مراحل مرگ و فقدان یک عزیز

نکات کلیدی

نشانه‌های فرایند مرگ می‌توانند تا ۹۰ روز پیش از مرگ ظاهر شوند. دانستن این نشانه‌ها، مانند کاهش وزن و افزایش نیاز به خواب، می‌تواند به شما کمک کند برای پایان آماده شوید.
در یک تا دو هفته پیش از مرگ، فرایند مرگ سرعت می‌گیرد. ممکن است تغییرات تنفسی و تغییر رنگ پوست را مشاهده کنید. برای دریافت آرامش و حمایت تردید نکنید.
به‌طور کلی، مراحل پایان زندگی یک جدول زمانی عمومی را دنبال می‌کنند. برای برخی افراد ممکن است هفته‌ها طول بکشد، درحالی‌که در موارد دیگر، مرگ تنها در چند ساعت یا روز اتفاق می‌افتد.¹ دانستن بیشتر درباره این فرایند می‌تواند به شما در آمادگی کمک کند و یک ارائه‌دهنده خدمات سلامت ممکن است بتواند تخمینی از جدول زمانی و آنچه باید انتظار داشت به شما ارائه دهد.

Illustration by Cindy Chung for Verywell Health

مراحل اولیه: ۴۰ تا ۹۰ روز پیش از مرگ

فرایند مرگ معمولاً حدود ۴۰ تا ۹۰ روز پیش از مرگ آشکار می‌شود. تجربه‌هایی که در این مرحله نخست و قابل‌مشاهده رخ می‌دهند، به‌طور کلی رایج هستند، اما جزئیات می‌توانند در هر فرد متفاوت باشند.

تغییرات فیزیکی

وقتی بدن شروع به کند شدن می‌کند، فرد در حال مرگ ممکن است نشانه‌های زیر را داشته باشد:²

کاهش اشتها
کاهش تشنگی
افزایش نیاز به خواب
کاهش وزن
احساس خفیف شادی و سرخوشی (یوفوریا) به دلیل تغییرات طبیعی در شیمی بدن³

کاهش اشتها و وزن می‌تواند نگران‌کننده باشد، اما دانستن این نکته کمک می‌کند که عزیز شما از غذا نخوردن رنج نمی‌برد. وقتی فعالیت‌های منظم متوقف می‌شوند و فرد بیشتر می‌خوابد، نیاز انرژی کاهش می‌یابد.

وقتی بدن برای مرگ آماده می‌شود، متابولیسم کند می‌شود و به غذای کمتری نیاز دارد. دستگاه گوارش نیز فعالیت کمتری دارد، به همین دلیل فرد در حال مرگ احساس گرسنگی یا تشنگی کمتری خواهد داشت.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

تغییرات ذهنی و رفتاری

عوامل اجتماعی و فرهنگی بر تجربه مرگ تأثیر می‌گذارند. برای مثال:⁴

تحقیقات نشان می‌دهد مردان کمتر از زنان تمایل دارند درباره مرگ و خواسته‌های پایان زندگی خود صحبت کنند. در یک مطالعه، مردان تمایل داشتند گفت‌وگو درباره مرگ را به تعویق بیندازند و بیشتر درباره «واقعیات سخت» صحبت کنند تا احساسات.
زنان گرایش بیشتری به «واقعیات نرم» دارند، اما همچنان گفت‌وگو درباره مرگ برایشان دشوار است، حتی زمانی که به‌دنبال اطلاعات بیشتر هستند.
پیشینه مذهبی و فرهنگی می‌تواند بر احساس فرد نسبت به مرگ اثر بگذارد. برخی آیین‌ها و رسوم می‌توانند بخشی از جدول زمانی پایان زندگی باشند.
بازنگری شخصی اهمیت می‌یابد. فرد در حال مرگ اغلب به گذشته خود فکر می‌کند و خاطرات قدیمی را مرور می‌کند.⁵ آن‌ها ممکن است به چیزهایی که پشیمانند نیز بیندیشند.
کناره‌گیری رایج است، زیرا فرد متوجه می‌شود مرگ در حال نزدیک شدن است. این بخشی از فرایند جدا شدن از جهان و اطرافیان است.

در این مرحله اولیه، عزیز شما ممکن است از دیدار با دوستان، همسایه‌ها یا حتی خانواده امتناع کند. وقتی هم ملاقات‌ها را می‌پذیرد، ممکن است برایش دشوار باشد تعامل داشته باشد. این موضوع می‌تواند باعث شود احساس طردشدگی کنید، که به‌ویژه در زمانی که فرصت‌ها محدودند، دشوارتر است.

مراحل میانی: ۱ تا ۲ هفته پیش از مرگ

فرایند مرگ در هفته یا دو هفته پایانی زندگی سریع‌تر می‌شود. این شتاب می‌تواند برای عزیزان، به‌ویژه با تغییرات وضعیت ذهنی، ترسناک باشد.⁶ با نزدیک‌شدن مرگ، ممکن است:

بخواهید عزیز خود را «تصحیح» کنید اگر حرف‌هایی می‌زند که بی‌معنا به نظر می‌رسند. در این مرحله، بهتر است گوش دهید و حمایت کنید تا اینکه خطر ناراحت‌کردن یا شروع بحث وجود داشته باشد.
احساس ناامیدی کنید چون مطمئن نیستید آیا آن‌ها دچار توهم شده‌اند، تجربه معنوی دارند یا فقط گیج شده‌اند.² این عدم قطعیت می‌تواند ناراحت‌کننده باشد، اما بخشی از فرایند است.

تغییرات فیزیکی

در این مقطع، بدن فرد در حال مرگ برای حفظ خود با مشکل مواجه است. عزیز شما ممکن است برای تقریباً هر فعالیتی نیاز به کمک داشته باشد.

برای مثال، ممکن است در بلع مشکل داشته باشد، که می‌تواند در مصرف دارو اختلال ایجاد کند.⁷ اگر قبلاً داروهای ضد درد مصرف می‌کرده است، ممکن است اکنون نیاز به مرفین مایع برای مدیریت درد داشته باشد.

نشانه‌هایی که در این مرحله نشان می‌دهند مرگ نزدیک است شامل موارد زیرند:⁷⁸

دمای بدن یک یا چند درجه پایین‌تر از حد معمول
سردی دست‌ها و پاها
کاهش فشار خون
نبض نامنظم که ممکن است کند یا سریع شود
افزایش تعریق
تغییر رنگ پوست، با لب‌ها و بستر ناخن‌ها که رنگ‌پریده، آبی، یا در افراد با رنگ پوست تیره‌تر، ارغوانی می‌شوند
کاهش یا قطع صحبت کردن
حرکات ناگهانی دست یا پا
یبوست
بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع
حالت تهوع
درد

تغییرات تنفسی، اغلب با صدای خرخر یا سرفه، در این مرحله ممکن است رخ دهند.² این صداها می‌توانند برای مراقبان ترسناک باشند، اما در زمان مرگ غیرمعمول نیستند.

تغییرات ذهنی و رفتاری

در این مرحله از جدول زمانی پایان زندگی، افراد معمولاً:⁷

بیشتر وقت خود را در خواب می‌گذرانند
دچار گیجی می‌شوند
تغییر در حواس تجربه می‌کنند
دچار هذیان می‌شوند (مثلاً احساس کنند دشمنان پنهان دارند یا خود را شکست‌ناپذیر بدانند)
همچنان دچار توهم می‌شوند یا برای نخستین‌بار آن را تجربه می‌کنند (دیدن یا صحبت‌کردن با افرادی که حضور ندارند یا فوت کرده‌اند)⁶
بی‌قرار می‌شوند (لباس یا ملحفه‌ها را می‌کشند، حرکات بی‌هدف یا بی‌معنی دارند)

مشاهده این تغییرات برای شما دشوار است، اما حمایت مداوم اهمیت دارد.

مراحل پایانی: از چند روز تا چند ساعت پیش از مرگ

در روزها یا ساعت‌های پایانی، فرد ممکن است مراحل مختلفی را پشت سر بگذارد. برخی افراد یک جهش ناگهانی انرژی را تجربه می‌کنند که می‌تواند اطرافیان را شگفت‌زده کند. آن‌ها ممکن است بخواهند از تخت بیرون بیایند، با عزیزان صحبت کنند، یا پس از روزها یا هفته‌ها بی‌اشتهایی، غذا بخورند.⁹

ممکن است این رفتارها را به‌عنوان نشانه بهبود در نظر بگیرید، اما این انرژی به‌زودی از بین می‌رود. این جهش‌های انرژی معمولاً کوتاه هستند و نمایانگر آخرین اعمال فیزیکی فرد پیش از مرگ‌اند.

وقتی این انرژی مصرف می‌شود، نشانه‌های پیشین نزدیک‌بودن مرگ با شدت بیشتری بازمی‌گردند. در این مرحله:⁷

تنفس فرد کندتر و نامنظم‌تر می‌شود. ممکن است تنفس‌های سریع با دوره‌هایی از قطع کامل تنفس (تنفس شاین-استوکس) رخ دهد. دانستن اینکه این الگو باعث درد نمی‌شود می‌تواند آرامش‌بخش باشد.
دست‌ها و پاهای عزیزتان ممکن است لکه‌دار، ارغوانی یا خال‌خال به نظر برسند. این تغییرات پوستی ممکن است به‌تدریج به سمت بازوها و پاها گسترش یابد.
لب‌ها و بستر ناخن‌ها ممکن است آبی یا ارغوانی شوند و لب‌ها افتادگی پیدا کنند.
ممکن است چشم‌ها باز باشند اما توانایی دیدن محیط اطراف وجود نداشته باشد. به‌طور کلی فرد واکنشی نشان نمی‌دهد.
وقتی عزیزتان نفس‌کشیدن را متوقف می‌کند و قلبش از تپیدن بازمی‌ایستد، مرگ رخ داده است. نشانه‌های دیگر مرگ شامل نگاه ثابت چشم‌ها، رها شدن روده یا مثانه، و نبود تنش عضلانی است.

به‌طور گسترده باور بر این است که شنوایی آخرین حسی است که از کار می‌افتد.¹⁰ دانستن این موضوع می‌تواند یادآور ارزش نشستن در کنار عزیز در حال مرگ و صحبت با او در این زمان باشد.

چگونه با فقدان کنار بیاییم

افراد به شیوه‌های متفاوتی با غم کنار می‌آیند:¹¹

انتظار داشته باشید احساسات متناقضی داشته باشید. ممکن است پس از سال‌ها مراقبت احساس آرامش کنید، همزمان احساس گناه یا خشم از تنها ماندن داشته باشید و از دست دادن عزیزتان شما را غمگین کند.
برای ورود به تجربه جدید وقت بگذارید. در روزها و هفته‌های گذار، در زمینه میزان فعالیت یا توانایی‌های خود، با خود مهربان باشید. نوشتن در دفترچه می‌تواند به شناسایی احساسات و پردازش تجربیات کمک کند.
یک روال منظم برای حمایت از تغذیه سالم، ورزش و خواب ایجاد کنید.¹²
کمک دیگران را بپذیرید، اما از تعیین مرزها دریغ نکنید.
از گروه‌های حمایتی آنلاین یا محلی استفاده کنید؛ این گروه‌ها می‌توانند مفید باشند، هرچند برای همه مناسب نیستند.
راهبردهای مدیریت استرس و ذهن‌آگاهی را امتحان کنید. تمرینات تنفس عمیق، یوگا یا حتی تنها بودن و تفکر می‌تواند مؤثر باشد.

برخی افراد ممکن است به دلیل عواملی مانند انزوا یا از دست دادن فرزند، دچار غم پیچیده شوند.¹³¹⁴ اگر فکر می‌کنید نیاز به کمک بیشتری دارید، با ارائه‌دهنده خدمات سلامت مشورت کنید تا در صورت لزوم، مانند درمان گفت‌وگویی، حمایت بیشتری دریافت کنید.

جستجوی حمایت

حمایت از یک عزیز در پایان زندگی می‌تواند دشوار باشد، اما شما مجبور نیستید این مسیر را به تنهایی طی کنید. با یک مرکز مراقبت تسکینی (Hospice)، مددکار اجتماعی یا روحانی تماس بگیرید. آن‌ها می‌توانند به شما در شناخت و درک تغییرات در حال رخ‌دادن کمک کنند و در مسیر فرایند مرگ از عزیزتان حمایت کنند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: