اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) نوعی آرتریت التهابی است که رباطها و مفاصل ستون فقرات را درگیر میکند و به مرور زمان باعث ایجاد درد و سفتی در ستون فقرات میشود. این علائم میتوانند به سایر نواحی بدن، مانند شانهها یا لگن، نیز گسترش یابند. متخصصان پیلاتس را یک روش ایمن و مؤثر برای کمک به مدیریت علائم این بیماری میدانند¹. این نوع ورزش میتواند جنبههای کلیدی عملکرد فیزیکی افراد مبتلا به AS، مانند انعطافپذیری، تعادل و قدرت عضلانی را بهبود بخشد.
پیلاتس چگونه به اسپوندیلیت آنکیلوزان کمک میکند؟
تحقیقات نشان دادهاند که تحرک برای افراد مبتلا به AS بسیار مفیدتر از ثابت ماندن است، بهطوری که ورزش کردن برای مدیریت این بیماری مؤثرتر از هر شکل دیگری از آرتریت است. کلاسهای پیلاتس بر تمریناتی متمرکز هستند که عضلات حمایتکننده ستون فقرات را تقویت میکنند².
پیلاتس بهطور خاص میتواند به فرد مبتلا به AS در بهبود یا حفظ موارد زیر کمک کند:
- قدرت و استقامت: تقویت عضلات مرکزی و عضلات اطراف ستون فقرات.
- انعطافپذیری و دامنه حرکتی: بهبود توانایی حرکت و کاهش سفتی مفاصل.
- تحرکپذیری و هماهنگی: افزایش توانایی حرکت در مفاصل و بهبود هماهنگی عصب و عضله.
- تعادل و وضعیت بدنی: تقویت عضلات مسئول حفظ تعادل و اصلاح وضعیت بدنی.
اسپوندیلیت آنکیلوزان چیست؟
اسپوندیلیت آنکیلوزان نوعی آرتریت است که با التهاب مفاصل و رباطهای ستون فقرات مشخص میشود؛ این مفاصل و رباطها به فرد اجازه میدهند بدن خود را خم کرده و حرکت دهد. با گذشت زمان، این التهاب میتواند انجام چنین حرکاتی را دشوار سازد. برخی افراد ممکن است عودهای خفیف درد و سفتی را تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر با دردهای مداوم و شدید مواجه هستند³. همچنین، ممکن است در برخی موارد جوش خوردن مهرههای ستون فقرات رخ دهد که منجر به سفتی و محدودیت حرکتی میشود. علاوه بر این، علائم میتوانند به مفاصل دیگر مانند دندهها، لگن، شانهها، زانوها و مچ پا گسترش یابند.

مزایای پیلاتس برای مبتلایان به AS
مطالعات بالینی متعدد، مزایای قابل توجه پیلاتس را برای افراد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان تأیید کردهاند. این مزایا نه تنها در بهبود عملکرد فیزیکی، بلکه در کیفیت زندگی نیز دیده میشوند.
- بهبود فعالیت بیماری و عملکرد: یک کارآزمایی کنترل شده تصادفی در سال ۲۰۲۳ نشان داد که افرادی که به مدت ۸ هفته، هفتهای سه بار پیلاتس انجام دادند، در مقایسه با گروه کنترل، بهبودهای آماری معنیداری در فعالیت بیماری، عملکرد فیزیکی و تحرک ستون فقرات نشان دادند⁴. این بهبودها در استقامت عضلات مرکزی، ثبات بدن و کیفیت زندگی نیز مشاهده شد.
- اثربخشی پیلاتس در آب: یک کارآزمایی کنترل شده تصادفی دیگر در سال ۲۰۲۲ که روی پیلاتس در آب (Aqua Pilates) انجام شد، گزارش داد که این روش به طور قابل توجهی امتیازات درد، عملکرد، راه رفتن، کیفیت زندگی و دامنه حرکتی ستون فقرات را بهبود بخشید⁵.
- تأثیر طولانیمدت: یک مطالعه پایلوت کوچک در سال ۲۰۱۹ با ۱۱ شرکتکننده مبتلا به AS نشان داد که انجام پیلاتس دو بار در هفته به مدت یک سال، به طور مؤثری به بهبود علائم AS کمک میکند.
خطرات و نکات ایمنی
پیلاتس یک روش ورزشی ایمن و مؤثر برای مدیریت اسپوندیلیت آنکیلوزان محسوب میشود و در مقایسه با ورزشهای پربرخورد، خطرات بسیار کمتری دارد. پیلاتس یک فعالیت بدنی با برخورد کم (Low Impact) است.
- توصیه CDC: مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC) توصیه میکنند که بزرگسالان مبتلا به آرتریت در تمرینات کمبرخورد شرکت کنند. این نوع ورزش استرس کمتری بر بدن وارد میکند و خطر آسیبدیدگی را کاهش میدهد⁶.
- شروع تدریجی: CDC پیشنهاد میکند که افراد فعالیت را بهآرامی آغاز کنند و نحوه تحمل بدن خود را نسبت به تمرینات جدید یا افزایش فعالیت، بهدقت زیر نظر داشته باشند.
حرکات پیشنهادی پیلاتس
تمرینات پیلاتس زیر میتوانند به افراد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان کمک کنند تا علائم خود را مدیریت کرده و عملکرد فیزیکی را بهبود بخشند.
۱. تنفس پیلاتس (Pilates Breathing)
- به پشت روی زمین دراز بکشید و از عضلات گردن استفاده نکنید.
- سعی کنید عمیقاً نفس بکشید و قفسه سینه تا حد امکان منبسط شود.
- این تمرین میتواند به کاهش احساس سفتی و تنگی در قفسه سینه کمک کند.
۲. پل شانه (Shoulder Bridge)
- به پشت روی زمین دراز بکشید، کف پاها را صاف روی زمین قرار داده و زانوها را در کنار هم نگه دارید.
- شانهها و بازوها را صاف روی زمین بگذارید و کف دستها رو به پایین باشد.
- پاشنههای پا را در فاصلهای قرار دهید که نوک انگشتان دست به آنها نرسد.
- لگن را به آرامی به سمت بالا بلند کرده و سپس آن را آهسته پایین بیاورید.
- این تمرین به بهبود تحرک ستون فقرات و تقویت عضلات کمک میکند.
۳. قو (The Swan)
- به شکم دراز بکشید. آرنجها را با زاویه ۹۰ درجه خم کرده و به پهلوها نزدیک کنید.
- مچ دستها را کنار دندهها نگه دارید.
- لگن را به زمین فشار دهید و به آرامی صورت، جناغ سینه و دندهها را به سمت بالا بلند کنید.
- شانهها را به عقب و پایین بکشید و چشمها به سمت جلو خیره باشند.
- به آرامی و به ترتیب معکوس، به حالت اولیه بازگردید.
- این حرکت میتواند به مقابله با تمایل افراد مبتلا به AS برای خم شدن به جلو کمک کند.
۴. کشش فلکسور لگن در حالت زانو زده (Kneeling Hip Flexor Stretch)
- در حالت زانو زده، بدن را صاف نگه دارید.
- یک پا را به جلو بیاورید بهطوری که مچ پا و زانو در یک راستا قرار گیرند.
- لگن را بچرخانید، گویی میخواهید دم خود را زیر بدنتان قرار دهید.
- شکم را به سمت داخل بکشید.
- دستها را روی باسن قرار دهید و وزن را کمی به جلو منتقل کنید، در حالی که لگن رو به جلو باقی بماند.
- این وضعیت را به مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه حفظ کنید، سپس به آرامی به وضعیت شروع بازگردید.
- این تمرین را ۲ تا ۳ بار تکرار کرده و سپس زانوها را عوض کنید.
- این حرکت به کشش قسمت جلویی لگن و بهبود وضعیت بدنی کمک میکند.
❓ سؤالات متداول
آیا پیلاتس میتواند از جوش خوردن ستون فقرات در AS جلوگیری کند؟
اگرچه پیلاتس نمیتواند فرآیند جوش خوردن مهرهها را متوقف کند، اما با حفظ انعطافپذیری و تقویت عضلات حمایتکننده، میتواند به تأخیر در پیشرفت سفتی و حفظ تحرک باقیمانده ستون فقرات کمک کند.
پیلاتس متناسب با AS چه تفاوتی با پیلاتس عادی دارد؟
پیلاتس برای AS معمولاً بر حرکات با برخورد کم، تقویت عضلات مرکزی (Core) برای حمایت از ستون فقرات و تمرینات کششی با تمرکز ویژه بر بهبود وضعیت بدنی تمرکز دارد. این تمرینات بهگونهای اصلاح میشوند که از چرخشهای شدید یا فشار بیش از حد به ستون فقرات آسیبدیده اجتناب شود.
چند بار در هفته باید پیلاتس انجام دهم تا علائم AS من کاهش یابد؟
بر اساس مطالعات بالینی، انجام پیلاتس به مدت دو تا سه بار در هفته میتواند در بهبود عملکرد، کاهش درد و افزایش تحرک ستون فقرات نتایج آماری معنیداری ایجاد کند. با این حال، بهتر است برنامه فرکانس را با مشاوره پزشک یا فیزیوتراپ تنظیم کنید.
جمعبندی
اسپوندیلیت آنکیلوزان باعث التهاب مفاصل و رباطهای ستون فقرات شده و به مرور زمان سفتی و درد ایجاد میکند. پیلاتس به عنوان یک شکل ورزشی کمبرخورد، میتواند با بهبود قدرت، هماهنگی، تحرک و تعادل، استرس وارد بر بدن را به حداقل برساند. متخصصان پیلاتس را یک روش ایمن و مؤثر برای مدیریت AS میدانند و حرکاتی مانند پل شانه برای بهبود تحرک ستون فقرات و حرکت قو برای مقابله با تمایل به خم شدن رو به جلو، توصیه میشوند.
- Acar Y, et al. (2023). The effects of clinical Pilates training on disease-specific indices, core stability, and balance in patients with ankylosing spondylitis.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S136085922200119X - Altan L, et al. (2011). Effect of Pilates training on people with ankylosing spondylitis.
https://link.springer.com/article/10.1007/s00296-011-1932-9 - Ankylosing spondylitis. (2023).
https://www.niams.nih.gov/health-topics/ankylosing-spondylitis - Gandomi F, et al. (2022). The effect of Aqua Stretching exercises and Pilates on pain, function and spine posture in patients with ankylosing spondylitis: A randomized controlled trial.
https://bmcsportsscimedrehabil.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13102-022-00577-0 - Physical activity for arthritis. (2022).
https://www.cdc.gov/arthritis/basics/physical-activity/index.html - Rodríguez-López E, et al. (2019). One year of Pilates training for ankylosing spondylitis: A pilot study.
https://www.liebertpub.com/doi/full/10.1089/acm.2018.0405 - https://www.medicalnewstoday.com/articles/pilates-for-as
