تنظیم دمای داخلی بدن تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله محیط اطراف، هورمونها، داروها و بیماریهای زمینهای قرار دارد که میتوانند باعث شوند شما همواره احساس گرما کنید. درک این دلایل میتواند به شما کمک کند تا راهکارهای مؤثری برای کاهش این احساس ناخوشایند پیدا کنید و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشید.
فرایند تنظیم دمای بدن توسط مرکز هیپوتالاموس در مغز کنترل میشود و هر گونه اختلال در این سیستم یا تأثیرات خارجی میتواند باعث اختلال در احساس گرما شود.
1. شما در محیط گرم و مرطوب زندگی میکنید
رطوبت بالا و جریان هوای کم در محیط میتواند باعث شود که حتی در دمای مشابه، احساس گرمای بیشتری داشته باشید؛ زیرا رطوبت زیاد مانع تبخیر عرق از پوست میشود که یکی از اصلیترین روشهای خنکسازی بدن است.¹
علاوه بر محیط بیرونی، ساختمانهایی با عایقبندی ضعیف یا سقفهای فلزی میتوانند دمای بالاتری داشته باشند که باعث افزایش گرما در داخل ساختمان میشود. برای کاهش این اثر، توصیه میشود از حضور در هوای گرم و در ساعات اوج گرما خودداری کنید و در صورت لزوم، مرتباً در محیطهای خنک استراحت کرده و آب کافی بنوشید.
همچنین هیدراتاسیون مناسب بسیار اهمیت دارد؛ رنگ ادرار میتواند نشانه خوبی برای میزان آب بدن باشد و رنگ زرد متوسط تا تیره نشاندهنده نیاز به نوشیدن آب بیشتر است. استفاده از اسپری آب یا پارچه مرطوب برای خنککردن پوست و پوشیدن لباسهای سبک و گشاد که جریان هوا را تسهیل میکند نیز مؤثر است.

Maskot / Getty Images
2. شما دچار پرکاری تیروئید هستید
پرکاری تیروئید، حالتی است که غده تیروئید بیش از حد هورمون تولید میکند و باعث افزایش متابولیسم بدن میشود؛ این وضعیت میتواند باعث احساس گرمای مکرر شود زیرا سوختوساز بالا تولید گرمای بیشتری در بدن ایجاد میکند.²
هورمونهای تیروئید نقش حیاتی در تنظیم انرژی بدن و عملکرد مغز، قلب و عضلات دارند؛ اگرچه پرکاری تیروئید درمان قطعی ندارد، اما میتوان آن را با دارو، ید رادیواکتیو یا جراحی کنترل کرد.³ این درمانها به کاهش تولید هورمون تیروئید و بهبود علائم کمک میکنند.
3. شما باردار هستید
هورمونهای استروژن و پروژسترون علاوه بر نقش مهم در باروری، در تنظیم دمای بدن نیز مؤثر هستند و در دوران بارداری سطح این هورمونها افزایش مییابد که باعث افزایش جریان خون و در نتیجه احساس گرمای بیشتر میشود.⁴⁵
برای کاهش این احساس گرما در بارداری، حفظ محیط خنک، نوشیدن آب کافی و پوشیدن لباسهای سبک و گشاد از جنس الیاف طبیعی توصیه میشود که باعث تسهیل تبخیر عرق و خنککردن بدن میشود. این علائم معمولاً پس از زایمان کاهش مییابند.⁶
4. شما در دوران گذار یائسگی هستید
کاهش هورمونهای استروژن و پروژسترون در دوران یائسگی باعث بروز گرگرفتگی و احساس ناگهانی گرما میشود؛ این تغییرات هورمونی شبیه تغییرات دوران بارداری است اما میتواند طولانیتر و شدیدتر باشد.⁵⁴
راهکارهای مدیریت گرگرفتگی شامل تغییر سبک زندگی مانند حفظ وزن سالم، اجتناب از مصرف الکل، غذاهای تند، کافئین و دخانیات، پوشیدن لباسهای چندلایه که به آسانی قابل درآوردن باشند، استفاده از لباسهای سبک و مشورت با پزشک درباره درمانهای هورمونی است.⁷⁸
5. شما داروهایی مصرف میکنید که بر تنظیم دمای بدن تأثیر میگذارند
برخی داروها میتوانند توانایی بدن در تنظیم دمای داخلی و تعادل مایعات را کاهش دهند و باعث احساس گرما شوند. این داروها شامل آنتیهیستامینها، دیورتیکها (قرصهای ادرارآور)، داروهای کنترل فشار خون و داروهای ضداضطراب مانند برخی ضدافسردگیها هستند.⁹
همکاری با پزشک برای تنظیم دوز داروها یا جایگزینی آنها با داروهای مشابه که این عوارض را نداشته باشند، همراه با حفظ هیدراتاسیون مناسب، میتواند به کاهش احساس گرما کمک کند.
6. شما دچار اختلالات روانی هستید
اختلالات اضطرابی که حدود ۴ درصد جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار میدهد، میتوانند باعث بروز علائمی مانند بیقراری، نگرانی زیاد، تعریق زیاد و احساس گرمای ناگهانی شوند.¹⁰¹¹
مدیریت اضطراب با روشهایی مانند درمان شناختی رفتاری، ایجاد عادات سالم از جمله کاهش مصرف کافئین و بهبود کیفیت خواب، دارودرمانی و شرکت در گروههای حمایتی میتواند به کاهش این علائم کمک کند.
7. شما دیابت دارید
افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ به دلیل آسیب به عروق خونی و اعصاب، به ویژه در نواحی تعریق، نسبت به افراد سالم حساسیت بیشتری نسبت به گرما دارند. این آسیب میتواند عملکرد غدد عرق را مختل کند و باعث کاهش توانایی بدن در خنککردن خود شود.¹²
دیابت همچنین موجب افزایش دفع مایعات و کمآبی میشود که اگر جبران نشود، میتواند قند خون را بالا برده و اثرات نامطلوبی ایجاد کند. رعایت هیدراتاسیون مناسب، پوشیدن لباسهای گشاد و سبک، اجتناب از الکل و کافئین و خودداری از قرار گرفتن در معرض گرمای شدید برای این افراد اهمیت زیادی دارد.
8. شما دچار کمآبی بدن هستید
کمآبی زمانی رخ میدهد که میزان مایعات مصرفی کافی نباشد یا بدن بیش از حد مایعات از دست بدهد؛ این وضعیت میتواند در هر سنی رخ دهد اما افراد مبتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت یا بیماری مزمن کلیوی و سالمندان بیشتر در معرض خطر هستند.¹³¹⁴
علائم کمآبی شامل تشنگی، خستگی، سردرد و سرگیجه است و در موارد شدید میتواند به سردرگمی، تشنج و بیهوشی منجر شود؛ در چنین شرایطی باید سریعاً به مراکز درمانی مراجعه کرد. استراحت در محیط خنک، استفاده از پارچههای مرطوب روی نقاط حساس بدن و نوشیدن آب بهصورت جرعهجرعه به روند بهبودی کمک میکند.¹⁵
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
اگر احساس گرما یا گرگرفتگی جدید، تشدیدشده یا مداخلهگر در فعالیتهای روزمره شما باشد، باید به پزشک مراجعه کنید تا علت احتمالی آن بررسی شود. پزشک ممکن است برای تشخیص دقیق آزمایشهای لازم را درخواست کند، بهویژه اگر معاینه و شرححال نتواند علت را مشخص کند.⁵
درمان بسته به علت میتواند شامل تغییرات سبک زندگی، دارو درمانی یا جراحی باشد و هدف آن کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی است.²¹⁶
نکات کلیدی
احساس گرما بهطور مداوم میتواند ناشی از محیط اطراف، شرایط پزشکی یا تغییرات هورمونی باشد. برای خنک ماندن، هیدراتاسیون مناسب داشته باشید، لباسهای گشاد و سبک بپوشید و پوست خود را با اسپری آب یا پارچه مرطوب خنک کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- World Health Organization. Heat and health.
- American Thyroid Association. Hyperthyroidism.
- National Library of Medicine. Overview: overactive thyroid.
- Endocrine Society. Reproductive hormones.
- National Library of Medicine. Menopause.
- National Health System. Common health problems in pregnancy.
- National Institute on Aging. Hot flashes: What can I do?
- The Menopause Society. Hot flashes.
- Center for Disease Control and Prevention. Heat and medication - guidance for clinicians.
- World Health Organization. Anxiety disorders.
- National Institute of Mental Health. Generalized anxiety disorder: When worry gets out of control.
- Centers for Disease Control and Prevention. Managing diabetes in the heat.
- National Library of Medicine. Adult dehydration.
- Centers for Disease Control and Prevention. Heat-related illnesses.
- Cedars Sinai. Dehydration.
- The American College of Obstetrics and Gynecology. Menopause.
- https://www.verywellhealth.com/why-am-i-always-hot-11746459
