آیا تب خفیف می‌تواند نشانه سرطان باشد؟

تب یکی از واکنش‌های طبیعی بدن به عفونت و التهاب است و در بیشتر موارد ارتباطی با سرطان ندارد. حتی در افرادی که سرطان دارند نیز عفونت‌ها از شایع‌ترین دلایل ایجاد تب هستند، به‌ویژه زمانی که بیماری یا درمان آن سیستم ایمنی را تضعیف کرده باشد.

با این حال، بعضی سرطان‌ها می‌توانند مستقیماً یا به‌طور غیرمستقیم باعث تب شوند. بنابراین اگر تب خفیف برای مدت طولانی ادامه داشته باشد یا همراه با علائم غیرعادی دیگری مانند کاهش وزن بی‌دلیل، تعریق شبانه، توده جدید یا خستگی شدید باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

تب چگونه می‌تواند با سرطان ارتباط داشته باشد؟

در افراد مبتلا به سرطان، تب می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و تشخیص علت آن اهمیت زیادی دارد.

عفونت

عفونت شایع‌ترین علت تب در بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان است. سرطان و برخی درمان‌های آن می‌توانند تعداد یا عملکرد سلول‌های سیستم ایمنی را کاهش دهند و توانایی بدن برای مقابله با میکروب‌ها را کمتر کنند.

این موضوع به‌خصوص در افرادی که تحت شیمی‌درمانی قرار دارند اهمیت دارد، زیرا بعضی داروهای شیمی‌درمانی می‌توانند تعداد گلبول‌های سفید را کاهش دهند.

تب ناشی از خود سرطان

گاهی سلول‌های سرطانی یا محیط اطراف تومور موادی تولید می‌کنند که مرکز تنظیم دمای بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند. به این نوع تب، تب نئوپلاستیک گفته می‌شود.

برخی مواد التهابی مانند اینترلوکین یک و فاکتور نکروز تومور می‌توانند در ایجاد این پاسخ نقش داشته باشند.

تب نئوپلاستیک نسبت به عفونت علت بسیار کمتری برای تب است و صرفاً وجود تب خفیف به معنی وجود چنین حالتی نیست.

نوتروپنی و تب

نوتروفیل‌ها نوعی از گلبول‌های سفید هستند که نقش مهمی در مقابله با عفونت‌های باکتریایی و قارچی دارند. کاهش تعداد این سلول‌ها، که نوتروپنی نامیده می‌شود، می‌تواند در بعضی سرطان‌ها یا در اثر درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی ایجاد شود.

وقتی فرد دچار نوتروپنی می‌شود، خطر عفونت افزایش پیدا می‌کند و تب در این شرایط می‌تواند یک علامت هشدار مهم باشد.

به همین دلیل، تب در فردی که اخیراً شیمی‌درمانی یا درمان‌های سرکوب‌کننده مغز استخوان دریافت کرده است، شرایط متفاوتی با تب در یک فرد سالم دارد و ممکن است نیازمند ارزیابی فوری پزشکی باشد.

لخته خون

سرطان می‌تواند خطر تشکیل لخته خون را افزایش دهد. در برخی موارد، لخته خون و التهاب ناشی از آن می‌تواند با تب همراه باشد.

ترومبوز ورید عمقی، که معمولاً در وریدهای عمقی پا ایجاد می‌شود، یکی از انواع مهم لخته خون است. با این حال، تب در فرد مبتلا به سرطان نباید بدون بررسی سایر علل، به لخته خون نسبت داده شود.

کدام سرطان‌ها ممکن است با تب همراه باشند؟

تب می‌تواند در انواع مختلفی از سرطان‌ها دیده شود، اما در هیچ‌کدام علامت اختصاصی سرطان نیست.

برخی از سرطان‌هایی که ممکن است با تب نئوپلاستیک یا علائم تب‌دار همراه باشند عبارت‌اند از:

• لنفوم هوچکین و غیرهوچکین
• برخی انواع لوسمی، از جمله لوسمی میلوئیدی حاد و مزمن
• سرطان کلیه
• سرطان کبد
• سرطان ریه
• سرطان تخمدان
• برخی تومورهای مغزی مانند گلیوبلاستوما

سرطان‌هایی که مغز استخوان یا سیستم ایمنی را درگیر می‌کنند نیز ممکن است با کاهش سلول‌های دفاعی و افزایش خطر عفونت همراه باشند.

برای مثال، لوسمی لنفوسیتی مزمن، لوسمی سلول مویی، برخی لنفوم‌ها و میلوما می‌توانند با اختلال در سیستم ایمنی یا سلول‌های خونی، خطر عفونت را افزایش دهند.

آیا تب خفیف به‌تنهایی نشانه سرطان است؟

خیر.

تب خفیف یا حتی تب مداوم به‌تنهایی نمی‌تواند سرطان را تشخیص دهد. عفونت‌های ویروسی و باکتریایی، بیماری‌های التهابی، برخی داروها و بسیاری از شرایط دیگر می‌توانند باعث افزایش دمای بدن شوند.

در واقع، در فردی که فقط تب خفیف دارد و هیچ علامت هشدار دیگری ندارد، نباید سرطان را اولین یا محتمل‌ترین توضیح در نظر گرفت.

اهمیت تب زمانی بیشتر می‌شود که بدون علت مشخص ادامه پیدا کند، به‌طور مکرر برگردد یا همراه با علائم دیگری باشد.

چه علائمی همراه تب نیاز به بررسی بیشتری دارند؟

اگر تب مداوم با یکی از علائم زیر همراه باشد، مراجعه به پزشک منطقی است:

• کاهش وزن بدون دلیل مشخص
• تعریق شبانه مکرر و غیرعادی
• خستگی شدید یا خستگی‌ای که با استراحت برطرف نمی‌شود
• ایجاد توده یا تورم جدید در بدن
• درد جدید، مداوم یا رو به تشدید
• کاهش قابل توجه اشتها
• مشکل مداوم در بلع
• تهوع یا استفراغ تکرارشونده
• سرفه یا گرفتگی صدای طولانی‌مدت
• کبودی یا خونریزی غیرعادی
• تغییر پایدار در عادات دفع، مانند یبوست یا اسهال جدید
• تغییر غیرعادی در ظاهر مدفوع
• تغییر در الگوی ادرار یا مشاهده خون در ادرار
• ایجاد توده یا ضخیم‌شدن غیرعادی در پستان یا سایر قسمت‌های بدن
• خال یا ضایعه پوستی جدید، زخمی که بهبود نمی‌یابد یا ضایعه‌ای که به‌آسانی خونریزی می‌کند

وجود هرکدام از این علائم نیز به معنی ابتلا به سرطان نیست؛ بسیاری از آنها علل خوش‌خیم یا قابل درمان دارند. اهمیت آنها در این است که در صورت ماندگاری یا ترکیب چند علامت، بررسی پزشکی ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

تب در فرد تحت درمان سرطان اهمیت بیشتری دارد

اگر فردی به سرطان مبتلاست و تحت شیمی‌درمانی، برخی درمان‌های ضدسرطان یا درمان‌های سرکوب‌کننده سیستم ایمنی قرار دارد، تب باید جدی‌تر گرفته شود.

در این شرایط، کاهش نوتروفیل‌ها می‌تواند باعث شود یک عفونت جدی با علائم نسبتاً کمی ظاهر شود. بنابراین فردی که چنین درمان‌هایی دریافت می‌کند، باید دستورالعمل تیم درمان خود درباره زمان مراجعه در صورت تب را بداند و منتظر اضافه شدن علائم دیگر نماند.

به‌ویژه در صورت تب همراه با لرز شدید، تنگی نفس، گیجی، ضعف شدید یا بدحال شدن عمومی، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت دارد.

تشخیص علت تب چگونه انجام می‌شود؟

پزشک بر اساس مدت و الگوی تب، شدت آن، داروهای مصرفی، سابقه بیماری، علائم همراه و وضعیت سیستم ایمنی تصمیم می‌گیرد چه بررسی‌هایی لازم است.

ممکن است معاینه، آزمایش خون، بررسی ادرار، تصویربرداری یا آزمایش‌های مربوط به عفونت انجام شود. در فرد مبتلا به سرطان، بررسی تعداد نوتروفیل‌ها و سایر سلول‌های خونی نیز می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.

تشخیص تب نئوپلاستیک معمولاً پس از کنار گذاشتن علل شایع‌تر، به‌خصوص عفونت، مطرح می‌شود.

جمع‌بندی

تب خفیف به‌تنهایی نشانه قابل اعتمادی برای سرطان نیست و در بیشتر موارد، علت آن بیماری‌های شایع‌تری مانند عفونت است.

با این حال، تب مداوم یا تکرارشونده بدون علت مشخص، به‌خصوص اگر همراه با کاهش وزن بی‌دلیل، تعریق شبانه، توده جدید، خستگی شدید یا سایر تغییرات غیرعادی باشد، ارزش بررسی پزشکی دارد.

در افراد مبتلا به سرطان یا کسانی که تحت شیمی‌درمانی و درمان‌های تضعیف‌کننده سیستم ایمنی هستند، تب اهمیت بیشتری دارد و ممکن است نشانه عفونت جدی باشد. در چنین شرایطی، نباید صرفاً به امید برطرف شدن تب در خانه منتظر ماند و باید دستورالعمل پزشک یا تیم درمان را دنبال کرد.