شکر نیشکر یک شیرینکننده محبوب است که از نیشکر یا چغندر قند به دست میآید. رایجترین شکل آن شکر سفید (شکر سفره) است که به شدت فرآوری میشود و در طی مراحل تصفیه، بیشتر مواد مغذی آن حذف میگردد.
شکر نیشکر در مقادیر کم برای شما مضر نیست، اما مصرف زیاد و مکرر آن میتواند خطر ابتلا به مشکلات سلامتی را افزایش دهد.
اثرات سلامتی شکر نیشکر
شکر نیشکر به عنوان یک شکر افزوده شناخته میشود. رژیمهای غذایی سرشار از شکر افزوده میتوانند از چندین جهت بر سلامت شما تأثیر بگذارند:
- افزایش وزن: شکر نیشکر کالری بالایی دارد اما فاقد مواد مغذیای است که باعث احساس سیری شوند. همچنین میتواند میل به خوردن خوراکیهای شیرین را افزایش دهد که در نهایت ممکن است منجر به اضافهوزن شود.
- خطر دیابت نوع ۲: مصرف زیاد شکر میتواند مقاومت به انسولین را افزایش دهد؛ یعنی زمانی که سلولها به هورمون انسولین به خوبی پاسخ نمیدهند. این وضعیت سطح قند خون را بالا برده و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش میدهد.
- سلامت قلب: تحقیقات نشان دادهاند رژیمهای غذایی پر از شکر افزوده میتوانند سطح تریگلیسیرید (چربی خون) را افزایش دهند و خطر بیماریهای قلبی و عروقی را بالا ببرند.
- خستگی: شکر نیشکر میتواند باعث افزایش سریع قند خون و سپس افت ناگهانی آن شود. این افت انرژی ممکن است باعث احساس خستگی، بیحالی یا میل بیشتر به شکر برای یک جهش سریع انرژی گردد.
- سلامت دندانها: شکر منبع تغذیهای برای باکتریهای دهان است که باعث پوسیدگی دندان و کرمخوردگی میشوند.
- عملکرد مغز: مصرف زیاد شکر میتواند بر مغز اثر بگذارد و باعث افزایش اضطراب، استرس و افسردگی شود. در طول زمان، ممکن است به کاهش حافظه نیز کمک کند.
انجمن قلب آمریکا (AHA) توصیه میکند بزرگسالان مصرف شکر افزوده را به حداکثر ۶٪ از کل کالری روزانه محدود کنند. در یک رژیم ۲۰۰۰ کالری، این مقدار معادل حدود ۲۵ تا ۳۶ گرم (۶ تا ۹ قاشق چایخوری) در روز است.
Aleksandr Zubkov / Getty Images
شکر نیشکر در مقایسه با سایر شیرینکنندهها
شکر نیشکر از منابع طبیعی به دست میآید اما فرآوری میشود و تقریباً تمام ویتامینها و مواد معدنی آن حذف میشوند. شکلهای کمتر فرآوریشده، مانند شکر قهوهای خام، مقدار کمی مواد مغذی دارند، اما احتمالاً این مقدار آنقدر نیست که مزایای قابل توجهی برای سلامت داشته باشد.
مقایسه شکر نیشکر با سایر شیرینکنندهها
| شیرینکننده | کالری (در هر قاشق غذاخوری) | منبع | مواد مغذی |
|---|---|---|---|
| شکر قهوهای خام | ۴۵ | گیاه نیشکر | مقادیر اندک منیزیم، کلسیم، پتاسیم؛ آنتیاکسیدانها |
| شربت ذرت با فروکتوز بالا | ۵۳.۴ | نشاسته ذرت | هیچ |
| عسل | ۶۳.۸ | شان عسل زنبور عسل | مقادیر اندک فسفر، کلسیم، پتاسیم و منیزیم؛ آنتیاکسیدانها |
| شیره آگاوه | ۶۰ | شیره گیاه آگاوه | بیشتر انواع آن به شدت فرآوری میشوند و تقریباً تمام مواد مفید خود را از دست میدهند |
| شکر سفید (سفره) | ۴۵ | نیشکر یا چغندر قند | هیچ |
| میوه راهب (Monk Fruit) | ۰ | آب میوه راهب | موگروسیدها (مواد شیرین گیاه) که دارای خاصیت آنتیاکسیدانی هستند |
| استویا | ۰ | گیاه استویا رباودیانا | آنتیاکسیدانها |
بیشتر شیرینکنندهها دارای میزان کالری مشابهی هستند، حدود ۴۵ تا ۶۵ کالری در هر قاشق غذاخوری. این مواد به عنوان منابع شکر افزوده محسوب میشوند و در صورت مصرف بیش از حد، اثرات مشابهی بر سلامتی دارند.
شیرینکنندههای بدون کالری مانند استویا و میوه راهب شیرینی را بدون کالری فراهم میکنند و همچنین ممکن است خواص آنتیاکسیدانی داشته باشند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Arshad S, Rehman T, Saif S, et al. Replacement of refined sugar by natural sweeteners: focus on potential health benefits. Heliyon. 2022;8(9):e10711. doi:10.1016/j.heliyon.2022.e10711
- MedlinePlus. Sweeteners.
- Olszewski PK, Wood EL, Klockars A, Levine AS. Excessive consumption of sugar: An insatiable drive for reward. Curr Nutr Rep. 2019;8(2):120-128. doi:10.1007/s13668-019-0270-5
- American Heart Association. Added sugars.
- Centers for Disease Control and Prevention. About insulin resistance and type 2 diabetes.
- Kelly RK, Tong TYN, Watling CZ, et al. Associations between types and sources of dietary carbohydrates and cardiovascular disease risk: a prospective cohort study of UK Biobank participants. BMC Med. 2023;21(1):34. doi:10.1186/s12916-022-02712-7
- Mantantzis K, Schlaghecken F, Sünram-Lea SI, Maylor EA. Sugar rush or sugar crash? A meta-analysis of carbohydrate effects on mood. Neurosci Biobehav Rev. 2019;101:45-67. doi:10.1016/j.neubiorev.2019.03.016
- World Health Organization. Sugar and dental caries.
- Jacques A, Chaaya N, Beecher K, Ali SA, Belmer A, Bartlett S. The impact of sugar consumption on stress driven, emotional and addictive behaviors. Neurosci Biobehav Rev. 2019;103:178-199. doi:10.1016/j.neubiorev.2019.05.021
- Bettani SR, Borges MTMR, Soares MR, Liska GR, Rodrigues CEDC. Relationship between the mineral content of sugarcane and its genuine derivative, non-centrifugal raw cane sugar. Food Res Int. 2024;192:114783.
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Raw cane sugar.
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Syrups, corn, high-fructose.
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Honey.
- Samarghandian S, Farkhondeh T, Samini F. Honey and health: A review of recent clinical research. Pharmacognosy Res. 2017;9(2):121-127. doi:10.4103/0974-8490.204647
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Refined sugar.
- Kaim U, Labus K. Monk fruit extract and sustainable health: A PRISMA-guided systematic review of randomized controlled trials. Nutrients. 2025;17(9):1433. doi:10.3390/nu17091433
- Peteliuk V, Rybchuk L, Bayliak M, Storey KB, Lushchak O. Natural sweetener Stevia rebaudiana: Functionalities, health benefits and potential risks. EXCLI J. 2021;20:1412-1430. doi:10.17179/excli2021-4211
- https://www.health.com/is-cane-sugar-bad-for-you-11805039
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
