مطالعهای جدید نشان میدهد که فعال ماندن در میانسالی و اواخر زندگی ممکن است به کاهش خطر ابتلا به زوال عقل کمک کند. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی آلزایمر، تا سال ۲۰۲۰، بیش از ۵۵ میلیون نفر در سراسر جهان با زوال عقل زندگی میکردند و انتظار میرود این تعداد تا سال ۲۰۳۰ به ۷۸ میلیون نفر برسد. در حالی که عواملی مانند سن و ژنتیک جزء عوامل خطر غیرقابل تغییر برای زوال عقل هستند، تحقیقات گذشته نشان داده است که چندین انتخاب سبک زندگی سالم، مانند ورزش کافی، میتواند به طور بالقوه خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد. مطالعه جدید نشان داد افرادی که در میانسالی و اواخر زندگی سطح بالاتری از فعالیت بدنی دارند، ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل با هر علتی و همچنین بیماری آلزایمر را کاهش دهند.
🧐 رویکردی بر اساس دورههای زندگی به عوامل خطر زوال عقل
برای این مطالعه، محققان تصمیم گرفتند بر یافتههای حاصل از مطالعه قلب فرامینگهام که از سال ۱۹۴۸ آغاز شده بود، تمرکز کنند. این پژوهش دادههای پزشکی حدود ۴۳۰۰ شرکتکننده از گروه فرزندان (عمومی ۲) مطالعه قلب فرامینگهام را در بر میگرفت که از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۵ با حدود ۵۱۰۰ شرکتکننده در سنین ۵ تا ۷۰ سال اجرا شد. در طول مطالعه فرزندان، شرکتکنندگان هر ۴ تا ۸ سال یک بار معاینات سلامتی انجام میدادند. دادههای شرکتکنندگان از سه مرحله مختلف زندگی در نظر گرفته شد: ۱,۵۲۶ نفر در سنین ۲۶ تا ۴۴ سال که زندگی اوایل بزرگسالی محسوب میشود، ۱,۹۴۳ نفر در سنین ۴۵ تا ۶۴ سال که میانسالی در نظر گرفته میشود و ۸۵۵ نفر در سنین ۶۵ تا ۸۸ سال که اواخر زندگی محسوب میشود.
فیلیپ اچ. هوانگ¹، استادیار دپارتمان اپیدمیولوژی در دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه بوستون و نویسنده اصلی این مطالعه، بیان کرد که استفاده از رویکرد دورههای زندگی برای مطالعه عوامل خطر و محافظت کننده در برابر زوال عقل در حال افزایش است. محققان میخواستند بررسی کنند که آیا تأثیر فعالیت بدنی بر خطر زوال عقل در طول دورههای مختلف بزرگسالی متفاوت است یا ثابت میماند. هوانگ توضیح داد که آنها از این رویکرد استفاده کردند تا بهتر بفهمند در چه زمانی یا در چه مراحلی از زندگی فرد، فعالیت بدنی میتواند بیشترین تأثیر را در کاهش خطر ابتلا به زوال عقل داشته باشد؛ این امر در نهایت میتواند به تدوین استراتژیهای دقیقتر و مؤثرتر برای پیشگیری از زوال عقل کمک کند.

📉 فعالیت بیشتر در میانسالی و اواخر زندگی خطر زوال عقل را کاهش میدهد
در پایان مطالعه، محققان دریافتند که شرکتکنندگانی که در میانسالی و اواخر زندگی سطح بالاتری از فعالیت بدنی داشتند، کاهشهای مشابهی در خطر ابتلا به زوال عقل با هر علتی و همچنین بیماری آلزایمر مشاهده کردند. هوانگ توضیح داد که یکی از مفاهیم ضمنی این یافته این است که فعالیت بدنی ممکن است اثرات متعدد یا پلیوتروپیک بر مسیرهای نورودژنراتیو داشته باشد که منجر به زوال عقل میشوند. این یافته همچنین میتواند به این معنی باشد که فعالیت بدنی از طریق مسیرهای مشترک برای علل مختلف زوال عقل، مانند مسیرهای خاص غیر آلزایمر در مقابل مسیرهای خاص آلزایمر، عمل میکند.
او ادامه داد که پیامد دیگر این یافته این است که ممکن است برای فعالتر بودن در اواخر زندگی و بهرهمندی از فواید آن در کاهش خطر زوال عقل، هرگز دیر نباشد. در حالی که به طور سنتی تصور میشود که فعالتر بودن در سنین پایینتر فواید بیشتری به همراه دارد، این نتایج نشان میدهند که فعال بودن در اواخر زندگی نیز ممکن است به اندازه فعال بودن در میانسالی مهم باشد.
🧠 آیا ورزش در اوایل زندگی همچنان فواید مغزی دارد؟
برعکس، هوانگ و تیمش کشف کردند که هیچ ارتباطی بین فعالیت بدنی در اوایل بزرگسالی و خطر زوال عقل وجود ندارد. هوانگ اظهار داشت که یکی از دلایل این امر میتواند کمبود قدرت آماری (به دلیل تعداد کم موارد جدید زوال عقل که در طول دوره پیگیری مطالعه ایجاد شدهاند) برای مشاهده یک ارتباط معنیدار باشد. همچنین این احتمال وجود دارد که فعالیت بدنی در اوایل بزرگسالی تأثیری بر خطر زوال عقل در مراحل بعدی زندگی نداشته باشد، اما برای روشن شدن بیشتر این سوال در مورد رابطه بین فعالیت بدنی در اوایل بزرگسالی و خطر زوال عقل، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
کلیفورد سِگیل²، متخصص مغز و اعصاب در مرکز درمانی سنت جان پراویدنس در سانتا مونیکا، که در این مطالعه شرکت نداشت، میگوید که این بدان معنا نیست که ورزش در اوایل زندگی هیچ فایدهای برای سلامت مغز ندارد. سگیل توضیح داد که فواید ورزش در سنین پایینتر چیزی است که به شما این امکان را میدهد تا به سن پیری برسید. او ادامه داد که زندگی کمتحرک در بزرگسالی جوان، مشکلات سلامتی بیشتری نسبت به از دست دادن حافظه در سنین بالا ایجاد میکند. فقط بیمارانی که از میانسالی بدون سکتههای مغزی، حملات قلبی، سرطانهای مهلک و تصادفات جان سالم به در میبرند، شانس نگرانی در مورد از دست دادن حافظه در سنین پیری را دارند. سگیل تأکید کرد که شروع عادات سالم از سنین پایین و ادامه دادن آنها در طول زندگی به شما این امکان را میدهد که به اندازه کافی عمر کنید تا نگران از دست دادن حافظه در سنین بالا باشید.
🎯 یافتهها بر نیاز به فعالیت بدنی در طول عمر تأکید دارند
سگیل بیان کرد که از مشاهده مطالعهای که دادههایی برای حمایت از فعال بودن در میانسالی و اواخر زندگی با کاهش از دست دادن حافظه یا زوال عقل در سنین بالا دارد، هیجانزده است. او خاطرنشان کرد که مهم است محققان همچنان بررسی کنند که چگونه عوامل خاص سبک زندگی میتوانند باعث از دست دادن حافظه در سنین بالا شوند. هر کاری که بتواند از دست دادن حافظه را در سطح جمعیت به تأخیر بیندازد یا کاهش دهد، باید انجام شود. او اضافه کرد که داروهای ما برای درمان از دست دادن حافظه همچنان دارای مزایای بالینی محدود و قابل مشاهدهای هستند.
سگیل همچنین گفت که دوست دارد با بیمارانش در میان بگذارد که “یک مثقال پیشگیری بهتر از یک خروار درمان است”. او افزود: “ما همچنان فاقد استراتژیهای پیشگیری خوب برای از دست دادن حافظه در سنین بالا هستیم، و حتی درمانهای هدفمند آمیلوئیدی ما نیز هیچ بهبود قابل مشاهدهای در هنگام استفاده در بیماران مسن مبتلا به از دست دادن حافظه ایجاد نمیکنند.” رافائل والد³، روانشناس عصبی در موسسه علوم اعصاب مارکوس، نیز با این موضوع موافقت کرد و گفت که این مطالعه بر نیاز به فعالیت بدنی در زندگی ما تأکید میکند.
والد توضیح داد که بسیاری از ما سبک زندگی بسیار کمتحرکی داریم و باید سعی کنیم راههایی برای حرکت بیشتر در طول روز پیدا کنیم. او ادامه داد که با افزایش سن در هر دهه، خطر ابتلا به آلزایمر به طور قابل توجهی افزایش مییابد و با افزایش سن، باید هر کاری میتوانیم برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری انجام دهیم. والد در پایان اضافه کرد که اگرچه ممکن است یک ارتباط مستقیم وجود نداشته باشد، اما ورزش در تمام سنین به ما کمک میکند تا عادات سالمی برای قلب خود ایجاد کنیم. بیماریهای قلبی عروقی و دیابت از عوامل خطر اصلی برای زوال عقل هستند که این امر ورزش را در هر سنی به یک اولویت تبدیل میکند.
