وقتی معدهتان ناراحت است، شاید آخرین چیزی که به آن فکر میکنید غذا خوردن باشد. اما بعضی از خوراکیها میتوانند واقعاً علائم تهوع را کاهش دهند. در ادامه با چند مورد از آنها آشنا شوید.
تقریباً همه ما در زندگی احساس تهوع یا دلبههمخوردگی را تجربه کردهایم — چه هنگام امتحان ورودی دانشگاه، چه قرار اول یا ارائهی یک پروژه مهم. اما تهوع یک قدم فراتر از این احساس ناخوشایند است.
دکتر استفان بی. هاناوئر (Stephen B. Hanauer)، مدیر پزشکی مرکز سلامت گوارش در دانشکده پزشکی فاینبرگ دانشگاه نورثوسترن شیکاگو، تهوع را چنین توصیف میکند: «این همان علامت آزاردهندهای است که وقتی نیاز به استفراغ داریم حس میکنیم — و معمولاً پایان ماجرا هم مشخص است: شما استفراغ میکنید.»
تهوع گاهی میتواند نشانهی یک وضعیت اورژانسی جدی باشد، بهویژه اگر مزمن باشد یا با علائمی مانند درد قفسه سینه، گرفتگی شدید شکم، غش یا گیجی همراه شود.
دکتر هاناوئر هشدار میدهد: «اگر بر اثر تهوع یا استفراغ غش کردید، با اورژانس تماس بگیرید و اگر نمیتوانید هیچ غذایی را در معده نگه دارید، به اورژانس مراجعه کنید.» همچنین مهم است که دلیل این ناراحتی مشخص شود. «داروها، مواد مخدر، التهاب معده و روده و اختلالات مغزی میتوانند باعث تهوع شوند.»
برای علائم خفیفتر — مانند تهوع ناشی از ویار صبحگاهی بارداری — خوردن غذاهای کمچرب و ملایم برای معده یا نوشیدن نوشابه زنجبیلی ممکن است به رفع تعریق سرد، معده ترش و سرگیجه کمک کند.
در ادامه، ۹ خوراکی که میتوانند به کاهش تهوع کمک کنند آورده شدهاند.
۱. سیب 🍎
کمی فیبر میتواند کمک زیادی به پاکسازی مواد شیمیایی ایجادکننده تهوع از بدن شما کند.
ارین پالینسکی-وِید (Erin Palinski-Wade)، متخصص تغذیه و نویسنده کتاب Belly Fat Diet for Dummies میگوید:
«فیبر باعث کند شدن فرآیند هضم میشود، بنابراین ممکن است این کندی به آسانتر شدن هضم و کاهش تهوع کمک کند.»
اما مصرف بیش از حد فیبر میتواند نتیجهی عکس بدهد و حتی باعث افزایش تهوع شود. پالینسکی-وِید هشدار میدهد:
«در همه شرایط، مصرف غذاهای بسیار پرفیبر را بهعنوان درمان تهوع توصیه نمیکنم.»
✅ توصیه: در طول روز، بهصورت کمکم از خوراکیهای غنی از فیبر مانند یک سیب کامل (سیب گالا گزینه خوبی است) یا سبزیجات خام و ترد استفاده کنید.
اگر هضم غذای جامد برایتان دشوار است، سس سیب یا آب سیب را امتحان کنید.
iStock (2); Adobe Stock (2)
۲. بیسکویتهای ساده (کراکرها) 🍘
خوراکیهای سرشار از نشاسته — مانند کراکرهای نمکی، نان یا تست — به جذب اسید معده و آرام کردن معدهی ناراحت کمک میکنند.
پالینسکی-وِید میگوید:
«ماهیت سادهی کراکرها میتواند گرسنگی را که خود میتواند تهوع را تشدید کند برطرف کند، بدون اینکه بوها یا طعمهای تند باعث افزایش تهوع شوند.»
او میافزاید: «خوراکیهای نشاستهای ممکن است به جذب اسید معده کمک کرده و معده را آرام کنند.»
✅ توصیه: هر زمان احساس تهوع داشتید، آهسته غذا بخورید تا معدهی حساستان تحت فشار قرار نگیرد.
همچنین خوب است چند عدد کراکر کنار تختخوابتان داشته باشید — خوردن چند عدد قبل از بلند شدن از رختخواب میتواند به کاهش تهوع صبحگاهی کمک کند.
۳. زنجبیل 🌿
کپسولهای حاوی پودر زنجبیل میتوانند به کاهش تهوع و استفراغ کمک کنند. همچنین میتوانید موارد زیر را امتحان کنید:
- یک فنجان چای زنجبیل
- یک لیوان نوشابه زنجبیلی (برخی میگویند اگر بدون گاز باشد، مؤثرتر است)
- چند عدد بیسکویت زنجبیلی
- یک تکه آبنبات زنجبیلی
پالینسکی-وِید میگوید: «ثابت شده زنجبیل بهویژه در دوران بارداری علائم تهوع را کاهش میدهد.»
حتی زنجبیل ترشی که معمولاً همراه سوشی سرو میشود هم میتواند کمک کند.
دکتر هاناوئر اضافه میکند: «برای رفع تهوع، غذاهای ملایم برای معده — معمولاً غذاهای کمچرب یا نوشابه زنجبیلی — میتوانند مفید باشند.»
۴. آب 💧
جرعههای کوچک از آب ساده میتواند به هیدراته ماندن بدن کمک کرده و از سردردی که اغلب همراه تهوع است جلوگیری کند.
پالینسکی-وِید میگوید:
«نوشیدن مایعات از کمآبی بدن جلوگیری میکند، اما نوشیدن زیاد آن در یک وعده میتواند تهوع را بدتر کند.»
✅ توصیه: با جرعههای بسیار کوچک شروع کنید تا زمانی که احساس کنید میتوانید مقدار بیشتری بنوشید.
نوشیدن مایعات در طول روز بهصورت مکرر و کمکم به حفظ آب بدن کمک میکند بدون اینکه تهوع را افزایش دهد.
۵. مغزها 🥜
کمبود پروتئین میتواند احساس تهوع را بدتر کند، بنابراین سراغ خوراکیهای سرشار از پروتئین مانند مغزها — یا حتی کره بادامزمینی (در صورت نداشتن حساسیت) — بروید که بهراحتی هضم میشوند.
این خوراکیها انرژی از دسترفتهتان را بهسرعت جبران کرده و به مهار تهوع کمک میکنند.
پالینسکی-وِید میگوید:
«تهوع ناشی از گرسنگی شدید، قند خون پایین یا بارداری ممکن است به پروتئین و چربی موجود در مغزها پاسخ مثبت دهد.»
⚠️ هشدار: اگر در حال مقابله با یک ویروس هستید، مغزها و پروتئین میتوانند تهوع را بدتر کنند.
او اضافه میکند: «بهطور معمول، وقتی دچار تهوع هستید، یک رژیم کمچرب، کمپروتئین و غنی از نشاسته بهترین گزینه است. چون پروتئین و چربی بهکندی هضم میشوند و ممکن است در صورت مصرف زیاد، تهوع را افزایش دهند.»
۶. آب مرغ 🍲
در حالی که سوپ مرغ میتواند هنگام سرماخوردگی حالتان را بهتر کند، اما وقتی تهوع دارید ممکن است بیش از حد سنگین باشد.
دکتر هاناوئر میگوید: «چربیها که باعث تأخیر در تخلیه معده میشوند، باید پرهیز شوند.»
✅ توصیه: بهجای آن، برای تسکین علائم از آب مرغ کمچرب استفاده کنید.
آب مرغ تهیهشده از قرصهای عصاره (Bouillon) ممکن است بهترین گزینه باشد چون هم آمادهسازی آسانی دارد و هم کمتر فاسد میشود.
پالینسکی-وِید اضافه میکند که نوشیدنی حاوی سدیم مانند آب مرغ میتواند به هیدراته ماندن بدن کمک کند — که وقتی بر اثر استفراغ دچار کمآبی شدهاید، بسیار مهم است.
۷. نوشیدنیهای ورزشی 🥤
بیشتر نوشیدنیهای ورزشی حاوی الکترولیتهایی مانند سدیم و پتاسیم هستند که به جبران مواد مغذی از دسترفته کمک میکنند.
پالینسکی-وِید میگوید:
«جرعههای کوچک از نوشیدنیهای غنی از الکترولیت برای هیدراته ماندن و جبران الکترولیتهای از دسترفته هنگام استفراغ مناسب هستند.»
حتی اگر ورزشکار نیستید، نوشیدنیهای ورزشی میتوانند هنگام تهوع حال عمومی بدن را بهتر کنند.
۸. موز 🍌
اگر تهوعتان با کمآبی بدن همراه است یا استفراغ کردهاید، خوردن یک عدد موز میتواند کمککننده باشد.
موز به بازسازی پتاسیم کمک میکند — عنصری که اغلب در اثر اسهال و استفراغ از بدن دفع میشود.
پالینسکی-وِید میگوید:
«پتاسیم یک الکترولیت است که هنگام استفراغ یا اسهال از بدن دفع میشود. موز همچنین نشاستهای و قابض است و میتواند به کاهش اسهال کمک کند.»
👩⚕️ پزشکان همچنین توصیه میکنند که پس از توانایی خوردن غذای جامد، با غذاهای ساده مانند موز شروع کنید.
۹. برگ نعناع 🌱
بوی تازه و دلپذیر نعناع بهتنهایی ممکن است حال شما را بهتر کند، اما جویدن برگ نعناع تازه یا نوشیدن یک فنجان چای نعناع نیز بهعنوان درمانی مؤثر برای تهوع شناخته میشود.
دکتر هاناوئر میگوید:
«تنفس عمیق و سایر تکنیکهای آرامسازی نیز میتوانند مفید باشند.»
نکته پایانی 🩺
برای برخی افراد، معدهای که اغلب حساس و ناراحت است فقط بخشی از زندگی محسوب میشود — وضعیتی که به آن سوءهاضمه عملکردی (Functional Dyspepsia) گفته میشود.
اگر نتوانستید علت اصلی تهوع خود را پیدا کنید، دکتر هاناوئر میگوید ممکن است بتوانید از داروهای ضد تهوع بدون نسخه استفاده کنید.
بر اساس Harvard Health Publishing، گزینههای مختلف شامل موارد زیر هستند:
- محلولی از گلوکز، فروکتوز و اسید فسفریک (Emetrol)
- بیسموت سابسالیسیلات (Pepto-Bismol)
- آنتیاسیدهای جویدنی یا مایع
این خوراکیها ممکن است نتوانند همهی موارد تهوع را درمان کنند، اما در بسیاری از مواقع میتوانند به تسکین علائم و احساس بهتر شما کمک کنند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
https://www.everydayhealth.com/digestive-health/diet/foods-that-help-relieve-nausea
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
