۸ علت شایع سردردهای تنشی مکرر — و روش‌های پیشگیری از آن‌ها

سردردهای تنشی می‌توانند ناشی از عوامل متعددی باشند.

سردردهای تنشی مکرر به طور میانگین یک تا چهارده بار در ماه رخ می‌دهند. در حالی که علت دقیق آن‌ها همچنان ناشناخته باقی مانده است، کارشناسان معتقدند عوامل متعددی از جمله گرفتگی عضلات، استرس، وضعیت بدنی نادرست، مشکلات خواب و کم‌آبی بدن در بروز آن‌ها نقش دارند.

۱. گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات در ناحیه سر و گردن نقش مهمی در بروز سردردهای تنشی دارد.

مطالعات نشان داده‌اند افرادی که سردردهای تنشی دارند، هنگام وارد شدن فشار به نقاط خاصی از عضلات سر، گردن، شانه‌ها و پوست سر، واکنش درد شدیدتری نشان می‌دهند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

این دردهای عضلانی ممکن است به صورت «حساسیت»، «دردناک بودن» یا «خشکی» توصیف شوند و با شدت و تکرار سردردهای تنشی بدتر می‌شوند.

عوامل ایجاد یا تشدید گرفتگی عضلات سر و گردن عبارت‌اند از:

استرس (که در ادامه توضیح داده می‌شود)
وضعیت بدنی نامناسب (که در ادامه توضیح داده می‌شود)
خستگی یا فعالیت بیش از حد
مشکلات مربوط به عضلات و مفاصل فک (مانند اختلال مفصل گیجگاهی-فکی)
دندان قروچه (بروکسیسم)

۸ علت شایع سردردهای تنشی مکرر — و روش‌های پیشگیری از آن‌ها

South_agency / Getty Images

۲. استرس

استرس یکی از عوامل مهم در ایجاد یا تشدید سردردهای تنشی مکرر است.

انواع استرس عبارت‌اند از:

استرس فیزیکی: ناشی از آسیب، بیماری مزمن یا قرار گرفتن در معرض نور شدید، صداهای بلند یا دماهای بسیار بالا یا پایین.
استرس عاطفی: فشار روانی که به صورت احساسات شدید و طاقت‌فرسا مانند ترس، خشم، نگرانی یا غم بروز می‌کند.
استرس شناختی: فشار ذهنی ناشی از کار یا مدرسه که می‌تواند باعث کاهش تمرکز یا فکر کردن بیش از حد شود.

اگرچه مکانیسم دقیق آن کاملاً مشخص نیست، اما باور بر این است که استرس می‌تواند از راه‌های زیر باعث آغاز یا تشدید سردرد تنشی شود:

سفت شدن عضلات سر، گردن و شانه‌ها
آزاد شدن هورمون‌هایی مانند کورتیزول و نوراپی‌نفرین که حساسیت مسیرهای درد در سیستم عصبی مرکزی را افزایش می‌دهند
افزایش حساسیت پایانه‌های عصبی مرتبط با درد در نزدیکی عضلات و بافت‌های نرم سر، گردن و شانه‌ها

۳. وضعیت بدنی نامناسب

وضعیت بدنی نامناسب، به‌ویژه وضعیت «گردن به جلو»، یکی از علل شایع سردردهای تنشی مکرر است.

در این حالت، سر به سمت جلو و بالا نسبت به تنه قرار می‌گیرد و فشار و وزن بیشتری بر عضلات گردن و شانه‌ها وارد می‌شود.

این فشار در طول زمان باعث خستگی عضلات، سفتی و اسپاسم آن‌ها می‌شود که می‌تواند منجر به سردرد تنشی گردد.

نمونه‌هایی از وضعیت بدنی نامناسب شامل:

خم شدن بیش از حد روی تلفن همراه، کامپیوتر یا کتاب برای مدت طولانی
لم دادن روی مبل هنگام تماشای تلویزیون یا بازی‌های ویدیویی
خوابیدن با سر یا گردن در وضعیتی نامناسب

۴. مشکلات خواب

تحقیقات ارتباط قوی بین سردردهای تنشی و مشکلات خواب زیر را نشان داده‌اند:

بی‌خوابی: اختلالی که با دشواری در به خواب رفتن یا ماندن در خواب و یا بیدار شدن زودهنگام مشخص می‌شود
خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز: که با سردردهای تنشی شدیدتر و مکرر مرتبط است
کیفیت پایین خواب: خواب عمیقی که با عواملی مانند سر و صدای بلند، گرمای اتاق یا خر و پف مختل می‌شود
شیفت کاری: کار در ساعات غیر از روز (۷ صبح تا ۶ عصر) مانند شیفت شب، عصر یا صبح زود

۵. کم‌آبی بدن

کم‌آبی زمانی رخ می‌دهد که بدن فرد بیشتر از آبی که دریافت می‌کند، مایعات از دست بدهد.

کم‌آبی می‌تواند در ایجاد یا تشدید سردردهای تنشی نقش داشته باشد و ناشی از موارد زیر باشد:

اسهال و/یا استفراغ
تب بالا
تعریق بیش از حد
مصرف ناکافی آب

ارتباط دقیق بین کم‌آبی و سردردهای تنشی به طور کامل روشن نیست. کارشناسان حدس می‌زنند که به دلیل کم‌آبی، مایعات از مغز خارج می‌شوند و این امر پایانه‌های عصبی حساس به درد در پرده‌های مغزی (مننژها) را تحریک می‌کند.

۶. کافئین و الکل

کافئین یک محرک طبیعی خفیف است که در قهوه، چای، شکلات، نوشابه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا یافت می‌شود. به شکل متناقض، کافئین هم می‌تواند در درمان سردرد تنشی مفید باشد و هم به دلیل اثر «ادرارآور» خود، باعث بروز آن شود؛ زیرا با افزایش دفع ادرار، بدن را در معرض کم‌آبی قرار می‌دهد.

الکل نیز می‌تواند سردردهای تنشی را تحریک کند، هرچند علت دقیق آن کاملاً مشخص نیست. کم‌آبی ممکن است در این میان نقش داشته باشد زیرا الکل مانند کافئین اثر ادرارآور دارد. برخی کارشناسان همچنین حدس می‌زنند که پایانه‌های عصبی حساس به درد در مغز ممکن است درگیر باشند.

۷. وعده‌های غذایی از دست رفته

جا انداختن وعده‌های غذایی، به‌ویژه صبحانه، می‌تواند موجب بروز سردرد تنشی شود.

تحقیقات نشان داده‌اند سردردهایی که به علت نخوردن وعده غذایی ایجاد می‌شوند، معمولاً شدیدتر هستند و ممکن است با حالت تهوع خفیف همراه باشند.

سردردهای ناشی از گرسنگی به دلایل زیر رخ می‌دهند:

قند خون پایین (هیپوگلیسمی)
گشاد شدن رگ‌های خونی اطراف مغز
گرفتگی عضلات سر و گردن
عواملی که با نخوردن غذا مرتبط‌اند، مانند زیاد خوابیدن

۸. خستگی چشم

خستگی چشم ناشی از خیره شدن طولانی‌مدت به صفحه نمایش‌هایی مانند تلفن هوشمند یا تبلت می‌تواند باعث سردرد تنشی شود.

تحقیقات نشان می‌دهند نگاه طولانی به نمایشگرهای دیجیتال می‌تواند باعث خستگی بیش از حد عضلات چشم به دلیل «تطابق مزمن» شود.

عوامل دیگر مرتبط با خستگی چشم و سردرد تنشی شامل موارد زیر هستند:

وضوح تصویر یا فاصله و زاویه‌ای که صفحه نمایش در آن قرار دارد
مشکلات مربوط به وضعیت بدن، مانند جای نامناسب صفحه نمایش یا ارتفاع نامناسب میز یا صندلی

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید

اگر الگوی سردردهای تنشی شما تغییر کرده است، مانند اینکه شدیدتر یا مکررتر شده‌اند، باید به پزشک مراجعه کنید.

عادات مفید برای پیشگیری از سردردهای تنشی

اگر مستعد ابتلا به سردردهای تنشی هستید، رعایت این عادات ساده روزمره می‌تواند به پیشگیری کمک کند:

مدیریت استرس — مانند نوشتن یادداشت‌های روزانه، استفاده از بازخورد زیستی (بیوفیدبک) و تکنیک‌های آرام‌سازی
استراحت و کشش بدن در طول روز، چه در خانه، مدرسه یا محل کار
داشتن برنامه خواب منظم
اطمینان از مصرف کافی آب (بر اساس سن و میزان فعالیت بدنی متفاوت است)
پرهیز از مصرف بیش از حد الکل و کافئین
محدود کردن استفاده از صفحه‌نمایش‌ها و تلفن‌های هوشمند

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: