پیادهروی و دویدن هر دو از محبوبترین فعالیتهای هوازی (قلبی-عروقی) هستند که مزایای فراوانی برای بدن دارند. انتخاب اینکه کدام یک «بهتر» است، به وضعیت سلامتی، تواناییهای فردی و اهداف شما بستگی دارد. دویدن معمولاً کالری بیشتری میسوزاند، اما پیادهروی با تأثیر کمتر بر مفاصل، همچنان باعث بهبود سلامت قلب و گردش خون میشود. این مقاله با بررسی علمی هر دو روش، به شما کمک میکند انتخاب مناسبتری داشته باشید.
ورزش قلبی-عروقی (Cardiovascular Exercise) چیست؟
ورزش قلبی-عروقی به هر فعالیتی گفته میشود که ضربان قلب شما را افزایش دهد؛ مانند دویدن، پیادهروی، دوچرخهسواری، شنا، تنیس، پدل، رقص یا پاروزنی. این فعالیتها نه تنها باعث بهبود سلامت کلی و کاهش خطر مرگ زودرس میشوند، بلکه میتوانند به کنترل چربی بدن و تقویت سیستمهای درونریز، ایمنی، گوارشی، عضلانی، تنفسی و قلبی-عروقی کمک کنند. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که انجام منظم ورزشهای هوازی، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، دیابت و برخی سرطانها را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.

مزایای پیادهروی
پیادهروی یک فعالیت کمفشار است که میتواند سلامت قلب و عروق را بهبود بخشد، بدون آنکه فشار زیادی به مفاصل وارد کند. ویژگیهای مهم آن شامل:
- کمفشار بودن: در پیادهروی، انتقال وزن بدن به شکل تدریجیتری صورت میگیرد و همین امر فشار کمتری به مفاصل نسبت به دویدن وارد میکند.
- افزایش استقامت: پیادهروی بیشتر فیبرهای عضلانی کندانقباض (Slow-twitch) را فعال میکند که برای فعالیتهای طولانیمدت طراحی شدهاند و از چربی به عنوان منبع انرژی استفاده میکنند.
- بهبود تنظیم قند خون: انقباضهای مکرر عضلات در حین پیادهروی باعث بهبود برداشت گلوکز توسط سلولها شده و به کاهش میانگین قند خون کمک میکند؛ این امر برای پیشگیری و حتی بهبود دیابت مؤثر است.
- تقویت سلامت قلب و عروق: پیادهروی منظم موجب تقویت عضله قلب، بهبود گردش خون و کاهش فشار خون در طول زمان میشود.
- مناسب برای افراد حساس به فعالیتهای پرشدت: برای کسانی که محدودیت حرکتی دارند یا از آسیبدیدگیهای مفصلی رنج میبرند، پیادهروی گزینهای ایمنتر است.
فیبرهای عضلانی کند و تند انقباض
فیبرهای عضلانی کندانقباض (Type I) برای فعالیتهای طولانیمدت مانند پیادهروی، دوچرخهسواری و شنا طراحی شدهاند. در مقابل، فیبرهای تندانقباض (Type II) برای حرکات سریع و انفجاری مانند دو سرعت، پرش یا وزنهبرداری سنگین استفاده میشوند.
مزایای دویدن
دویدن بسیاری از مزایای پیادهروی را دارد اما به دلیل شدت بیشتر، تأثیرات فیزیولوژیک قویتری ایجاد میکند:
- افزایش کارایی قلب: با هر ضربان، حجم خون بیشتری پمپاژ میشود.
- افزایش برونده قلبی: میزان خون پمپاژ شده در یک دقیقه افزایش مییابد.
- بهبود گردش خون: خون با کارایی بیشتری در بدن جریان مییابد.
- افزایش برداشت گلوکز: استفاده مؤثرتر از قند خون بهعنوان سوخت عضلات.
- افزایش ظرفیت هوازی: بهبود توان بدن در استفاده از اکسیژن.
- سوزاندن کالری بیشتر: دویدن در مدت زمان کمتر انرژی بیشتری مصرف میکند.
مزایا و معایب هر کدام
پیادهروی
- مزایا: فشار کمتر بر مفاصل، کاهش خطر آسیبهای ناشی از ضربه.
- معایب: تحریک کمتر سیستم قلبی-عروقی، افزایش آهستهتر ظرفیت هوازی و سوزاندن کالری کمتر.
دویدن
- مزایا: افزایش سریعتر توان هوازی، سوزاندن کالری بیشتر، بهبود سریعتر عملکرد قلب.
- معایب: فشار شدید بر مفاصل، افزایش خطر آسیبدیدگی بهویژه در مفاصل لگن و زانو.
چگونه بهترین انتخاب را داشته باشیم؟
انتخاب بین پیادهروی و دویدن به اهداف، وضعیت مفاصل و ترجیحات شخصی شما بستگی دارد. افرادی که مشکلات آرتروز در زانو یا لگن دارند، بهتر است به فعالیتهای کمفشار مانند پیادهروی با شیب یا دوچرخهسواری بپردازند. استفاده از تردمیل با تغییر سرعت یا شیب نیز میتواند روشی مناسب برای افزایش شدت تمرین باشد.
ترکیب پیادهروی و دویدن در برنامه ورزشی
شروع آرام و افزایش تدریجی شدت و حجم تمرین، کلید جلوگیری از آسیبهای ناشی از تمرین بیشازحد است. حتی پیادهروی طولانیمدت بدون آمادگی قبلی میتواند موجب آسیب شود. بدن شما باید به تدریج به فعالیت عادت کند. در صورت نیاز به راهنمایی، مشورت با فیزیوتراپیست یا مربی متخصص توصیه میشود.
جمعبندی
پیادهروی و دویدن هر دو روشهای مؤثری برای بهبود سلامت قلب، کنترل وزن و افزایش طول عمر هستند. انتخاب بهترین روش باید بر اساس وضعیت جسمانی، سابقه ورزشی و اهداف شخصی صورت گیرد. در بسیاری از موارد، ترکیب این دو میتواند بیشترین مزایا را به همراه داشته باشد.
نکات علمی تکمیلی
- طبق تحقیقات اخیر، انجام حداقل 150 دقیقه فعالیت هوازی متوسط یا 75 دقیقه فعالیت هوازی شدید در هفته میتواند خطر مرگ زودرس را تا 30٪ کاهش دهد.
- دویدن بیش از 40 کیلومتر در هفته ممکن است فشار زیادی بر مفاصل وارد کند و نیازمند دورههای استراحت منظم است.
- پیادهروی بعد از وعدههای غذایی به تنظیم بهتر قند خون کمک کرده و خطر مقاومت به انسولین را کاهش میدهد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Thyfault JP, Bergouignan A. Exercise and metabolic health: beyond skeletal muscle. Diabetologia. 2020;63(8):1464-1474. doi:10.1007/s00125-020-05177-6
- Mandsager K, Harb S, Cremer P, Phelan D, Nissen SE, Jaber W. Association of Cardiorespiratory Fitness With Long-term Mortality Among Adults Undergoing Exercise Treadmill Testing. JAMA Netw Open. 2018;1(6):e183605. Published 2018 Oct 5. doi:10.1001/jamanetworkopen.2018.3605
- San-Millán I, Brooks GA. Assessment of metabolic flexibility by means of measuring blood lactate, fat, and carbohydrate oxidation responses to exercise in professional endurance athletes and less-fit individuals. Sports Med. 2018;48(2):467-479.
- Romeres D, Schiavon M, Basu A, Cobelli C, Basu R, Dalla Man C. Exercise effect on insulin-dependent and insulin-independent glucose utilization in healthy individuals and individuals with type 1 diabetes: A modeling study. Am J Physiol Endocrinol Metab. 2021;321(1):E122-E129. doi:10.1152/ajpendo.00084.2021
- Arefirad T, Seif E, Sepidarkish M, et al. Effect of exercise training on nitric oxide and nitrate/nitrite (NOx) production: A systematic review and meta-analysis. Front Physiol. 2022;13:953912. doi:10.3389/fphys.2022.953912
- National Academy of Sports Medicine. Fast-twitch vs. slow-twitch muscle fiber types + training tips.
- Hespanhol Junior LC, Pillay JD, van Mechelen W, Verhagen E. Meta-analyses of the effects of habitual running on indices of health in physically inactive adults. Sports Med. 2015;45(10):1455-1468. doi:10.1007/s40279-015-0359-y
- https://www.health.com/walking-vs-running-11790108
