اختلالات عصبی شرایطی هستند که بر نحوه عملکرد مغز، نخاع و اعصاب تأثیر میگذارند.
این سیستم عصبی مرکزی و محیطی، کنترلکننده تمام فعالیتهای بدن از جمله حرکت، تفکر، احساس و واکنش به محیط است. بنابراین هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
بسیار مهم است که هیچگاه علائمی را که نشاندهنده تغییر در عملکرد سیستم عصبی هستند نادیده نگیرید.
چنین علائمی میتوانند نشانهای از بیماریهای جدی مانند سکته مغزی، اماس، زوال عقل، میگرن و موارد دیگر باشند.
شناخت علائم عصبی که نباید نادیده گرفته شوند، میتواند به شما کمک کند تا در صورت بروز آنها برای خود یا دیگران، سریعتر اقدام کنید.

علائم عصبی که باید گزارش شوند
علائم عصبی نشان میدهند که ممکن است مشکلی در مغز، نخاع یا سیستم عصبی شما وجود داشته باشد.
گزارش این علائم به متخصصان مراقبت سلامت بسیار حیاتی است؛ زیرا در برخی موارد نیاز به مراقبت فوری پزشکی وجود دارد.
سردردهای مداوم
سردردها خود میتوانند یک بیماری عصبی باشند.
همچنین ممکن است نشانهای هشداردهنده از مشکلات مهمی مانند سکته مغزی، تومور مغزی یا مننژیت باشند.
در واقع، سردردهای شدید و غیرعادی بهویژه اگر همراه با تب، سفتی گردن یا تغییر در بینایی باشند، باید فوراً بررسی شوند.
بیحسی یا سوزنسوزن شدن
اگر در بخشهایی از بدن خود احساس بیحسی یا مورمور شدن دارید، ممکن است اعصاب شما دچار التهاب یا آسیب شده باشند.
این حسها میتوانند نشانهای از سکته مغزی، نوروپاتی دیابتی، اماس یا سایر اختلالات عصبی باشند.
اعصاب محیطی، مسئول انتقال پیامهای حسی هستند و آسیب به آنها میتواند موجب از دست دادن حس یا عملکرد در اندامها شود.
تغییرات بینایی
اگر دچار دوبینی یا تغییرات واضح در بینایی شدید، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
تغییرات بینایی میتواند ناشی از سکته مغزی، اماس، دیابت، تومور مغزی یا سایر بیماریها باشد.
چشم، بخشی از سیستم عصبی محسوب میشود و اختلالات مغزی میتوانند تأثیر مستقیمی بر آن بگذارند.
گیجی یا تغییرات شناختی
گیجی یا تغییرات در تفکر و عملکرد ذهنی اغلب نشانهی کلیدی سکته مغزی یا زوال عقل هستند.
همچنین ممکن است نشانهای از تومور مغزی یا دیگر اختلالات سیستم عصبی باشند.
هرگونه افت در توانایی تصمیمگیری، تمرکز، یا حافظه باید جدی گرفته شود.
ضعف عضلانی یا سفتی
از دست دادن ناگهانی قدرت عضلانی، بهویژه در یک سمت بدن، میتواند نشانگر سکته مغزی باشد.
سفتی عضلات نیز ممکن است در افراد مبتلا به پارکینسون مشاهده شود و نیاز به بررسی فوری دارد.
ضعف عضلات میتواند نشانهای از آسیب به اعصاب حرکتی یا مغز باشد.
لرزش
اگر دستها، سر، دهان یا سایر قسمتهای بدن شما میلرزد—مخصوصاً اگر ناگهانی، شدید یا مخل فعالیتهای روزمره باشد—باید به پزشک مراجعه کنید.
لرزش میتواند نشانهای از اماس، پارکینسون، سکته مغزی یا اختلال عصبی دیگر باشد.
اختلال در کنترل حرکات ظریف معمولاً مربوط به آسیب در مخچه یا عقدههای قاعدهای مغز است.
اختلال در تعادل یا هماهنگی
اگر اغلب احساس عدم تعادل یا ناهماهنگی در حرکات خود دارید، در معرض خطر افتادن و آسیب هستید.
این اختلال میتواند نشانگر سکته مغزی، اماس، تومور مغزی، پارکینسون یا سایر بیماریها باشد.
گفتار نامفهوم
تغییر در گفتار، ادای نامفهوم کلمات یا سختی در صحبت کردن از علائم شاخص سکته مغزی است و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.
این تغییرات گفتاری همچنین ممکن است با پارکینسون، بیماری هانتینگتون، ALS، اماس و دیگر اختلالات همراه باشند.
تشنج
تشنج میتواند نشانهای از صرع، مننژیت، آسیب مغزی، تومور مغزی یا سکته باشد.
فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز باعث بروز تشنج میشود و گاهی به مراقبت اورژانسی نیاز دارد.
اختلالات عصبی رایج
سکته مغزی
سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی پزشکی است و دو نوع دارد: ایسکمیک و هموراژیک.
حدود ۸۰٪ سکتهها از نوع ایسکمیک هستند که در آن جریان خون به مغز قطع میشود. نوع هموراژیک ناشی از خونریزی در مغز یا اطراف آن است.
هر چه مدت زمان قطع جریان خون بیشتر باشد، میزان آسیب به بافت مغز شدیدتر خواهد بود.
برای شناسایی سریع سکته از مخفف FAST استفاده میشود:
F: افتادگی صورت – A: ضعف در بازو – S: اختلال در گفتار – T: زمان برای تماس با اورژانس
نوروپاتی دیابتی
نوروپاتی دیابتی آسیبی به اعصاب است که در اثر عوارض دیابت ایجاد میشود.
ممکن است علائم نداشته باشد، اما در صورت بروز، شامل بیحسی، مورمور شدن و عدم تعادل است.
پیشگیری از دیابت یا کنترل قند خون میتواند مانع بروز این بیماری شود.
سردردها
انواع مختلفی از سردرد وجود دارند که میتوانند هر کسی را درگیر کنند.
سردردها همچنین میتوانند هشداردهنده یک وضعیت تهدیدکننده زندگی باشند.
اگر سردرد همراه با سفتی گردن، تب، تهوع، استفراغ یا از دست دادن هوشیاری بود، باید فوراً بررسی شود.
بیماری آلزایمر و سایر انواع زوال عقل
آلزایمر یکی از رایجترین انواع زوال عقل است که با تغییرات رفتاری، شخصیتی و شناختی پیشرونده همراه است.
ممکن است توانایی صحبت کردن، تصمیمگیری و شناختن عزیزان را بهتدریج از دست بدهید.
پیشگیری قطعی برای آلزایمر وجود ندارد اما ورزش، کنترل فشار خون و درمان کمشنوایی ممکن است روند بیماری را کند کند.
داروهایی برای کند کردن پیشرفت آلزایمر تأیید شدهاند اما درمان قطعی فعلاً موجود نیست.
مننژیت
مننژیت، التهاب و عفونت تهدیدکننده زندگی در پردههای مغز و نخاع است.
واکسیناسیون، شستوشوی منظم دست و خودداری از اشتراک وسایل شخصی، راههایی برای پیشگیری هستند.
علائم مننژیت شامل سفتی گردن، تب بالا، سردرد شدید، دوبینی، حساسیت به نور و ضعف اندامها است.
در صورت عدم درمان، ممکن است فرد دچار تشنج، مشکلات گفتاری، از دست دادن شنوایی یا حتی نیاز به قطع عضو به علت سپسیس شود.
بیماری پارکینسون
پارکینسون یک اختلال حرکتی است که در آن سلولهای عصبی بخشهایی از مغز شروع به مردن میکنند.
لرزش، سفتی و کاهش تعادل از علائم شایع این بیماری هستند.
این بیماری بیشتر مردان را نسبت به زنان درگیر میکند و معمولاً در سنین میانسالی به بعد بروز میکند.
مطالعات نشان دادهاند که فعالیت بدنی منظم میتواند در پیشگیری و درمان پارکینسون مؤثر باشد.
اهمیت مراجعه به پزشک
اگر شما یا فرد دیگری دچار علائم عصبی شدید، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
این علائم ممکن است نشانه یک بیماری زمینهای جدی باشند.
هر چه تشخیص و درمان زودتر انجام شود، نتایج درمانی بهتر خواهد بود و در برخی موارد میتواند نجاتدهنده زندگی باشد.
مغز، نخاع و اعصاب، تمام عملکردهای حیاتی بدن از جمله حرکت، گفتار، تنفس، بلع و تفکر را کنترل میکنند.
پس در مواجهه با هرگونه علامت غیرطبیعی، تأخیر در دریافت مراقبت پزشکی میتواند خطرناک باشد.
جمعبندی
برخی از علائم عصبی نیاز به اقدام فوری پزشکی دارند، از جمله سردرد شدید، بیحسی، گفتار نامفهوم، اختلال در تعادل، گیجی یا تشنج.
مراجعه به پزشک یا تماس با اورژانس، میتواند جان شما را نجات دهد، نتایج درمان را بهبود ببخشد و از بروز عوارض جلوگیری کند.
