علت بروز آکنه در دوران یائسگی
ممکن است در طول دوران گذار به یائسگی دچار آکنه شوید. این جوشها میتوانند به دلیل نوسانات هورمونی یا عوامل دیگر ایجاد شوند. با این حال، آکنه یائسگی قابل درمان است و میتوان با استفاده از داروها و اصلاح سبک زندگی آن را کنترل کرد.
تغییرات ناشی از یائسگی میتواند ظاهر و احساس پوست شما را دگرگون کند. از جمله این تغییرات میتوان به خشکی و خارش پوست اشاره کرد که بسیار شایع هستند. افزون بر این، به دلیل تغییرات شدید در سطح هورمونها، احتمال بروز آکنه نیز در این دوران وجود دارد.

Getty Images/Westend61
چرا در دوران یائسگی آکنه بروز میکند؟
پژوهشگران هنوز بهطور کامل مطمئن نیستند که چرا آکنه در دوران یائسگی رخ میدهد، اما احتمال میدهند که این موضوع با سطح هورمونها مرتبط باشد. در دوران پیشیائسگی، هورمون استروژن که یک هورمون جنسی زنانه است، نوسان دارد و پس از یائسگی بهطور ناگهانی کاهش مییابد.
در مقابل، سطح آندروژنها که هورمونهای جنسی مردانه هستند و زنان نیز مقدار کمی از آن را دارند، معمولاً با سرعت کمتری کاهش پیدا میکند. این هورمونها مسئول تولید سبوم یا همان چربی پوست هستند. اگر آندروژنها بیش از حد ترشح شوند، تولید سبوم افزایش یافته و این امر منجر به بسته شدن منافذ و ایجاد آکنه میشود.
در نتیجه، با افزایش عدم تعادل بین استروژن و آندروژن، ممکن است هایپرآندروژنیسم پسایائسگی (افزایش ترشح آندروژنها) رخ دهد که خود میتواند منجر به بروز آکنه شود. این عدم تعادل هورمونی همچنین میتواند سایر نشانههای مردانهسازی مانند رشد بیشازحد مو، ریزش مو یا تغییر صدا را به دنبال داشته باشد.
سایر علل آکنه در یائسگی
علاوه بر عوامل هورمونی، دلایل دیگری نیز میتوانند در بروز آکنه یائسگی نقش داشته باشند. بسیاری از این عوامل با آکنه بزرگسالی نیز مشترکاند:
- استفاده از لوازم آرایشی
- رژیم غذایی ناسالم
- چاقی
- استعمال دخانیات
- کمبود خواب
- استرس مزمن
- تابش اشعه فرابنفش (خورشید یا تختهای برنزه)
- مصرف برخی داروها
همچنین خشکی پوست ممکن است سد محافظتی پوست را تضعیف کند. این سد مانند یک مانع بین بدن و محیط بیرونی عمل میکند و مانع از ورود باکتریها به منافذ پوست و ایجاد التهاب یا عفونت میشود. زمانی که این سد آسیب ببیند، احتمال بروز آکنه نیز افزایش مییابد.
تفاوت آکنه یائسگی با آکنه بزرگسالی
اگرچه آکنه یائسگی و آکنه بزرگسالی هر دو ممکن است در بزرگسالی رخ دهند و ویژگیهای مشترکی داشته باشند، اما تفاوتهایی نیز میان آنها وجود دارد که از نظر بالینی قابلتشخیص است.
| ویژگیهای بالینی | آکنه یائسگی | آکنه بزرگسالی |
|---|---|---|
| محل بروز | بیشتر روی بدن، گاهی صورت | بیشتر روی صورت، گاهی فک و چانه |
| شدت | خفیفتر | متوسط |
| نوع ضایعه | ندول یا پاپولهای عمقی و التهابی (نادر) | پاپولهای التهابی یا پوسچول (شایع) |
| کومدونها | کومدونهای بزرگتر (ماکروکومدونها) شایعتر هستند | ممکن است وجود داشته باشند |
| اسکار | وابسته به شدت | شایع |
| تولید سبوم | ممکن است افزایش یابد | افزایشیافته |
| علائم دیگر هایپرآندروژنیسم | هیرسوتیسم، آلوپسی آندروژنیک، تغییر صدا (شایعتر) | شدت کمتری دارند |
| استرس و افسردگی | شدیدتر | خفیفتر |
این تفاوتها میتوانند در تشخیص و انتخاب روش درمانی مناسب نقش مهمی داشته باشند و لازم است که توسط پزشک متخصص ارزیابی شوند.
درمان دارویی آکنه یائسگی
انتخاب نوع درمان به عواملی همچون نوع پوست، شدت آکنه، واکنش به درمانهای پیشین و وجود علائم دیگر بستگی دارد. با این حال، هدف کلی درمان بهبود آکنه، کاهش لکهای تیره و جای زخم، با حداقل تحریک و عوارض جانبی است.
درمانهای موضعی
گزینههای درمان موضعی شامل موارد زیر است:
- رتینوئیدها: برخی مانند آداپالن بهصورت بدون نسخه در دسترس هستند، در حالیکه برخی دیگر مثل ترتینوئین نیاز به نسخه پزشک دارند. این داروها اثربخشی بالایی در درمان آکنه دارند و منافذ پوست را باز نگه میدارند.
- بنزوئیل پراکسید: باکتریهای مولد آکنه را از بین میبرد. محصولات حاوی این ماده با غلظتهای مختلف بهصورت OTC در دسترس هستند. برای پوستهای حساس، بهتر است از غلظت پایینتر استفاده شود.
- اسید آزلائیک: در غلظتهای بالاتر از ۱۵٪ با نسخه پزشک عرضه میشود و به کاهش لکههای پس از التهاب و درمان آکنه کمک میکند.
- داپسون: این داروی موضعی با نسخه میتواند التهاب و باکتریهای مولد آکنه را هدف قرار دهد.
پزشک متخصص پوست میتواند بر اساس نوع پوست و وضعیت بالینی، بهترین گزینه را تجویز کند. همچنین، این درمانها معمولاً به ۳ تا ۶ ماه استفاده مداوم نیاز دارند تا نتیجهبخش باشند.
در کنار داروهای موضعی، میتوانید با مشورت پزشک از روشهای زیبایی مانند پیلینگ شیمیایی یا لیزردرمانی نیز استفاده کنید که در کاهش جای آکنه و بهبود کیفیت پوست مؤثرند.
درمانهای سیستمیک
گزینههای درمان خوراکی برای آکنه یائسگی شامل موارد زیر است:
- اسپیرونولاکتون: این داروی خوراکی که در اصل ادرارآور است، میتواند با مسدود کردن گیرندههای آندروژن در درمان آکنه مؤثر باشد.
- فلوتماید: دارویی خوراکی که با مهار گیرندههای آندروژن برای درمان آکنه، پرمویی (هیرسوتیسم) و ریزش مو استفاده میشود.
- درمان هورمونی: قرصهای ضدبارداری حاوی استرادیول و پروژستین میتوانند با کاهش ترشح آندروژنهای تخمدانی و کاهش تولید چربی، آکنه خفیف تا متوسط را کنترل کنند.
- ایزوترتینوئین: این داروی خوراکی بسیار مؤثر است اما ممکن است عوارض جانبی شدیدی به همراه داشته باشد و باید زیر نظر دقیق پزشک مصرف شود.
- آنتیبیوتیکها: برای از بین بردن باکتریهای مولد آکنه کاربرد دارند، اما مصرف آنها باید دقیقاً طبق دستور پزشک باشد تا از مقاومت آنتیبیوتیکی جلوگیری شود.
درمانهای خوراکی نیز ممکن است تا ۶ ماه یا بیشتر زمان ببرند تا اثر خود را نشان دهند. در این دوران، صبور بودن و پیروی از توصیههای پزشکی بسیار مهم است.
با وجود اینکه گزینههای درمانی فراوانی وجود دارد، همه آنها برای همه افراد مناسب نیستند و برخی ممکن است عوارض جدی داشته باشند. بنابراین، لازم است با پزشک یا متخصص پوست یا یکی از متخصصان دارای گواهی رسمی یائسگی مشورت شود.
درمان خانگی آکنه یائسگی
شما میتوانید با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود نیز آکنه را کنترل کنید:
- یک رژیم غذایی متعادل و مغذی داشته باشید.
- خواب با کیفیت و کافی (۷ تا ۸ ساعت در شب برای بزرگسالان) را حفظ کنید.
- بیشتر روزهای هفته، حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید.
- یاد بگیرید چگونه استرس خود را به شیوهای سالم مدیریت کنید.
- از کشیدن سیگار خودداری کرده یا درباره راههای ترک آن با پزشک مشورت کنید.
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید که با نکات بالا نیز پشتیبانی میشود.
- روتین مراقبت از پوست خود را ساده و ملایم نگه دارید.
تغییر این عادتها نه تنها میتواند به کنترل آکنه کمک کند، بلکه در ارتقای سلامت عمومی بدن در دوران یائسگی نیز بسیار مفید است.
جمعبندی
یائسگی میتواند پوست شما را تغییر دهد و باعث خشکی، خارش و بروز آکنه شود. پژوهشگران معتقدند این نوع آکنه به دلیل عدم تعادل هورمونی، بهویژه بین استروژن و آندروژن، بروز میکند.
با این حال، درمان آکنه یائسگی ممکن است با استفاده از داروهای مناسب و ایجاد تغییرات سالم در سبک زندگی امکانپذیر باشد. مشورت با پزشک، متخصص پوست یا کارشناس تأییدشده در زمینه یائسگی میتواند راهنمای خوبی برای انتخاب درمان مناسب باشد.
آنها میتوانند با تجویز داروهای مؤثر، روند درمان را تسهیل کنند و در کنار آن، برخی اصلاحات در سبک زندگی نیز میتواند به بهبود وضعیت پوست کمک کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Bagatin E, et al. (2019). Adult female acne: A guide to clinical practice.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6360964/ -
- Bagatin E, et al. (2019). Menopausal acne — challenges and solutions.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6825478/ - https://www.healthline.com/health/menopause/does-menopause-cause-acne
- Bagatin E, et al. (2019). Menopausal acne — challenges and solutions.
