وقتی دچار سرماخوردگی میشوید، ممکن است اشتها یا حوصله غذا خوردن نداشته باشید. با این حال، انتخاب درست مواد غذایی میتواند نقش مهمی در کاهش شدت علائم، کوتاهتر شدن دوره بیماری و حتی پیشگیری از سرماخوردگیهای بعدی داشته باشد. غذاهایی که خاصیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی دارند، به تقویت سیستم ایمنی و بهبود سریعتر بدن کمک میکنند.
در ادامه با ۱۵ ماده غذایی آشنا میشوید که مصرف آنها در دوران سرماخوردگی میتواند مفید باشد.
سوپ مرغ
سوپ مرغ یکی از قدیمیترین و مؤثرترین انتخابها در زمان سرماخوردگی است. این غذا منبع مناسبی از پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی ضروری برای بدن محسوب میشود.
سوپ مرغ همچنین حاوی الکترولیتهاست که به حفظ آب بدن کمک میکنند. بخار گرم سوپ میتواند گرفتگی بینی و سینوسها را کاهش دهد و تنفس را راحتتر کند، به همین دلیل این غذا انتخابی کلاسیک و علمی برای دوران بیماری است.

مرکبات
میوههای مرکباتی مانند پرتقال، نارنگی، گریپفروت و لیمو سرشار از ویتامین سی هستند. این ویتامین نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی دارد و باعث افزایش تولید گلبولهای سفید میشود که با عفونتها مبارزه میکنند.
برخی پژوهشها نشان دادهاند که ویتامین سی میتواند مدتزمان سرماخوردگی را کمی کوتاهتر کند. آبمیوههای طبیعی مرکبات نیز ویتامین سی بالایی دارند، اما به دلیل خاصیت اسیدی، ممکن است در برخی افراد گلودرد را تشدید کنند.
غذاها و نوشیدنیهای سرشار از آنتیاکسیدان
آنتیاکسیدانها موادی هستند که از آسیب سلولی جلوگیری میکنند و به بدن در مقابله با بیماریها کمک مینمایند. مصرف غذاها و نوشیدنیهای غنی از آنتیاکسیدان میتواند سیستم ایمنی را تقویت کند.
برخی مطالعات نشان دادهاند ترکیبی به نام کوئرستین ممکن است در پیشگیری از سرماخوردگی مؤثر باشد. مواد غذایی حاوی این ترکیب شامل زغالاخته، بروکلی، کرنبری، چای سبز، کلم کیل و پیاز قرمز هستند.
غذاهای ضدالتهابی
مواد غذایی با خاصیت ضدالتهابی میتوانند در پیشگیری و درمان عفونتهای تنفسی نقش داشته باشند. این غذاها اغلب سرشار از آنتیاکسیدان هستند و به کاهش التهاب در بدن کمک میکنند.
از جمله غذاهای ضدالتهابی میتوان به انواع توتها، ماهی، سیر، زنجبیل، پیاز و زردچوبه اشاره کرد که مصرف آنها در دوران سرماخوردگی توصیه میشود.
فلفل تند
فلفلهای تند حاوی ترکیبی به نام کپسایسین هستند که میتواند به باز شدن مجاری بینی و کاهش گرفتگی کمک کند. این ترکیب همچنین ممکن است شدت سرفه را کاهش دهد.
البته اگر معده حساسی دارید یا غذاهای تند علائم شما را تشدید میکنند، بهتر است در مصرف آنها احتیاط کنید.
زنجبیل
زنجبیل بهطور سنتی برای کاهش حالت تهوع شناخته شده است، اما خواص آن به همینجا ختم نمیشود. برخی مطالعات نشان میدهند زنجبیل خاصیت ضدمیکروبی دارد و میتواند در مقابله با باکتریهای ایجادکننده گلودرد مؤثر باشد.
جویدن زنجبیل تازه یا نوشیدن دمنوش زنجبیل میتواند به کاهش درد و التهاب گلو کمک کند.
سیر
سیر حاوی ترکیبی به نام آلیسین است که خواص ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ضدباکتریایی دارد. برخی پژوهشها نشان دادهاند مصرف منظم سیر میتواند مقاومت بدن در برابر عفونتهای تنفسی را افزایش دهد.
اضافه کردن سیر به غذاهای روزانه یا مصرف آن بهصورت خام، یکی از روشهای ساده برای بهرهمندی از فواید آن است.
دمنوش بابونه
دمنوش بابونه میتواند علائم سرماخوردگی مانند گلودرد را تسکین دهد. این گیاه حاوی ترکیباتی است که التهاب را کاهش میدهند و ممکن است از سیستم ایمنی حمایت کنند.
افراد باردار یا کسانی که سابقه آلرژی شدید دارند، بهتر است پیش از مصرف منظم بابونه با پزشک مشورت کنند.
عسل
عسل خاصیت ضدمیکروبی دارد و میتواند به کاهش علائم عفونت کمک کند. بررسیها نشان دادهاند عسل در کاهش سرفه حتی مؤثرتر از برخی شربتهای ضدسرفه بدون نسخه عمل میکند.
نکته مهم این است که عسل نباید به نوزادان زیر یک سال داده شود.
زردچوبه
زردچوبه حاوی ترکیبی به نام کورکومین است که خاصیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی قوی دارد. برخی مطالعات نشان میدهند این ماده میتواند به مقابله با عفونتها کمک کند.
میتوانید زردچوبه تازه، پودر زردچوبه یا مکمل آن را به رژیم غذایی خود اضافه کنید.
گیلاس
گیلاس منبع خوبی از ویتامین سی است و به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند. آب گیلاس ترش همچنین میتواند کیفیت خواب را بهبود دهد، زیرا حاوی ترکیباتی است که تنظیم خواب را تسهیل میکنند.
خواب کافی در دوران بیماری نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی و بهبود سریعتر دارد.
هویج
هویج سرشار از بتاکاروتن است؛ ترکیبی که به عملکرد بهتر سیستم ایمنی کمک میکند. این سبزی را میتوان بهصورت خام، در آبمیوه، سوپ یا آبگوشت مصرف کرد.
سبزیهای برگ سبز
سبزیهای برگ سبز مانند اسفناج، کلم کیل و کاهو رومی حاوی ویتامینها، مواد معدنی و پلیفنولها هستند که از سلولها در برابر آسیب محافظت میکنند.
این سبزیها را میتوان به سوپ، اسموتی یا وعدههای غذایی سبک اضافه کرد.
کیوی
کیوی سرشار از ویتامین سی، ویتامین ای، فولات، پتاسیم و ترکیبات آنتیاکسیدانی است. برخی پژوهشها نشان دادهاند مصرف کیوی میتواند احتمال ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوآنزا را کاهش دهد.
ماهیهای چرب
ماهیهای چرب مانند سالمون، آنچوی و تن منبع خوبی از پروتئین هستند و خوردن آنها در دوران بیماری آسانتر است. اسیدهای چرب امگا سه موجود در این ماهیها خاصیت ضدالتهابی دارند.
این ماهیها همچنین سرشار از ویتامین دی هستند که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی ایفا میکند.
پنج ماده غذایی و نوشیدنی که بهتر است در دوران سرماخوردگی پرهیز شوند
برخی مواد میتوانند علائم سرماخوردگی را تشدید کنند یا روند بهبود را کندتر نمایند. این موارد شامل کافئین زیاد، الکل، غذاهای فرآوریشده، خوراکیهای سفت یا ترد که گلو را تحریک میکنند و غذاهای بسیار تند یا اسیدی هستند.
لبنیات؛ مفید یا مضر؟
در برخی افراد، لبنیات میتواند باعث غلیظ شدن ترشحات مخاطی و تشدید علائم سرماخوردگی شود. با این حال، بعضی محصولات لبنی مانند ماست حاوی پروبیوتیک هستند که ممکن است به تقویت سیستم ایمنی کمک کنند.
اگر احساس میکنید لبنیات علائم شما را بدتر میکند، بهتر است موقتاً از مصرف آنها خودداری کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که علائم شدید باشند یا پس از چند روز بهبود پیدا نکنند، دچار تنگی نفس شوید، تب بالا و مداوم داشته باشید یا اسهال و استفراغ شدید را تجربه کنید، مراجعه به پزشک ضروری است.
جمعبندی نهایی
انتخاب هوشمندانه مواد غذایی در دوران سرماخوردگی میتواند نقش مهمی در کاهش علائم و تسریع روند بهبود داشته باشد. غذاهای گرم، مغذی، ضدالتهابی و سرشار از آنتیاکسیدان، در کنار استراحت و مصرف مایعات کافی، بهترین ترکیب برای عبور سریعتر از این دوره ناخوشایند هستند.
- UPMC. What to eat and drink when you have a cold.
- UC Health. You are what you eat: Choose foods that boost immunity and fight infection.
- National Institute of Health. Common colds: Research summaries – does vitamin c prevent colds?
- Kinker B, Comstock AT, Sajjan US. Quercetin: a promising treatment for the common cold. Journal of Infectious Diseases & Preventive Medicine. 2(2):1-3.
- Mount Sinai. Quercetin.
- Vahid F, Rahmani D. Can an anti-inflammatory diet be effective in preventing or treating viral respiratory diseases? A systematic narrative review. Clin Nutr ESPEN. 2021;43:9-15. doi:10.1016/j.clnesp.2021.04.009
- Harvard Health. Foods that fight inflammation.
- Fokkens W, Hellings P, Segboer C. Capsaicin for rhinitis. Curr Allergy Asthma Rep. 2016;16(8):60. doi:10.1007/s11882-016-0638-1
- Lete I, Allué J. The effectiveness of ginger in the prevention of nausea and vomiting during pregnancy and chemotherapy. Integr Med Insights. 2016;11:11-17. doi:10.4137/IMI.S36273
- García-García J, Gracián C, Baños A, et al. Beneficial effects of daily consumption of garlic and onion extract concentrate on infectious respiratory diseases in elderly resident volunteers. Nutrients. 2023;15(10):2308. doi:10.3390/nu15102308
- Harvard Health Publishing. The health benefits of 3 herbal teas.
- Oduwole O, Udoh EE, Oyo‐Ita A, Meremikwu MM. Honey for acute cough in children. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018;(4). doi:10.1002/14651858.CD007094.pub5
- Mount Sinai. Turmeric.
- Juhnevica-Radenkova K, Moreno DA, Ikase L, Drudze I, Radenkovs V. Naturally occurring melatonin: Sources and possible ways of its biosynthesis. Compr Rev Food Sci Food Saf. 2020;19(6):4008-4030. doi:10.1111/1541-4337.12639
- Sleep Foundation. Sleep benefits of tart cherry juice.
- National Institute of Health. Vitamin a and carotenoids.
- Pinto T, Aires A, Cosme F, et al. Bioactive (Poly)phenols, volatile compounds from vegetables, medicinal and aromatic plants. Foods. 2021;10(1):106. doi: 10.3390/foods10010106.
- Skinner MA. Wellness foods based on the health benefits of fruit: Gold kiwifruit for immune support and reducing symptoms of colds and influenza. Journal of Food and Drug Analysis. 2020;20(1). doi: 10.38212/2224-6614.2095
- Bscheider M, Butcher EC. Vitamin D immunoregulation through dendritic cells. Immunology. 2016;148(3):227-236. doi:10.1111/imm.12610
- Pinnock CB, Graham NM, Mylvaganam A, Douglas RM. Relationship between milk intake and mucus production in adult volunteers challenged with rhinovirus-2. Am Rev Respir Dis. 1990 Feb;141(2):352-6. doi:10.1164/ajrccm/141.2.352
- https://www.verywellhealth.com/foods-for-a-cold-11875833
