هیپوآلبومینمی چگونه درمان می‌شود؟

نکات کلیدی

هیپوآلبومینمی به معنای سطح پایین آلبومین در خون است.
علل شامل بیماری کبد، بیماری کلیه و التهاب هستند.
غذاهای سرشار از پروتئین مانند گوشت، ماهی، لوبیا و لبنیات می‌توانند به مدیریت برخی علل آلبومین پایین کمک کنند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.
آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

هیپوآلبومینمی سطح آلبومین خون کمتر از ۳٫۵ گرم در دسی‌لیتر (g/dL) است. این وضعیت اغلب به دلیل یک بیماری زمینه‌ای جدی مانند نارسایی کلیه، کبد یا قلب رخ می‌دهد.

آلبومین فراوان‌ترین پروتئین در جریان خون است و نقش‌های حیاتی زیادی ایفا می‌کند، از جمله جلوگیری از نشت مایع از رگ‌های خونی و انجام عملکردهای ضدالتهابی مختلف.

سطح پایین آلبومین باعث تورم ناشی از تجمع مایع در بافت‌ها می‌شود. همچنین با ضعف عمومی، کاهش توده عضلانی و افزایش التهاب مرتبط است.

این مقاله به بررسی هیپوآلبومینمی، علائم، علل، تشخیص و مدیریت آن می‌پردازد و همچنین عوارض احتمالی و تأثیر آن بر نتایج پزشکی را توضیح می‌دهد.

هیپوآلبومینمی چیست و چگونه درمان می‌شود؟

JulieAlexK / Getty Images

آلبومین چیست و چه ارتباطی با هیپوآلبومینمی دارد؟

آلبومین پروتئینی است که منحصراً توسط سلول‌های کبد ساخته می‌شود و نیمی از محتوای پروتئینی جریان خون فرد سالم را تشکیل می‌دهد.

وظایف آلبومین در بدن عبارت‌اند از:

جلوگیری از نشت مایع از مویرگ‌ها به بافت‌های دیگر
اتصال به مواد مختلف مانند بیلی‌روبین، کلسیم، منیزیم، ویتامین D، هورمون تیروئید، روی و مس
انجام فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی با حذف رادیکال‌های آزاد (مولکول‌های بسیار واکنشی ناشی از متابولیسم سلولی) مانند نیتریک‌اکسید
کمک به جلوگیری از تجمع پلاکت‌ها (سلول‌های خونی فعال در لخته‌سازی) و تشکیل لخته خون

وقتی سطح آلبومین پایین باشد (کمتر از ۳٫۵ mg/dL) این عملکردها تحت تأثیر قرار می‌گیرند و علائم و عوارض بالقوه جدی ایجاد می‌شوند.

علل هیپوآلبومینمی

هیپوآلبومینمی اغلب در افراد مبتلا به شرایط حاد یا مزمن پزشکی، به‌ویژه بیماران بستری، دیده می‌شود.

علل شامل موارد زیر هستند:

بیماری کبد: چون آلبومین فقط در کبد ساخته می‌شود. در سیروز (زمانی که بافت کبدی با بافت اسکار جایگزین می‌شود)، کاهش آلبومین پیش‌بینی‌کننده پیش‌آگهی بیماری است.
نارسایی کلیه در مرحله نهایی (ESRD): در این حالت آلبومین از طریق ادرار (پروتئینوری) و دیالیز از بین می‌رود. تغییرات هورمونی و دریافت کم تغذیه‌ای نیز نقش دارند.
سندرم نفروتیک: نقص در واحدهای فیلتراسیون کلیه که باعث دفع مقادیر زیاد آلبومین از طریق ادرار می‌شود.
نارسایی قلبی مزمن: در حدود ۲۵٪ موارد با آلبومین پایین همراه است. دلیل آن استرس التهابی و کاهش تولید آلبومین به‌دلیل احتقان کبدی است.
سپسیس: واکنش شدید بدن به عفونت خون. در این حالت تولید آلبومین در کبد کاهش یافته، نشت آلبومین به بافت‌ها افزایش یافته و تجزیه آلبومین بیشتر می‌شود.
سوختگی‌های شدید: باعث از دست رفتن آلبومین از طریق زخم سوختگی می‌شود. هیپوآلبومینمی زودرس در ۶ ساعت اول پس از سوختگی با افزایش خطر مرگ همراه است.
انتروپاتی اتلاف پروتئین (PLE): نشت سریع آلبومین به روده. با بیش از ۶۰ بیماری مرتبط است، از جمله بیماری‌های گوارشی مانند کرون و سلیاک.
کواشیورکور: نوع شدید سوءتغذیه در کودکان با رژیم کم‌پروتئین و کالری طبیعی.
التهاب عمومی بدن: ناشی از بیماری‌های مزمن (مانند اعتیاد به الکل، چاقی)، سبک زندگی (مانند سیگار کشیدن) یا روند پیری طبیعی.

علائم آلبومین پایین

نشانه اصلی هیپوآلبومینمی تورم (ادم) است که به دلیل نشت مایع از رگ‌ها به بافت‌ها رخ می‌دهد.

ادم می‌تواند در موارد زیر دیده شود:

پاها و مچ‌ها
دست‌ها
اطراف چشم‌ها
کمر
شکم
اندام تناسلی
ریه‌ها
یا به‌طور عمومی (آناسارکا)

سایر علائم شایع شامل خستگی غیرعادی و ضعف عمومی هستند.

علائم ممکن است به علت زمینه‌ای بستگی داشته باشند.

مثال‌ها:

در سندرم نفروتیک: افزایش وزن ناشی از مایع، ادرار کف‌آلود، تنگی نفس با فعالیت، فشار خون بالا.
در سیروز: آسیت (تجمع مایع در شکم)، یرقان (زردی پوست و چشم)، ناراحتی در سمت راست بالای شکم، بی‌اشتهایی، گیجی.
در انتروپاتی اتلاف پروتئین: اسهال.
در کواشیورکور: شکم به‌طور غیرمعمول متورم می‌شود.

چگونه هیپوآلبومینمی تشخیص داده می‌شود؟

آزمایش خون آلبومین و پنل متابولیک جامع (CMP) سطح پایین آلبومین را مشخص می‌کنند.
CMP علاوه بر اندازه‌گیری آلبومین، عملکرد کلیه و کبد را نیز بررسی می‌کند.

CMP چه چیزهایی را اندازه‌گیری می‌کند؟

آلبومین
پروتئین کل
بیلی‌روبین
آنزیم‌های کبدی
کلسیم
قند خون
سدیم
پتاسیم
دی‌اکسیدکربن
کلرید
نیتروژن اوره خون (BUN)
کراتینین

سایر آزمایش‌ها برای بررسی علت یا عوارض:

نسبت A/G (مقایسه آلبومین با گلوبولین‌ها)
CRP (برای التهاب عمومی)
آنالیز ادرار (بررسی پروتئین اضافی)
مطالعات مدفوع (بررسی آلفا-۱-آنتی‌تریپسین)

تصویربرداری‌های احتمالی:

اکوکاردیوگرام (ارزیابی قلب)
سونوگرافی کلیه (اندازه و جریان خون)
سونوگرافی شکم (بررسی کبد و مقدار آسیت)

درمان و مدیریت هیپوآلبومینمی

مدیریت بستگی به علت زمینه‌ای دارد.

نمونه داروها:

دیورتیک‌ها (قرص ادرارآور) → برای تجمع مایع در نارسایی کبد، کلیه یا قلب
مهارکننده ACE → برای کاهش پروتئینوری در بیماری کلیوی
آنتی‌بیوتیک وریدی → برای سپسیس
داروهای ضدالتهابی مانند کورتون‌ها (مثل پردنیزون) → در برخی موارد انتروپاتی اتلاف پروتئین و سندرم نفروتیک

سایر مداخلات درمانی:

پارانترزیس: در بیماران سیروز با آسیت، پزشک متخصص کبد می‌تواند مایع را از شکم خارج کند.
پرهیز از الکل: بسیار مهم برای جلوگیری از پیشرفت بیماری کبدی.

آیا انفوزیون آلبومین مفید است؟

در موارد بیماری‌های بحرانی، بحث‌برانگیز است.
در سیروز و برخی موارد سپسیس مفید است.
در سایر موارد ممکن است بی‌فایده یا حتی مضر باشد.

چه غذاهایی سرشار از آلبومین هستند؟

رژیم پرپروتئین می‌تواند به پیشگیری یا مدیریت برخی علل کمک کند.

منابع حیوانی:

گوشت‌ها (مرغ، بوقلمون، گاو، خوک)
ماهی‌ها (سالمون، خال‌مخالی، تن)
لبنیات (شیر، پنیر، ماست، تخم‌مرغ)

منابع گیاهی:

لوبیاها (قرمز، چیتی، سفید، سیاه، لیما، ادامامه)
نخود و لوبیای چشم‌سیاه
عدس
محصولات سویا (توفو)
کینوا
مغزها و دانه‌ها (بادام، گردو، کدو، کره بادام‌زمینی)

در برخی موارد مکمل‌های غذایی یا تغذیه از طریق لوله توصیه می‌شوند.

ملاقات با متخصص تغذیه

یک متخصص تغذیه (RDN) می‌تواند بر اساس نیاز پروتئینی روزانه و ترجیحات فردی برنامه غذایی طراحی کند.

عوارض احتمالی هیپوآلبومینمی

افزایش خطر عفونت و مرگ پس از جراحی‌ها (سرطان، قلب، ارتوپدی)
کم‌خونی، التهاب بیشتر و کاهش توده عضلانی در بیماران سرطان کولورکتال
شاخص شدت بیماری در مواردی مثل COVID-19 یا پنومونی اکتسابی جامعه
اختلال شناختی و ایمنی
کاهش کیفیت و طول عمر
بستری‌های مکرر و طولانی‌تر
افزایش خطر ناتوانی (سندروم پیری شامل سقوط بیشتر، کاهش وزن، ضعف، کاهش فعالیت بدنی)

پیش‌آگهی هیپوآلبومینمی

آلبومین می‌تواند شاخص پیامدهای نامطلوب در بیماری شدید باشد.

اما عوامل دیگری نیز در پیش‌آگهی نقش دارند، از جمله:

علت هیپوآلبومینمی
سرعت و اثربخشی درمان علت زمینه‌ای
وضعیت تغذیه‌ای فرد
سلامت کلی و سبک زندگی

بنابراین ارزیابی پیش‌آگهی نیازمند بررسی دقیق جنبه‌های مختلف سلامت فرد است.

اگر شما یا یکی از عزیزانتان دچار هیپوآلبومینمی هستید، حتماً با پزشک خود درباره گام‌های بعدی مشورت کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: