پس از مصرف الکل، علائمی ناخوشایندی مانند خستگی، تهوع و سردرد اغلب به سراغ افراد میآید که به آنها خماری گفته میشود. خوشبختانه، اقداماتی وجود دارد که میتوان برای کاهش این علائم و تسریع فرآیند بهبودی انجام داد. این روشها شامل استفاده از مواد غذایی با خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی و همچنین تمرکز بر آبرسانی مجدد به بدن است. اجرای این راهکارها میتواند شدت علائم خماری را کاهش داده و احساس بهتری در فرد ایجاد کند.
۱. انبه (Mango)
این میوه نارنجی خوشمزه میتواند تا حدی از علائم خماری جلوگیری کند¹. به نظر میرسد هم گوشت و هم پوست انبه، سطح الکل موجود در پلاسما را پس از مصرف الکل کاهش میدهند². چه انبه را در اسموتی، سالاد یا به صورت تکهای مصرف کنید، خوردن این میوه میتواند احساس بهتری ایجاد کند، به ویژه اگر با حالت خماری از خواب بیدار شدهاید.
۲. زنجبیل (Ginger)
زنجبیل حاوی آنتیاکسیدانهای طبیعی است که بسیاری از آنها در کنترل استرس اکسیداتیو ناشی از الکل مؤثر در نظر گرفته میشوند³. همچنین، زنجبیل یک درمان محبوب برای تهوع است. از آنجایی که ناراحتی معده اغلب با خماری همراه است، میتوانید چای زنجبیل بنوشید یا برای تسکین معده، کمی زنجبیل ترشی بجوید.
۳. آبرسانی (Hydration)
الکل باعث میشود بدن شما ادرار بیشتری تولید کند که این امر میتواند منجر به کمآبی (Dehydration) شود. علائم کمآبی شامل سردرد، بیحالی و تشنگی بیش از حد است. از دست دادن آب و الکترولیتهایی مانند پتاسیم و سدیم از طریق ادرار میتواند عدم تعادل الکترولیتی ایجاد کند. بنابراین، حفظ آب بدن (ترجیحاً با مقداری الکترولیت، مانند محلولهای خوراکی جبران آب) به تأمین مجدد ذخایر بدن کمک میکند. تلاش برای آبرسانی باید قبل از شروع مصرف الکل آغاز شود و حفظ رطوبت بدن حین نوشیدن، بهترین راه برای جلوگیری از کمآبی است⁴.
۴. شیره درخت افرا (Maple Sap)
گرفتن شیره از درخت افرا، مایعی طبیعی به دست میدهد که سرشار از الکترولیتها، پریبیوتیکها و آنتیاکسیدانها است. بسیاری از مردم این شیره را میجوشانند تا شربت افرا تهیه کنند، اما نوشیدن آن به تنهایی (قبل از جوشاندن) سالم و خوشمزه است. نوشیدن مقداری از این شیره قبل از بیرون رفتن ممکن است به جلوگیری از خماری کمک کند. یک مطالعه در سال ۲۰۱۱ نشان داد که مصرف شیره افرا توسط موشها ۳۰ دقیقه قبل از مصرف الکل، غلظت الکل خون آنها را در مقایسه با موشهایی که شیره مصرف نکرده بودند، کاهش داد⁵. اگرچه برای نتیجهگیری قطعی به مطالعات انسانی نیاز است، اما نوشیدن شیره افرا یک درمان احتمالی خماری است که خطرات کمی دارد و بسیار خوشطعم است.
۵. جینسینگ قرمز (Red Ginseng)
اگرچه بیشتر دادههای موجود بر اساس نمونههای کوچک یا حیوانات است، اما مصرف جینسینگ قرمز همزمان با مصرف الکل، برای تسکین خماری نویدبخش بوده است. در یک مطالعه تصادفی، محققان اثرات جینسینگ قرمز را بر کاهش الکل و علائم خماری در ۲۵ مرد سالم بررسی کردند. مردانی که جینسینگ مصرف کردند، در مقایسه با گروه کنترل، سطح الکل خون و علائم خماری کمتری داشتند⁶. این یافته نشان میدهد که جینسینگ قرمز میتواند اثر مثبتی داشته باشد.
۶. گلابی خاردار (Prickly Pear)
این میوه قرمز زیبا که روی کاکتوس نوپال یافت میشود، ممکن است پتانسیلهایی برای تسکین خماری داشته باشد. گلابی خاردار که به آن کاکتوس گلابی نیز میگویند، میوهای شیرین است که مصرف آن سریع و آسان است. تحقیقات نشان دادهاند که این میوه ممکن است با مهار التهاب، علائم خماری، از جمله تهوع و خشکی دهان را کاهش دهد⁷. بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۰۴، خوردن گلابی خاردار ممکن است شدت خماری را تا نصف کاهش دهد.
۷. مکملهای ال-سیستئین (L-Cysteine Supplements)
برخی تحقیقات نشان دادهاند که مکملهای حاوی اسید آمینه ال-سیستئین ممکن است به تسکین خماری کمک کنند. طبق یک مطالعه کوچک، افرادی که ۱۲۰۰ میلیگرم ال-سیستئین مصرف کردند، سردرد و تهوع کمتری نسبت به حالت معمول در خماری تجربه کردند⁸. با این حال، مانند بسیاری دیگر از مطالعات مربوط به “درمان خماری”، دادههای حاصل از مطالعه ال-سیستئین بسیار قوی نیست و این مطالعه توسط شرکتی که مکملهای ال-سیستئین تولید میکند، حمایت مالی شده بود که ممکن است سوگیری ایجاد کرده باشد.
❓ سوالات متداول (FAQ)
بهترین زمان برای شروع آبرسانی برای جلوگیری از خماری چیست؟
بهترین زمان برای شروع آبرسانی، قبل از شروع مصرف الکل است⁴. اگر قبل از نوشیدن آب کافی بنوشید و در طول مصرف نیز هیدراته بمانید، بهترین شانس را برای جلوگیری از کمآبی شدید و علائم ناشی از آن خواهید داشت.
آیا زنجبیل به طور مستقیم الکل را از بدن خارج میکند؟
خیر، زنجبیل به طور مستقیم الکل را از بدن خارج نمیکند. اثر زنجبیل در تسکین خماری عمدتاً از طریق خواص آنتیاکسیدانی آن است که به کنترل استرس اکسیداتیو ناشی از الکل کمک میکند، و همچنین به دلیل خاصیت ضد تهوع آن است که میتواند ناراحتی معده را کاهش دهد³.
آیا خوردن گلابی خاردار میتواند به طور قطعی خماری را نصف کند؟
مطالعهای که در سال ۲۰۰۴ منتشر شد، نشان داد که خوردن گلابی خاردار ممکن است شدت خماری را تا نصف کاهش دهد⁷. این اثر از طریق مهار التهاب ایجاد میشود. با این حال، باید در نظر داشت که مطالعات بیشتری برای تأیید این نتایج در مقیاس وسیعتر مورد نیاز است.
ال-سیستئین چگونه به کاهش علائم خماری کمک میکند؟
ال-سیستئین یک اسید آمینه است و تحقیقات محدود نشان دادهاند که مصرف آن ممکن است سردرد و تهوع ناشی از خماری را کاهش دهد⁸. این اسید آمینه در متابولیسم الکل و دفع سموم نقش دارد.
📝 نتیجهگیری
مقابله با خماری مستلزم یک رویکرد چندوجهی است که شامل آبرسانی مجدد، استفاده از مواد مغذی و مصرف ترکیبات فعال با خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی است. تمرکز بر آبرسانی مناسب با استفاده از نوشیدنیهای حاوی الکترولیت، مصرف میوههایی مانند انبه و گلابی خاردار، و استفاده از گیاهانی مانند زنجبیل و جینسینگ قرمز، میتواند به طور مؤثری به کاهش علائم خستگی، تهوع و سردرد کمک کند. در حالی که مطالعات انسانی بیشتری برای تأیید قطعی این درمانها مورد نیاز است، گنجاندن این ۷ مورد در برنامه، یک راهکار ایمن و خوشطعم برای تسریع بهبودی و کاهش شدت علائم خماری است.
- Dembidsky V, Poorvarodom S, Leontowicz H, Leontowicz M, Vearasilp S, Trahktenberg S, et al. The multiple nutrition properties of some exotic fruits: Biological activity and active metabolites. Food Research International. 2011;44(7):1671-1701. doi:10.1016/j.foodres.2011.03.003
- Kim S, Cho S, Min T, Kim Y, Yang S, Kim H, Hyun S, Kim H, Kim Y, Choi H. Ameliorating effects of Mango (Mangifera indica L.) fruit on plasma ethanol level in a mouse model assessed with H-NMR based metabolic profiling. J Clin Biochem Nutr. 2011 May;48(3):214-21. doi:10.3164/jcbn.10-96
- Wang F, Li Y, Zhang Y, Zhou Y, Li S, Li H. Natural products for the prevention and treatment of hangover and alcohol use disorder. Molecules. 2016 Jan 7;21(1):64. doi:10.3390/molecules21010064
- Hobson R, Maughan R. Hydration status and the diuretic action of a small dose of alcohol. Alcohol. Jul-Aug 2010;45(4):366-73. doi: 10.1093/alcalc/agq029
- Yoo Y, Jung E, Kang H, Choi I, Jeung E. The sap of Acer okamotoanum decreases serum alcohol levels after acute ethanol ingestion in rats. Int J Mol Med. 2011 Oct;28(4):489-95. doi:10.3892/ijmm.2011.724
- Lee D, Kim S, Lee D, Yu J, Jang S, Joo S. Ginsenoside-free molecules from steam-dried ginseng berry promote ethanol metabolism: an alternative choice for an alcohol hangover. J Food Sci. 2014 Jul;79(7):C1323-30. doi:10.1111/1750-3841.12527
- Wiese J, McPherson S, Odden M, Shlipak M. Effect of opuntia ficus indica on symptoms of the alcohol hangover. Arch Intern Med. 2004 Jun 28;164(12):1334-40. doi:10.1001/archinte.164.12.1334
- Eriksson PCJ, Metsälä M, Möykkynen T, Mäkisalo H, Kärkkäinen O, et al. L-Cysteine containing vitamin supplement which prevents or alleviates alcohol-related hangover symptoms: Nausea, headache, stress and anxiety [published online ahead of print, 2020 Aug 18]. Alcohol Alcohol. 2020;agaa082. doi:10.1093/alcalc/agaa082
- https://www.verywellhealth.com/7-ways-to-combat-a-hangover-11855679
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
