهی چای سبز وجود دارد؟
چای سبز طبیعی میزان کافئین و کاتچین پایینتری دارد، در حالی که مکملهای عصارهی چای سبز غلیظتر هستند و خطر عوارض جانبی در آنها بیشتر است.
آیا مصرف چای سبز در دوران بارداری بیخطر است؟
مصرف کم (۱ تا ۲ فنجان در روز) معمولاً ایمن است، اما دوزهای بالاتر ممکن است به علت وجود کافئین مضر باشند. مشورت با پزشک ضروری است.
آیا میتوان چای سبز را با داروهای ضدافسردگی مصرف کرد؟
برخی ترکیبات چای سبز ممکن است با داروهای ضدافسردگی تداخل داشته باشند و اثر آنها را کاهش دهند. مصرف همزمان باید با نظر پزشک انجام شود.
- Kochman J, Jakubczyk K, Antoniewicz J, Mruk H, Janda K. Health benefits and chemical composition of matcha green tea: A review. Molecules. 2020;26(1):85. doi:10.3390/molecules26010085
- Mancini E, Beglinger C, Drewe J, Zanchi D, Lang UE, Borgwardt S. Green tea effects on cognition, mood and human brain function: A systematic review. Phytomedicine. 2017;34:26-37. doi:10.1016/j.phymed.2017.07.008
- National Center for Complementary and Integrative Health. Green tea: Usefulness and safety.
- U.S. Food and Drug Administration. Spilling the beans: How much caffeine is too much?
- Richards G, Smith A. Caffeine consumption and self-assessed stress, anxiety, and depression in secondary school children. J Psychopharmacol. 2015;29(12):1236-1247. doi:10.1177/0269881115612404
- Settakorn K, Kongkarnka S, Chompupoung A, et al. Effects of green tea extract treatment on erythropoiesis and iron parameters in iron-overloaded β-thalassemic mice. Front Physiol. 2022;13:1053060. doi:10.3389/fphys.2022.1053060
- Fan FS. Iron deficiency anemia due to excessive green tea drinking. Clin Case Rep. 2016;4(11):1053-1056. doi:10.1002/ccr3.707
- Yang CS, Pan E. The effects of green tea polyphenols on drug metabolism. Expert Opin Drug Metab Toxicol. 2012;8(6):677-689. doi:10.1517/17425255.2012.681375
- Albassam AA, Markowitz JS. An appraisal of drug-Drug interactions with green tea (Camellia sinensis). Planta Med. 2017;83(6):496-508. doi:10.1055/s-0043-100934
- Zhao T, Li C, Wang S, Song X. Green tea (Camellia sinensis): A review of its phytochemistry, pharmacology, and toxicology. Molecules. 2022;27(12):3909. doi:10.3390/molecules27123909
- Wikoff D, Welsh BT, Henderson R, et al. Systematic review of the potential adverse effects of caffeine consumption in healthy adults, pregnant women, adolescents, and children. Food Chem Toxicol. 2017;109(Pt 1):585-648. doi:10.1016/j.fct.2017.04.002
- Rohweder R, de Oliveira Schmalfuss T, Dos Santos Borniger D, et al. Caffeine intake during pregnancy and adverse outcomes: An integrative review. Reprod Toxicol. 2024;123:108518. doi:10.1016/j.reprotox.2023.108518
- Chatterjee A, Saluja M, Agarwal G, Alam M. Green tea: A boon for periodontal and general health. J Indian Soc Periodontol. 2012;16(2):161-167. doi:10.4103/0972-124X.99256
- https://www.verywellhealth.com/green-tea-side-effects-11793364
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
