یافتههای جدید نشان میدهد که پیروی از رژیم MIND میتواند خطر کاهش شناختی را در افراد میانسال و سالمندان کاهش دهد.
تحقیقات جدید نشان دادهاند که رژیم غذایی MIND میتواند بهطور مؤثری از سلامت شناختی در افراد میانسال و مسن محافظت کند. این رژیم غذایی ترکیبی هوشمندانه از دو الگوی تغذیهای شناختهشده، یعنی رژیم مدیترانهای و رژیم DASH است که هدف آن کنترل فشار خون بالا و محافظت از مغز در برابر تحلیل شناختی میباشد.
افرادی که با دقت بیشتری از رژیم MIND پیروی کردهاند، بهطور متوسط ۹ درصد کمتر از سایرین در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتهاند. این یافته نشان میدهد که حتی در سنین بالاتر نیز میتوان از طریق انتخابهای غذایی هوشمندانه به سلامت مغز کمک کرد.

کاهش خطر زوال عقل با الگوی تغذیهای صحیح
در یافتههای اولیهای که در کنفرانس سالانه انجمن تغذیه آمریکا ارائه شد، شرکتکنندگانی که از الگوی تغذیهای معروف به رژیم MIND پیروی کردند، بهطور میانگین ۹ درصد کمتر از سایر افراد به زوال عقل دچار شدند.[1] این کاهش خطر نشاندهنده تأثیر معنادار تغییرات ساده اما هدفمند در سبک تغذیه بر عملکرد مغز در طول زمان است.
به گفته دکتر سونگ-یی پارک، نویسنده اصلی مطالعه و دانشیار دانشگاه هاوایی در مانوا، «یافتههای ما تأیید میکنند که الگوهای تغذیهای سالم در میانه تا اواخر زندگی و بهبود آنها در طول زمان، میتوانند در پیشگیری از آلزایمر و زوال عقلهای مرتبط مؤثر باشند.» این موضوع اهمیت برنامهریزی بلندمدت برای تغذیه را در پیشگیری از بیماریهای عصبی افزایش میدهد.
تنوع نژادی و قومی در واکنش به رژیم MIND
این مطالعه همچنین به بررسی تفاوتهای نژادی و قومی در زمینه تأثیر رژیم MIND بر عملکرد شناختی پرداخت. دکتر پارک توضیح میدهد: «ما میخواستیم ارتباط پیشگیرانه بین زوال عقل و رژیم MIND را در جمعیتی متنوع بررسی کنیم، زیرا مطالعات قبلی بیشتر بر روی جمعیتهایی با تنوع کمتر انجام شده بودند.»
این موضوع از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که واکنش بدن نسبت به الگوهای غذایی ممکن است بسته به پیشزمینه ژنتیکی، عادات غذایی فرهنگی و سبک زندگی متفاوت باشد.
رژیم MIND چیست؟
ترکیبی از دو رژیم علمی برای تأخیر در زوال مغزی
MIND مخفف عبارت “Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay” است. این رژیم غذایی تلفیقی از رژیم مدیترانهای و رژیم DASH است که هدف آن بهبود سلامت قلبی-عروقی و در عین حال کاهش سرعت پیشرفت بیماریهای مغزی تحلیلبرنده مانند آلزایمر میباشد.
در این رژیم، تمرکز اصلی بر مصرف سبزیجات برگسبز، میوههایی مانند انواع توتها، غلات کامل، حبوبات، آجیل، ماهی و روغن زیتون است، در حالی که مصرف گوشت قرمز، پنیر، شیرینیها و غذاهای سرخشده یا فستفودها کاهش مییابد.[2] این ترکیب از مواد غذایی نهتنها برای سلامت مغز، بلکه برای سلامت قلب، گوارش و تنظیم وزن نیز مفید است.
با توجه به این که بیش از هفت میلیون نفر در ایالات متحده با بیماری آلزایمر زندگی میکنند، مشخص کردن اینکه آیا الگوهای غذایی مانند رژیم MIND میتوانند بهعنوان ابزار مؤثری برای پیشگیری یا بهتأخیر انداختن آلزایمر یا کاهش شناختی مرتبط با سن عمل کنند، یکی از اولویتهای اصلی پژوهشی محسوب میشود.[2][3]
پیروی دقیق از رژیم MIND با کاهش خطر آلزایمر مرتبط است
تجزیهوتحلیل گسترده دادههای سلامت عمومی
برای انجام این تحلیل، پارک و تیم او دادههای مربوط به حدود ۹۳ هزار بزرگسال آمریکایی را که در مطالعه گروه چندقومیتی (Multiethnic Cohort Study) شرکت داشتند، بررسی کردند. این مطالعه از دهه ۱۹۹۰ آغاز شده بود و هدف آن بررسی عوامل خطر بیماریهای مزمن بود.[4]
در زمان شروع مطالعه، شرکتکنندگان بین ۴۵ تا ۷۵ سال سن داشتند. پژوهشگران بر اساس پرسشنامههای غذایی در ابتدای مطالعه و در پیگیری ۱۰ ساله، میزان پایبندی شرکتکنندگان به رژیم MIND را ارزیابی کردند. در طول این دوره، بیش از ۲۱ هزار نفر از شرکتکنندگان به آلزایمر یا زوال عقلهای مشابه مبتلا شدند.
پس از تحلیل دادهها، پژوهشگران دریافتند که رژیم MIND نسبت به سایر الگوهای تغذیهای مانند رژیم مدیترانهای، DASH و شاخص تغذیه سالم ۲۰۱۵ (Healthy Eating Index 2015) ارتباط قویتر و پایدارتری با کاهش خطر زوال عقل دارد.[5][6] این امر نشان میدهد که ادغام عناصر مؤثر این دو رژیم، میتواند راهبردی برتر برای سلامت شناختی باشد.
تفاوتهای نژادی در نتایج و اهمیت یافتهها
بر اساس دادهها، هر چه میزان پایبندی افراد به رژیم MIND بیشتر باشد، خطر ابتلای آنها به زوال عقل کمتر میشود. در ابتدای مطالعه، کسانی که بهطور دقیق از این رژیم پیروی کرده بودند، ۹ درصد کمتر از کسانی که کمترین پایبندی را داشتند، به زوال عقل مبتلا شدند. جالب اینجاست که این ارتباط در میان شرکتکنندگان لاتینتبار، سفیدپوست و آفریقاییتبار حتی قویتر بود، بهطوریکه خطر ابتلا در آنها حدود ۱۳ درصد کاهش یافت.
با این حال، در میان گروههای آسیایی-آمریکایی و بومیان هاوایی چنین ارتباطی بهوضوح دیده نشد. دکتر پارک معتقد است که گرچه دلیل مشخصی برای این تفاوت وجود ندارد، اما احتمال دارد که رژیمهای غذایی سنتی آسیاییها و بومیان هاوایی خود دارای فواید شناختی خاصی باشند. طبق دادههای ملی فعلی، نرخ ابتلا به زوال عقل در میان آسیاییها نسبت به سایر گروهها پایینتر است.[7][8]
برای محافظت از مغز، هیچوقت دیر نیست که بهتر غذا بخورید
اصلاح رژیم غذایی در طول زمان هم مؤثر است
این مطالعه همچنین روندهای دیگری را که میتوانند سرنخهایی درباره تأثیر رژیم MIND بر سلامت مغز ارائه دهند، برجسته کرد. شرکتکنندگانی که در طول زمان پایبندی خود به رژیم MIND را بهبود دادند، قویترین الگو در کاهش خطر زوال عقل را نشان دادند. این یافته کلیدی تأکید میکند که «هیچوقت برای اتخاذ یک رژیم غذایی سالم بهمنظور پیشگیری از زوال عقل دیر نیست»، به گفته پارک.
بهطور خاص، افرادی که در طول دههای از مطالعه، پایبندی خود به رژیم MIND را افزایش داده بودند، ۲۵ درصد کمتر از کسانی که این پایبندی را کاهش داده بودند، به زوال عقل دچار شدند. این روند در گروههای متنوعی مشاهده شد، از جمله کسانی که در ابتدا رژیم را بهخوبی دنبال نمیکردند، افراد در گروههای سنی مختلف و همچنین نژادهای گوناگون، بهجز بومیان هاوایی.
پارک میافزاید: «این نتایج نشان میدهد که حفظ رژیم غذایی سالم و بهبود کیفیت رژیم حتی برای سالمندان نیز نقش مهمی در پیشگیری از زوال عقل دارد.» این پیام میتواند انگیزهای قوی برای افراد مسن باشد تا سبک تغذیه خود را اصلاح کنند.
تحقیقات بیشتری لازم است، اما یافتههای فعلی امیدوارکنندهاند
اهمیت بررسیهای بیشتر در آینده
متخصصان متفقالقولاند که نتایج اخیر در مورد فواید شناختی رژیم MIND امیدبخش است، اما همچنان به شواهد بیشتری نیاز است تا ارتباطهای احتمالی تأیید شود. برای مثال، پارک هشدار میدهد که مطالعه او از نوع مشاهدهای بوده و به دادههای غذایی خودگزارششده متکی است، که ممکن است دارای برخی نواقص یا خطاهای حافظه باشد.
با این حال، با افزایش شواهدی که نشان میدهد رژیم MIND ممکن است خطر کاهش شناختی مرتبط با سن و بیماری آلزایمر را کاهش دهد، توجه متخصصان تغذیه به آن جلب شده است.[9] این مسأله میتواند مسیر جدیدی برای مشاورههای تغذیهای و برنامههای پیشگیری از بیماریهای شناختی فراهم آورد.
توصیه متخصصان تغذیه برای شروع رژیم MIND
کورتنی پلیترا، متخصص تغذیه ساکن کارولینای شمالی، میگوید: «رژیم مدیترانهای و رژیم DASH همیشه در رتبهبندی بهترین رژیمها برای سلامت کلی قرار دارند، و رژیم MIND در واقع ترکیبی از این دو رژیم فوقالعاده است.» وی توصیه میکند این رژیم برای هر فردی که به دنبال بهبود سلامت عمومی، کاهش کلسترول، کنترل فشار خون و کاهش خطر بیماری قلبی است، مناسب میباشد.
کاترین بروکینگ، متخصص تغذیه مستقر در نیویورک، میگوید که اجرای رژیم MIND میتواند ساده و عملی باشد. «من توصیه میکنم با تغییرات کوچک و جایگزینیهای ساده شروع کنید، چراکه این روشها معمولاً آسانتر قابل اجرا و پایدار هستند.»
او پیشنهاد میکند:
- جایگزینی کره با روغن زیتون در پختوپز
- افزودن آجیلهایی مانند گردو، پسته یا پکان به سوپها، سالادها یا غذاهای دیگر
- پاشیدن انواع توتها روی ماست یا غلات صبحانه
بروکینگ همچنین تأکید میکند که برای بهرهمندی از فواید این رژیم، نیازی به دستیابی به نمره کامل در پایبندی به رژیم MIND نیست. او میگوید: «حتی پیروی نسبی از این رژیم نیز احتمالاً بهتر از عدم پیروی کامل است.»
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Park SY et al. The MIND Diet and Incidence of Alzheimer's Disease and Related Dementias Among Five Racial and Ethnic Groups in the Multiethnic Cohort Study. Dietary Patterns and Health: A Global Perspective Session at the Orange County Convention Center. June 2025.
- What Do We Know About Diet and Prevention of Alzheimer’s Disease? National Institute on Aging. November 2023.
- Public Health Approach to Alzheimer’s. Alzheimer’s Association.
- The Multiethnic Cohort (MEC) Study. Genotypes and Phenotypes.
- Healthy Eating Index (HEI). U.S. Department of Agriculture.
- Krebs-Smith SM et al. Update of the Healthy Eating Index: HEI-2015. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. September 2018.
- Asian Americans and Pacific Islanders and Alzheimer’s. Alzheimer’s Association.
- Mayeda ER et al. Heterogeneity in 14-Year Dementia Incidence Between Asian American Subgroups. Alzheimer Disease and Associated Disorders. July-September 2017.
- Chen H et al. Association of the Mediterranean Dietary Approaches to Stop Hypertension Intervention for Neurodegenerative Delay (MIND) Diet With the Risk of Dementia. JAMA Psychiatry. June 2023.
