تأیید داروی مونجارو برای کاهش خطر قلبی در دیابت

سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا داروی مونجارو را برای کاهش خطر حمله قلبی یا سکته مغزی در برخی بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که در معرض خطر بالای بیماری‌های قلبی‌عروقی قرار دارند، تأیید کرده است. این تصمیم می‌تواند کاربرد این دارو را فراتر از کنترل قند خون گسترش دهد و بر نقش درمان‌های دیابت در کاهش عوارض قلبی‌عروقی نیز تأکید کند.

نکات کلیدی

• سازمان غذا و داروی آمریکا مونجارو را برای کاهش خطر حمله قلبی یا سکته مغزی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که خطر بالایی برای این حوادث دارند، تأیید کرده است.
• در یک مطالعه، مونجارو در مقایسه با داروی تروماسیلیتی، خطر ترکیبی مرگ ناشی از بیماری قلبی‌عروقی، حمله قلبی یا سکته مغزی را ۸ درصد کاهش داد.

مونجارو برای کاهش خطر قلبی تأیید شد

سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا داروی مونجارو، محصول شرکت داروسازی الی لیلی، را برای کاهش خطر سکته مغزی یا حمله قلبی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که در معرض خطر بالای حوادث قلبی‌عروقی هستند، تأیید کرده است. این تأییدیه جدید بر اساس نتایج یک مطالعه بالینی گسترده به دست آمده که در آن مونجارو مستقیماً با داروی تروماسیلیتی، یکی دیگر از درمان‌های قدیمی‌تر دیابت نوع ۲، مقایسه شده است.

مونجارو یک داروی تزریقی است که برای بزرگسالان و کودکان ۱۰ ساله و بالاتر مبتلا به دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار می‌گیرد. همین ماده دارویی در محصولی با نام زپ‌باند برای درمان چاقی عرضه می‌شود، بنابراین کاربرد و مجوز مصرف این دو محصول یکسان نیست.

مطالعه‌ای که مبنای تأییدیه جدید قرار گرفت، بیش از ۱۳ هزار شرکت‌کننده را در ۳۰ کشور و برای بیش از چهار سال و نیم دنبال کرد. هدف این پژوهش مقایسه مستقیم اثر مونجارو و تروماسیلیتی بر پیامدهای مهم قلبی‌عروقی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بود.

نتایج نشان داد میزان بروز مرگ ناشی از بیماری قلبی‌عروقی، حمله قلبی یا سکته مغزی در افرادی که مونجارو دریافت کرده بودند، ۸ درصد کمتر از گروه دریافت‌کننده تروماسیلیتی بود. برخی شرکت‌کنندگان عوارض جانبی گوارشی مرتبط با مونجارو را تجربه کردند، اما این عوارض در بیشتر موارد خفیف تا متوسط بودند.

دیوید ای. دالسیو، پزشک و یکی از نویسندگان این مطالعه، در بیانیه‌ای اعلام کرد که سلامت قلب باید در تمام مراحل درمان مورد توجه قرار گیرد، نه فقط پس از وقوع یک حادثه جدی قلبی‌عروقی. او تأکید کرد که اگرچه بخش مهمی از درمان دیابت نوع ۲ بر کنترل قند خون متمرکز است، کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی نیز اهمیت زیادی دارد و گاهی ممکن است مورد غفلت قرار گیرد.

بر اساس این دیدگاه، تأییدیه جدید می‌تواند به معنای آن باشد که پزشکان در برخی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، هنگام انتخاب درمان، علاوه بر کنترل قند خون به پیامدهای قلبی‌عروقی نیز توجه بیشتری داشته باشند. با این حال، این موضوع به معنای مناسب بودن مونجارو برای همه افراد مبتلا به دیابت نیست و انتخاب دارو باید بر اساس شرایط فردی، سابقه بیماری‌ها و نظر پزشک انجام شود.

مونجارو چگونه با خطر قلبی‌عروقی ارتباط پیدا می‌کند؟

مونجارو حاوی ماده مؤثره تیرزپاتاید است و از طریق اثرگذاری بر مسیرهای هورمونی مرتبط با تنظیم قند خون و اشتها عمل می‌کند. این دارو می‌تواند به کنترل بهتر قند خون و در بسیاری از افراد به کاهش وزن کمک کند؛ عواملی که هر دو می‌توانند در سلامت متابولیک و قلبی‌عروقی اهمیت داشته باشند.

با این حال، نتیجه مطالعه جدید فقط بر اساس اثر مونجارو بر قند خون یا وزن بدن تفسیر نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد این است که در یک مقایسه مستقیم و طولانی‌مدت، میزان برخی پیامدهای مهم قلبی‌عروقی در گروه دریافت‌کننده مونجارو کمتر گزارش شد.

کاهش ۸ درصدی خطر در این مطالعه به معنای آن نیست که هر فردی که مونجارو مصرف می‌کند دقیقاً ۸ درصد کمتر دچار حمله قلبی یا سکته مغزی خواهد شد. این عدد مربوط به مقایسه دو گروه در همان مطالعه است و میزان سود واقعی برای هر فرد می‌تواند بر اساس سن، وضعیت قلبی‌عروقی، کنترل دیابت، سایر داروها و عوامل خطر متفاوت باشد.

مونجارو نخستین داروی این گروه با اثرات قلبی نیست

تیرزپاتاید نخستین دارویی از داروهای مرتبط با مسیر پپتید شبه گلوکاگون نوع یک نیست که مجوزی برای کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی دریافت کرده باشد. در سال گذشته، سازمان غذا و داروی آمریکا داروی ریبلسوس، یک داروی خوراکی از همین خانواده که توسط شرکت نوو نوردیسک تولید می‌شود، را نیز برای کاهش خطر حوادث قلبی‌عروقی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و دارای خطر قلبی‌عروقی بالا تأیید کرد.

پیش از آن نیز در سال ۲۰۲۴، سازمان غذا و داروی آمریکا داروی ویگووی را که حاوی سماگلوتاید است، برای کاهش خطر برخی عوارض جدی قلبی در بزرگسالان مبتلا به بیماری قلبی‌عروقی و دارای اضافه‌وزن یا چاقی تأیید کرده بود. بنابراین، توجه به تأثیر داروهای کاهش‌دهنده وزن و کنترل‌کننده قند خون بر سلامت قلب، در سال‌های اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

عوارض گوارشی مونجارو

در مطالعه مورد بررسی، برخی افراد هنگام مصرف مونجارو دچار عوارض گوارشی شدند. این عوارض معمولاً خفیف تا متوسط بودند، اما شدت و احتمال بروز آنها می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.

از آنجا که مونجارو بر مسیرهای مرتبط با اشتها و دستگاه گوارش نیز اثر می‌گذارد، علائمی مانند تهوع و سایر ناراحتی‌های گوارشی ممکن است در برخی افراد ایجاد شود. در صورت شدید بودن یا ادامه‌دار شدن عوارض، لازم است فرد با پزشک خود درباره ادامه درمان یا تنظیم مقدار مصرف مشورت کند.

این تأییدیه برای چه کسانی اهمیت دارد؟

تأییدیه جدید به‌طور مشخص مربوط به بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ است که خطر بالایی برای حوادث قلبی‌عروقی دارند. بنابراین، نباید نتیجه این مطالعه را به همه افراد، از جمله افراد سالم یا کسانی که صرفاً برای کاهش وزن از این داروها استفاده می‌کنند، تعمیم داد.

دیابت نوع ۲ خود یکی از عوامل مهم افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی است و کنترل مناسب قند خون تنها یکی از بخش‌های مدیریت این خطر محسوب می‌شود. کنترل فشار خون، چربی‌های خون، وزن بدن، فعالیت بدنی، تغذیه و سایر عوامل خطر نیز در محافظت از سلامت قلب اهمیت دارند.

در نهایت، تأیید مونجارو برای کاهش خطر حوادث قلبی‌عروقی یک تحول مهم در درمان دیابت نوع ۲ محسوب می‌شود، اما این دارو نباید بدون ارزیابی پزشکی مصرف شود. پزشک می‌تواند با در نظر گرفتن وضعیت قند خون، خطر قلبی‌عروقی، داروهای هم‌زمان و شرایط فردی مشخص کند که آیا مونجارو گزینه مناسبی برای یک بیمار خاص هست یا خیر.