کلسترول HDL یا کلسترول خوب یکی از مهمترین انواع چربیهای خون است که در محافظت از قلب و عروق نقش کلیدی دارد. سطوح پایین این کلسترول معمولاً علائم فوری ایجاد نمیکند، اما در درازمدت میتواند خطر بیماری عروق کرونر قلب، سکته مغزی و سایر عوارض قلبیعروقی را افزایش دهد. پایش منظم پروفایل لیپیدی بدن توسط پزشک بهترین راه برای تشخیص زودهنگام سطوح پایین HDL است.
چگونه بفهمم HDL من پایین است؟
سطوح بهینه کلسترول HDL بر اساس سن و جنسیت متفاوت است و شامل موارد زیر میشود:
- بیش از ۴۵ میلیگرم/دسیلیتر برای افراد ۱۹ سال و کمتر
- بیش از ۴۰ میلیگرم/دسیلیتر برای مردان ۲۰ سال به بالا
- بیش از ۵۰ میلیگرم/دسیلیتر برای زنان ۲۰ سال به بالا
سطوح پایینتر از این مقادیر معمولاً علامتی ندارند، اما در طول زمان میتوانند به مشکلاتی مانند بیماری عروق کرونر زودرس، سکته مغزی، پلینوروپاتی محیطی و حتی پیشرفت دیابت نوع ۲ منجر شوند.
GIPhotoStock / Getty Images
سایر فاکتورهای قابل توجه در پایش HDL
پروفایل لیپیدی شامل کلسترول HDL، کلسترول LDL، تریگلیسرید و کلسترول تام است. مقادیر بهینه برای بزرگسالان ۲۰ سال به بالا شامل موارد زیر است:
- کلسترول تام: کمتر از ۲۰۰ میلیگرم/دسیلیتر
- تریگلیسرید: کمتر از ۱۵۰ میلیگرم/دسیلیتر
- LDL: کمتر از ۱۰۰ میلیگرم/دسیلیتر
علل پایین بودن کلسترول HDL
علل متعددی برای پایین بودن HDL وجود دارند که از بیماریهای ژنتیکی تا سبک زندگی ناسالم متغیرند:
- بیماری ژنتیکی تانجیر: با سطوح بسیار پایین یا صفر HDL همراه است و رسوبات کلسترولی در کبد، طحال، لوزهها و پوست ایجاد میکند.
- کمبود ApoA1: با بیماری مزمن کلیوی مرتبط است.
- هیپرلیپیدمی ترکیبی خانوادگی: ریسک بیماری عروق کرونر را افزایش میدهد.
- بیماری Fish-eye: باعث ظاهر کدر در قرنیه چشم میشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
چون پایین بودن HDL معمولاً بدون علامت است، انجام آزمایشهای دورهای ضروری است. اگر پزشک پایین بودن HDL را تشخیص دهد، ممکن است داروهایی مانند استاتینها برای کاهش LDL تجویز کند، زیرا کاهش LDL نسبت به افزایش HDL در پیشگیری از بیماریهای قلبی مؤثرتر است. همچنین ممکن است مشاوره با متخصص تغذیه برای اصلاح رژیم غذایی توصیه شود.
روشهای افزایش HDL
برای بالا بردن سطوح HDL، تغییرات سبک زندگی نقش اساسی دارند:
- کاهش وزن و حفظ وزن سالم
- ورزش منظم: حداقل ۳۰ دقیقه در روز و ۵ روز در هفته
- قطع مصرف دخانیات
- اصلاح رژیم غذایی با کاهش چربیهای اشباع، چربیهای ترانس و گوشتهای فرآوریشده
- مصرف بیشتر روغن زیتون، آجیلها مانند بادام و گردو، و مواد غذایی غنی از نیاسین مانند غلات کامل
مصرف الکل باید در حد اعتدال باشد و در برخی بیماران با شرایط خاص حتی ممکن است توصیه به اجتناب کامل شود.
جمعبندی
سطوح پایین کلسترول HDL معمولاً علامت واضحی ایجاد نمیکنند، اما در درازمدت میتوانند خطر سکته قلبی و مغزی را بالا ببرند. پایش منظم کلسترول، اصلاح رژیم غذایی، ورزش و در برخی موارد درمان دارویی برای مدیریت این مشکل ضروری هستند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- MedlinePlus. HDL: the good cholesterol.
- Nienov OH, Matte L, Dias LS, Schmid H. Peripheral polyneuropathy in severely obese patients with metabolic syndrome but without diabetes: association with low HDL-cholesterol. Rev Assoc Med Bras. 2017;63(4):324-331. doi:10.1590/1806-9282.63.04.324
- Merck Manuals. Etiology of Dyslipidemia.
- Kjeldsen EW, Nordestgaard LT, Frikke-Schmidt R. HDL Cholesterol and Non-Cardiovascular Disease: A Narrative Review. Int J Mol Sci. 2021 Apr 27;22(9):4547. doi:10.3390/ijms22094547.
- MedlinePlus. Cholesterol Levels: What You Need to Know.
- Koseki M, Yamashita S, Ogura M, Ishigaki Y, Ono K, Tsukamoto K, et al. Current Diagnosis and Management of Tangier Disease. J Atheroscler Thromb. 2021 Aug 1;28(8):802-810. doi:10.5551/jat.RV17053.
- Pavanello C, Ossoli A. HDL and chronic kidney disease. Atheroscler Plus. 2023 Apr 18;52:9-17. doi:10.1016/j.athplu.2023.04.001.
- Puig N, Miñambres I, Benítez S, Gil P, Grau-Agramunt M, Rivas-Urbina A, et al. Familial Combined Hyperlipidemia (FCH) Patients with High Triglyceride Levels Present with Worse Lipoprotein Function Than FCH Patients with Isolated Hypercholesterolemia. Biomedicines. 2020 Jan 6;8(1):6. doi:10.3390/biomedicines8010006.
- MedlinePlus. Fish-eye disease.
- Arnett DK, Blumenthal RS, Albert MA, Buroker AB, Goldberger ZD, Hahn EJ, et al. 2019 ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2019 Sep 10;140(11):e596-e646. doi:10.1161/CIR.0000000000000678.
- Harvard Health. 4 foods not to eat if you have high cholesterol.
- Song M, Fung TT, Hu FB, Willett WC, Longo VD, Chan AT, et al. Association of Animal and Plant Protein Intake With All-Cause and Cause-Specific Mortality. JAMA Intern Med. 2016 Oct 1;176(10):1453-1463. doi:10.1001/jamainternmed.2016.4182.
- Estruch R, Lamuela-Raventós RM, Ros E. The bitter taste of extra virgin olive oil for a sweet long life. Journal of the American College of Cardiology. 2020;75(15):1740-1742. doi:10.1016/j.jacc.2020.02.043
- Baghery F, Mohammadifard N, Khanamani Falahati-Pour S. The effect of pistachio supplementation on metabolic syndrome and its components in adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition Reviews. 2022;80(10):2051-2063. doi:10.1093/nutrit/nuac027
- MedlinePlus. Niacin for cholesterol.
- https://www.verywellhealth.com/low-hdl-symptoms-signs-symptoms-and-complications-5188643
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
