مطالعه نشان می‌دهد که شاخص توده بدنی (BMI) نمی‌تواند خطر مرگ شما را پیش‌بینی کند

درصد چربی بدن ممکن است شاخص قابل‌اعتمادتری برای پیش‌بینی خطر مرگ باشد، بر اساس یافته‌های جدید یک تحقیق علمی.

چرا شاخص توده بدنی مورد انتقاد قرار گرفته است؟

مطالعه‌ای که اخیراً منتشر شده نشان می‌دهد که شاخص توده بدنی یا BMI—معیاری برای اندازه‌گیری چربی بدن بر اساس قد و وزن—نمی‌تواند شاخص مناسبی برای سلامت کلی باشد.1 این گزارش که در ژوئن در نشریه Annals of Family Medicine منتشر شد، نشان داد BMI در پیش‌بینی خطر مرگ افراد غیرقابل‌اعتماد است.

با این حال، محققان اعلام کردند که یک روش اندازه‌گیری مؤثرتر وجود دارد که می‌توان آن را به راحتی در معاینات روتین استفاده کرد: درصد چربی بدن، یعنی نسبت بافت چربی در کل بدن.2

مطالعه نشان می‌دهد که شاخص توده بدنی (BMI) نمی‌تواند خطر مرگ شما را پیش‌بینی کند—اما... rdiet.ir

SeventyFour / Getty Images

چگونه درصد چربی بدن اندازه‌گیری می‌شود؟

این شاخص با استفاده از روش تجزیه امپدانس بیوالکتریک (bioelectrical impedance analysis) به‌دست می‌آید—روشی که از طریق عبور جریان الکتریکی بدون درد از بدن، نسبت چربی، توده عضلانی و آب بدن را تخمین می‌زند.2

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

در ادامه به بررسی دلایل ناکارآمد بودن BMI و چرایی ترجیح برخی متخصصان به استفاده از درصد چربی بدن به‌عنوان شاخص دقیق‌تر سلامت می‌پردازیم.

مشکلات BMI چیست؟

از آنجایی‌که ترکیب بدن با خطر بالاتر دیابت نوع ۲، بیماری قلبی و مرگ زودهنگام مرتبط است، پزشکان سال‌هاست برای ارزیابی وضعیت چربی، استخوان و عضله فرد از BMI استفاده می‌کنند. BMI با تقسیم وزن (به کیلوگرم) بر مجذور قد (به متر) محاسبه می‌شود.

دکتر واجهت مِهال، مدیر برنامه سلامت متابولیک و کاهش وزن دانشگاه ییل، می‌گوید هرچه BMI بالاتر باشد، احتمال ابتلا به بیماری‌های متابولیک بیشتر است. اما داده‌های جدید نشان می‌دهد که این شاخص نواقص مهمی دارد زیرا سن، جنسیت یا نسبت دقیق عضله و چربی را در نظر نمی‌گیرد.

مثال‌هایی از ناکارآمدی BMI

به‌عنوان نمونه، ورزشکاران حرفه‌ای اغلب دارای توده عضلانی بالایی هستند و BMI بالایی دارند. دکتر شیارا اورتیز-پوجولز، مدیر برنامه چاقی در بیمارستان دانشگاهی استاتن آیلند می‌گوید این افراد کاملاً سالم هستند، اما اگر فقط به BMI توجه کنیم، اشتباهاً چاق در نظر گرفته می‌شوند.

در نقطه مقابل، برخی افراد با BMI نرمال ممکن است در معرض خطر بالای دیابت، فشار خون بالا یا بیماری کبد چرب غیرالکلی باشند. دکتر آرچ مِینیوس، نویسنده اصلی مطالعه، این گروه را با اصطلاح «چاقی با وزن نرمال» یا «لاغر چاق» توصیف می‌کند.

آیا درصد چربی بدن شاخص دقیق‌تری است؟

با در نظر گرفتن محدودیت‌های BMI، محققان دانشگاه فلوریدا تصمیم گرفتند بررسی کنند که این شاخص تا چه حد با مرگ‌ومیر مرتبط است. آن‌ها همچنین بررسی کردند که آیا درصد چربی بدن—که به گفته آن‌ها «معیاری ساده، قابل‌اعتماد و ارزان‌قیمت برای بررسی ترکیب بدن» است—می‌تواند پیش‌بینی بهتری ارائه دهد.2

در این تحقیق، اطلاعات سلامت ۴٬۲۵۲ بزرگسال ۲۰ تا ۴۹ ساله مورد بررسی قرار گرفت. داده‌ها بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ جمع‌آوری شد و شامل قد، وزن، دور کمر و درصد چربی بدن (BF%) بودند. سپس مرگ‌ومیر این افراد تا سال ۲۰۱۹ از طریق گواهی فوت پیگیری شد.2

یافته‌های کلیدی مطالعه

هیچ ارتباط معناداری بین BMI در محدوده چاقی (۲۵ کیلوگرم بر مترمربع یا بالاتر) و خطر مرگ بالاتر نسبت به افرادی با BMI «سالم» یافت نشد.
درصد چربی بدن ارتباط مستقیمی با مرگ‌ومیر دارد. مردانی با BF% بالای ۲۷٪ و زنانی با BF% بالای ۴۴٪، ۷۸٪ بیشتر در معرض مرگ به هر علت بودند.
دور کمر در مقایسه با درصد چربی بدن پیش‌بینی‌گر ضعیف‌تری است، اما همچنان با افزایش خطر مرگ مرتبط است.

مسیر آینده چیست؟

دکتر مِینیوس می‌گوید این مطالعه نشان می‌دهد که «اندازه‌گیری مستقیم درصد چربی بدن، که هزینه کمی دارد و به‌راحتی در مطب قابل انجام است، در پیش‌بینی خطر مرگ مؤثرتر از شاخص غیرمستقیم BMI است.»

با این حال، او تأکید می‌کند که این بدان معنا نیست که باید استفاده از BMI را کنار گذاشت. BMI هنوز می‌تواند نقطه شروع ساده‌ای باشد تا تشخیص داده شود آیا فرد باید وزن خود را کاهش دهد یا توده عضلانی بسازد تا از بیماری‌های مزمن مانند دیابت یا بیماری قلبی پیشگیری کند.

دیدگاه جامع‌تر برای سنجش سلامت

در حالت ایده‌آل، معیارهای بیشتری باید در کنار BMI اندازه‌گیری شوند. دکتر مهال می‌گوید: «هرچه اطلاعات بیشتری داشته باشیم—مثل BMI، دور کمر، درصد چربی بدن، فشار خون و کلسترول خون—تصویر کامل‌تری از وضعیت سلامت فرد خواهیم داشت.»

به گفته نویسندگان مطالعه، دستگاه‌های مدرن اندازه‌گیری BF% از طریق آنالیز امپدانس بیوالکتریک می‌توانند کمتر از یک دقیقه نتیجه را ارائه دهند. مِینیوس امیدوار است پزشکان بیشتری شروع به استفاده از این روش کنند تا پیشگیری از بیماری‌ها مؤثرتر انجام شود.

او در پایان می‌گوید: «ما اکنون شواهدی در سطح ملی داریم که نشان می‌دهد استفاده از این روش ساده و مقرون‌به‌صرفه در مطب می‌تواند گامی مؤثر در جهت پیشگیری از بیماری‌ها باشد.»

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: