۸ خوراکی روزمره که سرشار از ریزپلاستیک هستند

ریزپلاستیک‌ها ذرات بسیار کوچکی از پلاستیک‌اند که امروزه تقریباً در همه جای محیط زیست و حتی در بدن انسان یافت می‌شوند. از آب آشامیدنی گرفته تا غذاهایی که روزانه مصرف می‌کنیم، ردپای این ذرات دیده می‌شود.

اگرچه حذف کامل ریزپلاستیک‌ها از رژیم غذایی تقریباً غیرممکن است، اما دانستن منابع اصلی آن‌ها می‌تواند به شما کمک کند میزان مواجهه خود را تا حدی کاهش دهید.

۱. آب بطری‌شده

آب بسته‌بندی‌شده در بطری‌های پلاستیکی، برای بسیاری از افراد یک انتخاب راحت و گاهی ضروری است، اما یکی از مهم‌ترین منابع ورود ریزپلاستیک به بدن محسوب می‌شود.

• آب داخل بطری‌های یک‌بارمصرف معمولاً آلودگی پلاستیکی بیشتری نسبت به آب لوله‌کشی دارد.
• حتی باز کردن درِ بطری می‌تواند باعث آزاد شدن ذرات ریز پلاستیک در آب شود.
• بررسی‌ها نشان داده‌اند که در هر لیتر آب بطری‌شده، صدها هزار ذره بسیار ریز پلاستیکی وجود دارد که بخش زیادی از آن‌ها نانوپلاستیک هستند (ذراتی حتی کوچک‌تر از ریزپلاستیک).

۲. پروتئین‌های فرآوری‌شده (حتی انواع گیاهی)

محصولاتی مانند:

• ناگت مرغ
• سوسیس و کالباس
• همبرگرها و جایگزین‌های گیاهی گوشت

از منابع قابل توجه ریزپلاستیک به شمار می‌آیند.

مطالعات نشان می‌دهد مصرف این نوع پروتئین‌های فرآوری‌شده می‌تواند سالانه هزاران ذره ریزپلاستیک وارد بدن کند. محصولات گوشتی یا گیاهی که کمتر فرآوری شده‌اند معمولاً آلودگی کمتری دارند، اما کاملاً عاری از پلاستیک نیستند.

۳. فست‌فود

بسته‌بندی‌های غذاهای بیرون‌بر و فست‌فود یکی دیگر از منابع شایع تماس با ریزپلاستیک‌ها هستند.

• ظروف پلاستیکی، جعبه‌ها و لفاف‌ها می‌توانند ذرات پلاستیکی را به غذا منتقل کنند.
• دستکش‌های پلاستیکی یک‌بارمصرف که کارکنان هنگام آماده‌سازی غذا استفاده می‌کنند نیز می‌توانند منبع انتقال باشند.
• این دستکش‌ها پس از دور ریخته شدن، در محیط تجزیه شده و به ریزپلاستیک‌های بیشتری تبدیل می‌شوند.

۴. محصولات لبنی

مشکل ریزپلاستیک در لبنیات فقط به بسته‌بندی محدود نمی‌شود.

• ترکیبات شیمیایی پلاستیک تمایل دارند به مولکول‌های چربی متصل شوند.
• به همین دلیل، مواد غذایی پرچرب مانند شیر پرچرب، پنیر و خامه بیشتر در معرض آلودگی پلاستیکی هستند.
• حتی در نمونه‌های شیر مادر انسان نیز وجود ریزپلاستیک‌ها گزارش شده است که نشان‌دهنده گستردگی این آلودگی است.

۵. برنج

برنج، به‌ویژه انواع فوری و بسیار فرآوری‌شده، می‌تواند حاوی مقادیر قابل توجهی ریزپلاستیک باشد.

• برآوردها نشان می‌دهد با مصرف هر نصف لیوان برنج، چند میلی‌گرم پلاستیک نیز وارد بدن می‌شود.
• انتخاب برنج‌های کمتر فرآوری‌شده می‌تواند مفید باشد.
• شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد شستن برنج قبل از پخت می‌تواند میزان آلودگی پلاستیکی آن را تا حدود ۴۰ درصد کاهش دهد؛ عادتی ساده اما مؤثر.

۶. آدامس

شاید عجیب به نظر برسد، اما آدامس نیز منبعی از ریزپلاستیک‌هاست.

• تحقیقات نشان داده‌اند جویدن آدامس حتی برای چند دقیقه، باعث آزاد شدن ذرات ریز پلاستیکی در دهان می‌شود.
• این موضوع حتی در مورد آدامس‌هایی که به‌عنوان «طبیعی» معرفی می‌شوند نیز دیده شده است.
• بنابراین، حتی اگر خود آدامس را قورت ندهید، ممکن است پلاستیک‌های آزادشده را همراه بزاق ببلعید.

۷. کیسه‌های چای

بسیاری از تی‌بگ‌های تجاری از مواد پلاستیکی یا ترکیبی از پلاستیک و الیاف مصنوعی ساخته شده‌اند.

• قرار دادن کیسه چای در آب جوش می‌تواند میلیاردها ذره ریزپلاستیک آزاد کند.
• اگر اهل چای نیستید اما قهوه بیرون‌بر می‌خورید، لیوان‌ها و درپوش‌های یک‌بارمصرف نوشیدنی‌های داغ نیز اغلب پوشش پلاستیکی دارند و گرما باعث آزاد شدن پلاستیک به داخل نوشیدنی می‌شود.

۸. نمک هیمالیایی

تحقیقات نشان داده‌اند تقریباً تمام انواع نمک‌های خوراکی، درجاتی از آلودگی به ریزپلاستیک دارند.

• در میان آن‌ها، نمک صورتی هیمالیایی در برخی بررسی‌ها یکی از آلوده‌ترین انواع گزارش شده است.
• این آلودگی نشان می‌دهد حتی محصولاتی که «طبیعی» یا «معدنی» به نظر می‌رسند، از ریزپلاستیک‌ها در امان نیستند.

آیا اصلاً می‌توان از ریزپلاستیک‌ها اجتناب کرد؟

واقعیت این است که اگر خودتان تمام غذای مورد نیازتان را تولید و فرآوری نکنید، کنترل کامل بر میزان ریزپلاستیک‌ها ممکن نیست. با این حال، می‌توان با آگاهی و چند تغییر ساده، مواجهه را کاهش داد:

• استفاده از بطری آب و ماگ سفری قابل‌استفاده مجدد
• جایگزین کردن چای کیسه‌ای با چای فله‌ای
• کاهش مصرف فست‌فود و غذاهای بیرون‌بر
• پخت‌وپز بیشتر در خانه با مواد غذایی تازه
• شستن برنج پیش از پخت
• کاهش مصرف غذاهای بسیار فرآوری‌شده

پرسش‌های متداول (FAQ)

آیا ریزپلاستیک‌ها برای سلامتی خطرناک‌اند؟

هنوز تحقیقات در حال انجام است، اما شواهد نشان می‌دهد ریزپلاستیک‌ها می‌توانند باعث التهاب، اختلالات هورمونی و مشکلات گوارشی شوند.

آیا آب لوله‌کشی بهتر از آب بطری‌شده است؟

در بسیاری از مناطق، آب لوله‌کشی تصفیه‌شده معمولاً ریزپلاستیک کمتری نسبت به آب بطری‌شده دارد، به‌ویژه اگر از فیلتر مناسب استفاده شود.

آیا حذف کامل ریزپلاستیک از رژیم غذایی ممکن است؟

در شرایط فعلی تقریباً خیر، اما کاهش مواجهه با انتخاب‌های آگاهانه کاملاً امکان‌پذیر است.

جمع‌بندی

ریزپلاستیک‌ها بخش ناخواسته اما جدانشدنی دنیای مدرن شده‌اند. آب بطری‌شده، غذاهای فرآوری‌شده، فست‌فود، لبنیات پرچرب، برنج، آدامس، چای کیسه‌ای و حتی نمک هیمالیایی از منابع رایج آن‌ها هستند. با افزایش آگاهی و ایجاد تغییرات کوچک اما مداوم در سبک زندگی و تغذیه، می‌توان بار پلاستیکی واردشده به بدن را تا حد قابل توجهی کاهش داد.