مصرف منظم تخم‌مرغ چه تأثیری بر فشار خون دارد؟

📅 تاریخ انتشار:

تخم‌مرغ یکی از مواد غذایی مغذی و منابع باکیفیت پروتئین است؛ اما به‌دلیل داشتن کلسترول، گاهی درباره تأثیر مصرف منظم آن بر سلامت قلب و فشار خون نگرانی‌هایی مطرح می‌شود.

خبر خوب این است که بر اساس شواهد موجود، مصرف متعادل تخم‌مرغ معمولاً باعث افزایش فشار خون در بیشتر بزرگسالان سالم نمی‌شود. بااین‌حال، نحوه پخت، مواد غذایی همراه آن و شرایط سلامت فرد می‌توانند در تأثیر نهایی این وعده غذایی نقش مهمی داشته باشند.

افراد مبتلا به بیماری قلبی‌عروقی، کلسترول بالا، دیابت یا چاقی ممکن است به توجه بیشتری به میزان مصرف تخم‌مرغ نیاز داشته باشند.

آیا تخم‌مرغ مستقیماً فشار خون را افزایش می‌دهد؟

در بیشتر افراد سالم، مصرف متعادل تخم‌مرغ ارتباط مشخصی با افزایش فشار خون ندارد.

🍏
اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...
اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.
آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

یکی از دلایل این موضوع، سدیم نسبتاً کم تخم‌مرغ است. هر عدد تخم‌مرغ بزرگ حدود ۶۰ میلی‌گرم سدیم دارد؛ مقداری که در مقایسه با سقف توصیه‌شده روزانه ۱۵۰۰ میلی‌گرم، چندان زیاد نیست.

در یک مرور علمی در سال ۲۰۲۰ که نتایج ۱۵ مطالعه کنترل‌شده را بررسی کرد، مشخص شد:

  • مصرف روزانه یک عدد تخم‌مرغ به‌طور معناداری فشار خون سیستولیک (عدد بالایی فشار خون) را افزایش نمی‌دهد.
  • این میزان مصرف تأثیر معناداری بر فشار خون دیاستولیک (عدد پایینی فشار خون) نیز ندارد.
  • خطر بیماری قلبی در افرادی که روزانه یک تخم‌مرغ مصرف می‌کردند، نسبت به افرادی که یک عدد یا کمتر در هفته می‌خوردند، بیشتر نبود.

البته نتایج همه پژوهش‌ها یکسان نیست. برخی مطالعات در گروه‌های خاص، ارتباط میان مصرف زیاد تخم‌مرغ و افزایش فشار خون یا خطر قلبی‌عروقی را گزارش کرده‌اند.

به همین دلیل، انجمن قلب آمریکا اعلام کرده است که برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف حداکثر یک تخم‌مرغ در روز یا هفت عدد در هفته می‌تواند در چارچوب یک الگوی غذایی سالم برای قلب قرار بگیرد.

این توصیه به معنای مناسب‌بودن همین مقدار برای همه افراد نیست؛ شرایط سلامت و الگوی غذایی کلی هر فرد اهمیت دارد.

مواد مغذی تخم‌مرغ چگونه به سلامت فشار خون کمک می‌کنند؟

تخم‌مرغ علاوه بر پروتئین باکیفیت، حاوی چند ماده مغذی است که در عملکرد طبیعی قلب و عروق نقش دارند.

مقدار تقریبی برخی از این مواد در یک تخم‌مرغ بزرگ عبارت است از:

ماده مغذی مقدار تقریبی نقش در سلامت بدن
پتاسیم ۶۳ میلی‌گرم مشارکت در تنظیم تعادل سدیم و عملکرد طبیعی عروق
منیزیم ۵ میلی‌گرم نقش در عملکرد عضلات و تنظیم انقباض و انبساط عروق
پروتئین ۶ گرم کمک به سیری و حفظ توده عضلانی

پروتئین تخم‌مرغ می‌تواند به احساس سیری کمک کند و در صورت جایگزینی مناسب با غذاهای پرکالری، در مدیریت وزن مؤثر باشد. کنترل وزن نیز یکی از عوامل مهم در پیشگیری و مدیریت فشار خون بالاست.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف پنج عدد تخم‌مرغ یا بیشتر در هفته، در چارچوب یک رژیم غذایی سالم برای قلب، با بهبود خفیف بعضی شاخص‌های فشار خون همراه بوده است.

بااین‌حال، این یافته به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تخم‌مرغ عامل کاهش فشار خون است؛ زیرا کیفیت کلی رژیم غذایی و سایر عادات زندگی نیز می‌توانند بر نتیجه تأثیر بگذارند.

تخم‌مرغ چه تأثیری بر کلسترول خون دارد؟

یکی از نگرانی‌های اصلی درباره مصرف تخم‌مرغ، کلسترول موجود در زرده آن است.

یک تخم‌مرغ بزرگ حدود ۲۰۰ میلی‌گرم کلسترول دارد که بخش عمده آن در زرده قرار گرفته است.

کلسترول خون بالا، به‌ویژه افزایش کلسترول LDL، می‌تواند باعث تجمع تدریجی پلاک در دیواره شریان‌ها شود. این فرایند که آترواسکلروز یا تصلب شرایین نام دارد، موجب تنگ‌تر و سفت‌تر شدن رگ‌ها می‌شود و می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش دهد.

آترواسکلروز و فشار خون بالا نیز می‌توانند بر یکدیگر اثر منفی بگذارند؛ برای مثال، سفت‌شدن شریان‌ها ممکن است کنترل فشار خون را دشوارتر کند.

آیا کلسترول تخم‌مرغ الزاماً LDL را افزایش می‌دهد؟

تأثیر کلسترول غذایی بر کلسترول خون در همه افراد یکسان نیست. در بسیاری از افراد، مصرف تخم‌مرغ ممکن است تغییرات نسبتاً محدودی در کلسترول خون ایجاد کند.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف تخم‌مرغ می‌تواند هم کلسترول LDL و هم HDL را افزایش دهد. HDL به انتقال کلسترول اضافی از بافت‌ها به کبد کمک می‌کند.

در یک مرور پژوهشی در سال ۲۰۱۷، ارتباط مشخصی میان تعداد تخم‌مرغ مصرفی و تغییر نامطلوب نسبت LDL به HDL مشاهده نشد.

بااین‌حال، ثابت‌ماندن این نسبت به معنای بی‌خطر بودن افزایش LDL برای همه افراد نیست. مقدار مطلق LDL، سایر عوامل خطر قلبی‌عروقی و وضعیت سلامت فرد نیز اهمیت دارند.

چه افرادی باید در مصرف تخم‌مرغ احتیاط بیشتری داشته باشند؟

اگرچه مصرف متعادل تخم‌مرغ برای بسیاری از افراد سالم مشکلی ایجاد نمی‌کند، بعضی گروه‌ها باید درباره مقدار مصرف خود دقت بیشتری داشته باشند.

۱. افراد مبتلا به بیماری قلبی‌عروقی

افرادی که سابقه بیماری قلبی‌عروقی دارند، باید به میزان کلسترول غذایی و چربی اشباع‌شده رژیم خود توجه کنند.

انجمن قلب آمریکا برای این افراد بر کاهش دریافت چربی اشباع‌شده و توجه به کلسترول غذایی در چارچوب یک الگوی تغذیه‌ای سالم تأکید می‌کند.

۲. افراد دارای کلسترول LDL بالا

اگر سطح LDL خون ۱۶۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بیشتر باشد، لازم است رژیم غذایی با دقت بیشتری بررسی شود.

افراد مبتلا به هایپرکلسترولمی خانوادگی نیز به توجه ویژه نیاز دارند. این اختلال ژنتیکی می‌تواند باعث افزایش شدید LDL از سنین پایین شود و خطر بیماری قلبی را افزایش دهد.

در این شرایط، میزان مصرف تخم‌مرغ باید با توجه به وضعیت آزمایش‌های خون، سابقه خانوادگی و برنامه درمانی تعیین شود.

۳. افراد مبتلا به دیابت نوع ۲

دیابت نوع ۲ می‌تواند از طریق آسیب به دیواره عروق و تسریع روند آترواسکلروز، خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش دهد.

نتایج مطالعات درباره ارتباط مصرف زیاد تخم‌مرغ و بیماری قلبی در افراد مبتلا به دیابت یکسان نیست؛ اما برخی پژوهش‌ها احتمال افزایش خطر را، به‌ویژه در افراد دارای کلسترول بالا، مطرح کرده‌اند.

بنابراین، این افراد بهتر است میزان مصرف تخم‌مرغ را در کنار سایر منابع چربی اشباع‌شده و کلسترول غذایی بررسی کنند.

آیا افراد مبتلا به فشار خون شدید باید تخم‌مرغ را حذف کنند؟

خیر. صرف ابتلا به فشار خون بالا، حتی در درجات شدید، به این معنا نیست که فرد باید تخم‌مرغ را به‌طور کامل از رژیم غذایی حذف کند.

دستورالعمل‌های فعلی، تخم‌مرغ را صرفاً به‌دلیل فشار خون بالا در فهرست غذاهای ممنوع قرار نمی‌دهند.

بااین‌حال، افراد مبتلا به فشار خون باید کلسترول خون خود را بررسی کنند و درباره الگوی غذایی مناسب با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.

نکته دیگر اینکه بعضی افراد به کلسترول غذایی حساس‌تر هستند و پس از مصرف آن، افزایش بیشتری در LDL خون تجربه می‌کنند. به این افراد گاهی «پاسخ‌دهندگان بیش‌ازحد» گفته می‌شود. در چنین شرایطی، بررسی آزمایش‌های خون پس از تغییر رژیم غذایی می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک کند.

روش پخت تخم‌مرغ چقدر اهمیت دارد؟

یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده تأثیر وعده غذایی حاوی تخم‌مرغ بر فشار خون، مواد غذایی همراه آن است.

خود تخم‌مرغ سدیم زیادی ندارد؛ اما اگر همراه با مواد غذایی شور یا سرشار از چربی اشباع‌شده مصرف شود، ممکن است کیفیت کلی وعده غذایی کاهش پیدا کند.

مواد غذایی که بهتر است در مصرف آن‌ها کنار تخم‌مرغ احتیاط کنید عبارت‌اند از:

  • کره و مارگارین
  • گوشت‌های فرآوری‌شده مانند بیکن، سوسیس و ژامبون
  • پنیرهای پرنمک، به‌ویژه پنیرهای فرآوری‌شده
  • سس‌های پرچرب مانند هلندیز و برنیز
  • سیب‌زمینی سرخ‌شده

این ترکیبات ممکن است مقدار سدیم و چربی اشباع‌شده وعده غذایی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهند. دریافت زیاد سدیم یکی از عوامل مهم در افزایش فشار خون است و مصرف بیش‌ازحد چربی اشباع‌شده نیز می‌تواند برای سلامت قلب نامطلوب باشد.

بهترین روش‌های مصرف تخم‌مرغ برای سلامت قلب

برای تهیه یک وعده غذایی سالم‌تر می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

  • تخم‌مرغ را آب‌پز یا پوچ کنید.
  • هنگام تهیه تخم‌مرغ هم‌زده، از مقدار کمی نمک و کره استفاده کنید.
  • به‌جای چربی‌های اشباع‌شده، از مقدار متعادل روغن زیتون استفاده کنید.
  • تخم‌مرغ را همراه با نان سبوس‌دار مصرف کنید.
  • سبزیجاتی مانند اسفناج و قارچ یا آووکادو را به وعده غذایی اضافه کنید.
  • برای افزایش حجم غذا بدون افزودن کلسترول زرده، یک تخم‌مرغ کامل را با یک سفیده ترکیب کنید.

یک وعده صبحانه سالم با تخم‌مرغ چگونه باشد؟

برای داشتن صبحانه‌ای مناسب‌تر برای کنترل فشار خون، می‌توانید ترکیبی مانند زیر را انتخاب کنید:

  • یک عدد تخم‌مرغ آب‌پز
  • یک برش نان سبوس‌دار
  • مقداری اسفناج یا قارچ
  • خیار و گوجه‌فرنگی تازه
  • مقدار کمی روغن زیتون در صورت نیاز

در این ترکیب، تخم‌مرغ پروتئین باکیفیت فراهم می‌کند، نان سبوس‌دار به تأمین فیبر کمک می‌کند و سبزیجات نیز مواد مغذی و پتاسیم به وعده غذایی اضافه می‌کنند.

بهتر است از افزودن نمک زیاد، سوسیس و ژامبون و پنیرهای پرنمک خودداری کنید.

جمع‌بندی؛ آیا افراد مبتلا به فشار خون می‌توانند تخم‌مرغ بخورند؟

برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف متعادل تخم‌مرغ، حتی به‌صورت منظم، معمولاً باعث افزایش فشار خون نمی‌شود. تخم‌مرغ منبع مناسبی از پروتئین و برخی مواد مغذی است و می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم برای قلب باشد.

بااین‌حال، افراد مبتلا به بیماری قلبی، کلسترول LDL بالا، دیابت نوع ۲ یا اختلالات ارثی چربی خون باید مقدار مصرف خود را با توجه به شرایط فردی تنظیم کنند.

نکته کلیدی این است که در بسیاری از وعده‌های غذایی، مواد همراه تخم‌مرغ بیشتر از خود آن بر فشار خون تأثیر می‌گذارند. بنابراین، انتخاب روش پخت سالم، محدودکردن نمک و گوشت‌های فرآوری‌شده و توجه به کیفیت کلی رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد.

دکتر فرزاد روشن ضمیر
دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654
برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید:
بله عضویت در کانال بله
کانال‌های دیگر ما:
🍏 رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر روش کار و هزینه ←