سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اخیراً داروی غیرهورمونی جدیدی به نام الینزانتانت یا لینکوت Lynkuet (Elinzanetant) را برای درمان گرگرفتگی و تعریق شبانه در دوران یائسگی تأیید کرده است. این علائم که می‌توانند بسیار آزاردهنده باشند، در حدود 80% زنان در دوران یائسگی مشاهده می‌شوند و ممکن است بین هفت تا ده سال ادامه پیدا کنند.¹ این دارو برای زنانی مناسب است که مایل به استفاده از درمان‌های هورمونی نیستند یا نمی‌توانند از آن‌ها استفاده کنند.
نحوه عملکرد داروی الینزانتانت یا لینکوت
داروی Lynkuet اولین درمان یائسگی است که همزمان دو گیرنده عصبی در مغز، یعنی NK1 و NK3 را مسدود می‌کند. این گیرنده‌ها در تنظیم دمای بدن نقش دارند و با فعالیت بیش‌ازحد آن‌ها، بدن ممکن است سیگنال‌های اشتباهی ارسال کند که منجر به گرگرفتگی و تعریق شبانه می‌شود. با مسدود کردن این گیرنده‌ها، Lynkuet به تنظیم دوباره «ترموستات داخلی بدن» کمک می‌کند.
برای مقایسه، داروی غیرهورمونی مشابه به نام Veozah که در سال 2023 تأیید شد، تنها گیرنده NK3 را مسدود می‌کند. تحقیقات نشان داده‌اند که هدف‌گیری دو گیرنده، ممکن است اثرات بیشتری در بهبود خواب و کاهش شدت علائم داشته باشد.²
اثربخشی دارو
در کارآزمایی‌های بالینی، زنان 40 تا 65 ساله پس از یک هفته مصرف Lynkuet کاهش قابل توجهی در شدت گرگرفتگی را تجربه کردند. پس از 12 هفته مصرف، بیش از 70% شرکت‌کنندگان حداقل 50% کاهش در دفعات گرگرفتگی روزانه داشته‌اند.² این نتایج نشان می‌دهد که دارو می‌تواند به سرعت علائم را کاهش دهد و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
چه افرادی می‌توانند از این دارو بهره ببرند؟
درمان هورمونی (HRT) از دهه 1940 روش اصلی درمان یائسگی بوده است؛ اما پس از نتایج اولیه مطالعه بزرگ WHI در سال 2002، نگرانی‌ها درباره خطر لخته خون، سکته و سرطان پستان افزایش یافت. اگرچه نتایج در سال‌های بعد بازبینی شده و نشان داده شد که HRT برای بسیاری از زنان که در آغاز یائسگی درمان را شروع می‌کنند، ایمن است، اما همچنان برخی زنان تمایلی به استفاده از آن ندارند یا از نظر پزشکی مجاز به مصرف آن نیستند.³
Lynkuet به‌طور ویژه برای زنانی طراحی شده است که:
- نمی‌توانند از درمان هورمونی استفاده کنند، یا
- ترجیح می‌دهند از داروهای غیرهورمونی استفاده کنند.
این دارو علائم گرگرفتگی و تعریق شبانه را کاهش می‌دهد، اما در درمان خشکی واژن یا سایر علائم یائسگی تأثیری ندارد.
عوارض جانبی ممکن
عوارض شایع Lynkuet شامل سردرد، خستگی، سرگیجه، خواب‌آلودگی، درد شکمی، اسهال، بثورات پوستی و گرفتگی عضلانی است. همچنین، توصیه می‌شود هنگام مصرف دارو از خوردن گریپ‌فروت یا نوشیدن آب آن خودداری شود؛ زیرا ممکن است باعث تداخل دارویی شود.
به دلیل گزارش موارد نادر مشکلات کبدی در داروی مشابه Veozah، FDA تأکید کرده است که بیماران قبل از شروع مصرف و سه ماه پس از آن باید آزمایش عملکرد کبد انجام دهند.⁵ اگر نتیجه طبیعی باشد، ادامه تست‌ها ضروری نیست.
هزینه دارو
هزینه تقریبی Lynkuet حدود ۶۵۰ دلار در ماه است. شرکت سازنده ممکن است برنامه‌های تخفیف ارائه دهد. همچنین بسیاری از بیمه‌ها ممکن است پیش از تأیید مصرف Lynkuet، بیمار را ملزم به امتحان داروهای ارزان‌تر مانند Gabapentin یا Effexor کنند.
جمع‌بندی
Lynkuet گزینه جدید و امیدوارکننده‌ای برای زنانی است که با گرگرفتگی و تعریق شبانه ناشی از یائسگی مواجه هستند و نمی‌خواهند از درمان هورمونی استفاده کنند. این دارو با هدف‌گیری دو گیرنده مغزی، می‌تواند شدت و دفعات علائم را کاهش دهد و کیفیت خواب و زندگی را بهبود بخشد.
سؤالات متداول
آیا Lynkuet جایگزین درمان هورمونی (HRT) است؟
خیر. این دارو گزینه‌ای برای افرادی است که HRT مناسب آن‌ها نیست یا نمی‌خواهند از آن استفاده کنند.
چه مدت زمان لازم است تا اثر دارو مشخص شود؟
طبق مطالعات، برخی زنان طی یک هفته بهبود علائم را تجربه می‌کنند، اما اثر کامل معمولاً ظرف چند هفته ظاهر می‌شود.
آیا ممکن است این دارو باعث افزایش وزن شود؟
تا کنون شواهدی مبنی بر تأثیر Lynkuet بر افزایش وزن گزارش نشده است، اما نظارت بر تغییرات بدن ضروری است.
آیا مصرف طولانی‌مدت آن بی‌خطر است؟
بر اساس داده‌های فعلی، پس از بررسی عملکرد کبد، مصرف طولانی‌مدت می‌تواند بی‌خطر باشد؛ اما باید تحت نظر پزشک ادامه یابد.
- The Menopause Society. Hot flashes.
- Pinkerton JV, Simon JA, Joffe H, et al. Elinzanetant for the treatment of vasomotor symptoms associated With menopause: OASIS 1 and 2 randomized clinical trials. JAMA. 2024;332(16):1343-1354. Published online August 22, 2024. doi:10.1001/jama.2024.14618
- Cagnacci A, Venier M. The controversial history of hormone replacement therapy. Medicina (Kaunas). 2019;55(9):602. doi:10.3390/medicina55090602
- Shapiro C M M, Cano A, Nappi RE, et al. Effect of fezolinetant on sleep disturbance and impairment during treatment of vasomotor symptoms due to menopause. Maturitas. 2024;186:107999. doi:10.1016/j.maturitas.2024.107999
- Bayer. LYNKUET highlights of prescribing information.
- https://www.verywellhealth.com/lynkuet-menopause-drug-11843572
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
