اتخاذ یک سبک زندگی دوستدار قلب میتواند پس از درمان سرطان، نقش مهمی در افزایش طول عمر و کاهش خطر مرگومیر داشته باشد. پژوهشهای جدید نشان میدهند افرادی که تجربه درمان سرطان را پشت سر گذاشتهاند، با رعایت اصول سلامت قلب میتوانند بهطور معناداری خطر مرگ زودرس را کاهش دهند.
متخصصان تأکید میکنند سلامت قلب برای بازماندگان سرطان اهمیت ویژهای دارد، بهخصوص برای کسانی که تحت درمانهایی قرار گرفتهاند که ریسک بیماریهای قلبیعروقی را افزایش میدهند. بسیاری از عوامل خطر سرطان و بیماری قلبی مشترک هستند و همین موضوع لزوم توجه همزمان به این دو حوزه را پررنگتر میکند.
در ادامه، بر اساس یافتههای علمی جدید، اصولی معرفی میشوند که میتوانند به بهبود سلامت قلب و افزایش طول عمر پس از تشخیص و درمان سرطان کمک کنند.
نقش سبک زندگی سالم قلب در کاهش مرگومیر پس از سرطان
پژوهشگران گزارش کردهاند افرادی که پس از درمان سرطان، عادتهایی مانند تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از مصرف دخانیات و حفظ وزن و فشار خون در محدوده سالم را رعایت میکنند، با کاهش قابل توجه خطر مرگ زودرس مواجه میشوند.
در این پژوهش تأکید شده است که سرطان و بیماریهای قلبیعروقی، عوامل خطر قابل اصلاح و حتی مکانیسمهای زیستی مشترکی دارند. به همین دلیل، ادغام راهبردهای ارتقای سلامت قلب در مراقبتهای پس از سرطان اهمیت زیادی دارد.
این رویکرد، پایهگذار حوزهای نوظهور به نام قلبوانکولوژی است که بر تلاقی بیماریهای قلبی و سرطان تمرکز دارد و هدف آن بهبود پیشگیری، تشخیص و مدیریت مشکلات قلبی در بیماران و بازماندگان سرطان است.

چرا سلامت قلب برای بازماندگان سرطان حیاتیتر است؟
متخصصان مستقل از این پژوهش تأکید میکنند که عادتهای سالم قلب که برای عموم مردم توصیه میشود، برای افرادی که سابقه سرطان دارند اهمیت دوچندان دارد.
برخی درمانهای سرطان میتوانند خطر بروز بیماریهای قلبیعروقی را افزایش دهند. به همین دلیل، پایبندی به سبک زندگی سالم برای محافظت از قلب در این گروه از افراد ضروریتر است.
حتی پس از درمان موفق سرطان، بیماری قلبیعروقی همچنان میتواند یکی از علل مهم بیماری و مرگومیر باشد و نباید نادیده گرفته شود.
اصول هفتگانه سلامت قلب برای بازماندگان سرطان
در این مطالعه، پرونده پزشکی ۷۷۹ فرد بزرگسال مبتلا به سرطان در منطقه مولیزه ایتالیا بررسی شد. این افراد بهطور متوسط حدود پانزده سال پیگیری شدند.
برای ارزیابی سلامت قلب، از چارچوب هفتگانه سلامت قلب استفاده شد که شامل هفت عامل اصلی است:
به هر عامل سالم، امتیاز داده شد و وضعیت سلامت قلب به سه دسته تقسیم گردید. نتایج نشان داد افرادی که در گروه سلامت قلب ایدهآل قرار داشتند، حدود سیوهشت درصد خطر مرگ کمتری نسبت به افراد با سلامت قلب ضعیف داشتند.
همچنین هر یک امتیاز بهبود در این شاخصها، با کاهش حدود ده درصدی مرگومیر ناشی از سرطان همراه بود.
عوامل زیستی مشترک بین سرطان و بیماری قلبی
پژوهشگران سه عامل زیستی مشترک بین سرطان و بیماریهای قلبیعروقی را شناسایی کردند که عبارتاند از التهاب خفیف مزمن، تغییرات ضربان قلب و وضعیت ویتامین دی در خون.
این یافتهها نشان میدهد بهبود سلامت قلب میتواند بهطور همزمان بر پیامدهای مرتبط با سرطان نیز اثرگذار باشد. به بیان ساده، عاداتی که از قلب محافظت میکنند، میتوانند در برابر سرطان نیز نقش حفاظتی داشته باشند.
چرا تغذیه متعادل و عادات سالم اهمیت دارند؟
در این پژوهش مشخص شد زمانی که الگوی تغذیهای نزدیک به رژیم مدیترانهای جایگزین ارزیابی ساده تغذیه شد، ارتباط بین عادات سالم و کاهش مرگومیر حتی قویتر شد.
این الگوی غذایی بر مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای کمچرب تأکید دارد و مصرف غذاهای فراوریشده را محدود میکند.
با این حال، متخصصان یادآور میشوند که تغذیه تنها یکی از اجزای سلامت قلب است و بیشترین تأثیر زمانی دیده میشود که چندین عامل مانند تحرک بدنی، وزن سالم، فشار خون مناسب و سلامت متابولیک بهطور همزمان رعایت شوند.
چگونه پس از درمان سرطان سبک زندگی سالم قلب را شروع کنیم؟
برای بسیاری از بازماندگان سرطان، بهترین برنامه غذایی و سبک زندگی، برنامهای است که بتوان آن را در بلندمدت حفظ کرد. پایداری و واقعبینانه بودن، کلید موفقیت است.
تمرکز بر الگوهای غذایی ساده و قابل اجرا، مانند مصرف بیشتر سبزیجات، میوهها، حبوبات، ماهی و چربیهای مفید، نسبت به رژیمهای سخت و محدودکننده، نتیجه بهتری دارد.
تغییرات باید متناسب با وضعیت جسمی، سطح انرژی و ترجیحات فردی انجام شود تا احتمال تداوم آنها افزایش یابد.
گامهای کوچک، اثرات بزرگ
یکی از پیامهای مهم این پژوهش آن است که حتی تغییرات کوچک و تدریجی در سبک زندگی میتوانند در آینده نتایج بزرگی ایجاد کنند.
جایگزینی چربیهای حیوانی با چربیهای گیاهی، انتخاب مرغ یا ماهی بهجای گوشتهای پرچرب، کاهش مصرف قندهای افزوده و غذاهای فوقفراوریشده، همگی نمونههایی از تغییرات ساده اما مؤثر هستند.
این عادات سالم بهتدریج به یکدیگر نیرو میدهند و حفظ یک عادت سالم، پایبندی به سایر عادات مفید را نیز آسانتر میکند.
جمعبندی نهایی
پس از تشخیص و درمان سرطان، توجه به سلامت قلب یکی از مهمترین عوامل افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی است.
سبک زندگی دوستدار قلب، شامل تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از دخانیات، کنترل وزن، فشار خون، چربی و قند خون، میتواند هم خطر بیماری قلبی و هم خطر مرگ ناشی از سرطان را کاهش دهد.
پیام اصلی این یافتهها روشن است: مراقبت از قلب، بخشی جداییناپذیر از مراقبت پس از سرطان است و حتی تغییرات کوچک اما پایدار میتوانند تأثیرات بزرگی در سلامت آینده ایجاد کنند.
سؤالات متداول
آیا سلامت قلب پس از درمان سرطان همچنان اهمیت دارد؟
بله، بیماریهای قلبیعروقی همچنان یکی از علل مهم مرگومیر در بازماندگان سرطان هستند و توجه به آن ضروری است.
آیا فقط تغذیه سالم کافی است؟
خیر، بیشترین فایده زمانی حاصل میشود که تغذیه سالم همراه با فعالیت بدنی، کنترل وزن، فشار خون و سایر شاخصهای سلامت باشد.
بهترین رژیم غذایی پس از سرطان کدام است؟
الگوهایی شبیه رژیم مدیترانهای که قابل اجرا و پایدار باشند، برای بیشتر افراد مناسبتر هستند.
آیا تغییرات کوچک واقعاً مؤثرند؟
بله، حتی اصلاحات کوچک اما مداوم در سبک زندگی میتوانند در بلندمدت تأثیر چشمگیری بر سلامت قلب و طول عمر داشته باشند.
