فواید هر گیاه
آشواگاندا و رودیولا دو آداپتوژن محبوب هستند که به دلیل تواناییشان در کمک به بدن برای مقابله با استرس، معمولاً بهصورت مکملهای گیاهی مصرف میشوند. ترکیب این دو ممکن است در مدیریت استرس، بهبود خلقوخو و افزایش انرژی نقش موثری ایفا کند.¹
آداپتوژنها گیاهانی هستند که عملکرد آنها از طریق تنظیم سیستم محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA axis) موجب کاهش اثرات فیزیولوژیکی استرس بر بدن میشود. استفاده از آنها بهویژه در شرایطی که فرد با فشارهای روانی یا خستگی مزمن مواجه است، میتواند مزایای ملموسی در بهبود کیفیت زندگی داشته باشد.

Eugeniusz Dudzinski / Getty Images
۱. کاهش استرس و اضطراب
مطالعات نشان دادهاند که آشواگاندا میتواند در کاهش استرس و اضطراب مؤثر باشد.² همچنین شواهدی وجود دارد که مصرف این گیاه ممکن است موجب کاهش سطح کورتیزول، هورمون اصلی استرس، در بدن شود.³
کاهش کورتیزول میتواند به بهبود عملکرد سیستم ایمنی، تنظیم قند خون و همچنین تقویت خلقوخو کمک کند. این تأثیرات آشواگاندا به دلیل وجود ترکیبات فعال مانند ویتانولیدها میباشد که اثرات آرامبخش و تنظیمکننده بر محور HPA دارند.
۲. بهبود خلقوخو
رودیولا ممکن است در بهبود خلقوخو و کاهش علائم افسردگی نقش داشته باشد، هرچند اثربخشی آن کمتر از داروهای ضدافسردگی است.⁴
این گیاه از طریق تنظیم انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین و دوپامین در مغز عمل میکند، که در تنظیم حالات روانی و احساس شادی یا رضایت نقش کلیدی دارند. در افرادی که علائم خفیف تا متوسط افسردگی دارند، رودیولا میتواند یک گزینه طبیعی و کمعارضه برای حمایت از درمانهای اصلی باشد.
۳. بهبود خواب
آشواگاندا ممکن است به درمان بیخوابی کمک کند و بهبودهایی در شروع خواب، مدت زمان کل خواب، مدت بیداری بعد از خواب و کارایی خواب ایجاد نماید.⁵
کارایی خواب به معنای نسبت زمان واقعی خواب به زمان سپریشده در رختخواب است، که معیار مهمی در ارزیابی کیفیت خواب محسوب میشود. به نظر میرسد اثر آرامبخش آشواگاندا بهویژه برای افرادی که دچار اضطراب شبانه یا بیداریهای مکرر هستند، سودمند باشد.
۴. افزایش انرژی
رودیولا ممکن است موجب کاهش خستگی و افزایش انرژی و توان بدنی در بزرگسالان فعال شود.⁴ برخی مطالعات همچنین پیشنهاد دادهاند که آشواگاندا نیز با بهبود عملکرد ورزشی میتواند در افزایش انرژی نقش داشته باشد.⁶
این اثرات از طریق بهبود مصرف اکسیژن، افزایش قدرت عضلانی و کاهش ادراک خستگی در طول تمرینات حاصل میشوند. در افرادی که به دلیل استرس یا فعالیت زیاد دچار افت انرژی میشوند، ترکیب این دو گیاه میتواند به بازسازی انرژی کمک کند.
۵. تقویت عملکرد مغز
برخی تحقیقات نشان میدهند که رودیولا میتواند عملکرد شناختی را بهبود بخشد، از جمله حافظه، تمرکز و توجه، و همچنین مزایایی بلندمدت برای محافظت از مغز داشته باشد.⁴
این اثرات ممکن است از طریق کاهش التهاب عصبی، افزایش گردش خون مغزی و حمایت از نورونها در برابر آسیبهای ناشی از استرس اکسیداتیو حاصل شود. چنین مکانیسمهایی برای پیشگیری از اختلالات شناختی مرتبط با سن نیز مورد توجه قرار گرفتهاند.
آیا میتوان آشواگاندا و رودیولا را با هم مصرف کرد؟
هیچ دستورالعمل رسمیای برای مصرف همزمان آشواگاندا و رودیولا وجود ندارد، اما بسیاری از مکملهای تجاری این دو را در یک کپسول ترکیب کردهاند تا از اثرات مکمل آنها بهرهبرداری شود. همچنین میتوان آنها را بهصورت مکملهای جداگانه مصرف کرد.
آشواگاندا ممکن است به کاهش استرس و بهبود خواب کمک کند، در حالی که رودیولا در افزایش خلقوخو و انرژی نقش دارد، و ترکیب آنها ممکن است موجب تعادل بهتر بین سطوح انرژی و استرس شود.⁹⁴
با این حال، پیش از شروع مصرف هر یک از این مکملها یا مصرف ترکیبی آنها، ضروری است با یک ارائهدهنده خدمات بهداشتی مشورت کنید. پزشک میتواند سابقه پزشکی شما را ارزیابی کرده و درباره ایمنی، دوز مناسب و مدت مصرف راهنمایی ارائه دهد، چراکه اطلاعات در مورد ایمنی بلندمدت این گیاهان محدود است.
عوارض جانبی احتمالی
عوارض جانبی آشواگاندا و رودیولا اغلب خفیف هستند.⁸⁹¹⁰
آشواگاندا:
- خوابآلودگی
- شل شدن مدفوع
- حالت تهوع
رودیولا:
- سرگیجه
- خشکی دهان یا ترشح بیشازحد بزاق
- سردرد
- اختلال در خواب
با این حال، گزارشهایی از عوارض جدی نیز وجود دارد؛ برای مثال، آشواگاندا ممکن است موجب بروز مشکلات کبدی شود، و همچنین میتواند بر عملکرد تیروئید تأثیر بگذارد.⁹
چه کسانی نباید آشواگاندا و رودیولا مصرف کنند؟
آشواگاندا:
گروههای زیر باید از مصرف آشواگاندا خودداری کنند:⁷
- افرادی که تحت عمل جراحی با بیهوشی قرار دارند و باید مصرف آشواگاندا را حداقل دو هفته پیش از عمل قطع کنند
- زنان باردار، زنانی که قصد بارداری دارند یا در دوران شیردهی هستند
- افرادی با بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، لوپوس یا اماس
- افرادی با مشکلات کبدی یا تیروئید، از جمله کسانی که داروی تیروئید مانند لووتیروکسین مصرف میکنند
رودیولا:
گروههای زیر نباید رودیولا مصرف کنند:¹¹
- کودکان
- زنان باردار، زنانی که قصد بارداری دارند یا در دوران شیردهی هستند
- افرادی با بیماریهای خودایمنی
نکات کلیدی
آشواگاندا ممکن است به کاهش استرس و اضطراب کمک کند، در حالی که رودیولا میتواند بهبود انرژی و عملکرد ورزشی را پشتیبانی کند، اما برای اثربخشی و ایمنی کامل، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
هر دو مکمل دارای عوارض جانبی خفیف و احتمال تداخل دارویی هستند، و برای همه افراد مناسب نیستند، بهویژه زنان باردار، شیرده یا مبتلایان به بیماریهای خودایمنی.
بسیاری از مکملهای موجود در بازار حاوی ترکیب آشواگاندا و رودیولا هستند، اما بهترین اقدام، مشورت با پزشک پیش از مصرف هر یک یا هر دو مکمل است.
در ایالات متحده، سازمان غذا و دارو (FDA) مکملهای غذایی را همانند داروهای تجویزی کنترل نمیکند؛ بنابراین، ممکن است برخی از محصولات حاوی مقادیر نادرستی از ترکیبات ذکرشده یا مواد ناخواسته باشند.
در هنگام انتخاب مکمل، به دنبال محصولاتی باشید که بهصورت مستقل توسط سازمانهایی مانند NSF، داروسازی ایالات متحده (USP) یا ConsumerLab.com تست و تأیید شدهاند. برای راهنمایی شخصی، با پزشک، متخصص تغذیه دارای مجوز (RD یا RDN) یا داروساز مشورت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- UCLA Health. What are adaptogens and should you be taking them?
- Lopresti AL, Smith SJ. Ashwagandha (Withania somnifera) for the treatment and enhancement of mental and physical conditions: a systematic review of human trials. J Herb Med. 2021;28:100434. doi:10.1016/j.hermed.2021.100434
- Remenapp A, Coyle K, Orange T, et al. Efficacy of Withania somnifera supplementation on adult’s cognition and mood. J Ayurveda Integr Med. 2022;13(2):100510. doi:10.1016/j.jaim.2021.08.003
- Ivanova Stojcheva E, Quintela JC. The effectiveness of Rhodiola rosea L. preparations in alleviating various aspects of life-stress symptoms and stress-induced conditions-encouraging clinical evidence. Molecules. 2022;27(12):3902. doi: 10.3390/molecules27123902
- Cheah KL, Norhayati MN, Husniati Yaacob L, et al. Effect of Ashwagandha (Withania somnifera) extract on sleep: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2021;16(9):e0257843. doi:10.1371/journal.pone.0257843
- Guo S, Rezaei MJ. The benefits of ashwagandha (Withania somnifera) supplements on brain function and sports performance. Front Nutr. 2024;11:1439294. doi:10.3389/fnut.2024.1439294
- MedlinePlus. Ashwagandha.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Rhodiola.
- National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Ashwagandha: is it helpful for stress, anxiety, or sleep?
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Rhodiola.
- Merck Manual. Rhodiola.
- https://www.verywellhealth.com/ashwagandha-and-rhodiola-11748648
