چگونه ضربان‌سازها به بیماران نارسایی قلبی کمک می‌کنند

در نارسایی قلبی، قلب به دلیل فشار مداوم و کار اضافی بزرگ شده و سیستم الکتریکی آن دچار کشیدگی می‌شود و این مسئله هماهنگی بین حفره‌های قلب را مختل می‌کند و توانایی قلب در پمپاژ خون را کاهش می‌دهد. این مشکل منجر به کاهش کارایی قلب می‌شود و در درازمدت خطر عوارض جدی قلبی را افزایش می‌دهد.

درمان بازآهنگ‌سازی قلبی (CRT) یا ضربان‌سازی بطن‌ها شامل استفاده از یک ضربان‌ساز کوچک و کاشته‌شده در بدن برای هماهنگ‌کردن ضربان قلب است تا حفره‌های قلب به‌طور هم‌زمان منقبض شده و خون‌رسانی مؤثرتر شود. این روش نوین به بهبود عملکرد کلی قلب و کاهش علائم نارسایی قلبی کمک شایانی می‌کند.

مکانیسم عملکرد ضربان‌سازها

ضربان‌سازها با ارسال پالس‌های الکتریکی کم‌انرژی به قلب، ریتم و سرعت ضربان قلب را تنظیم و کنترل می‌کنند تا ضربان‌ها منظم‌تر و مؤثرتر باشند. این عملکرد باعث بهبود هماهنگی میان حفره‌های قلب و کاهش علائم نارسایی می‌شود و نقش مهمی در افزایش طول عمر بیماران ایفا می‌کند.

سه نوع اصلی از ضربان‌سازهای مورد استفاده در CRT وجود دارد: ضربان‌سازهای ترانس‌ونوس که رایج‌ترین نوع هستند و از طریق رگ‌ها سیگنال الکتریکی را به قلب می‌رسانند، ضربان‌سازهای بی‌سیم که با انرژی اولتراسوند به بطن چپ سیگنال می‌فرستند و ضربان‌سازهای اپی‌کاردیال که الکترودهای آن‌ها مستقیماً روی سطح قلب قرار داده می‌شود. انتخاب نوع دستگاه بر اساس شرایط بیمار و آناتومی قلب انجام می‌شود.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

دستگاه‌های ترکیبی با دفیبریلاتور

در برخی بیماران با خطر بالای آریتمی‌های کشنده، پزشکان ممکن است دستگاه CRT-D را توصیه کنند که علاوه بر ضربان‌سازی، قابلیت دفیبریلاسیون یا شوک الکتریکی در زمان بروز ریتم‌های بسیار سریع و خطرناک را دارد. این ویژگی از ایست ناگهانی قلبی که می‌تواند مرگبار باشد پیشگیری می‌کند و امنیت بیمار را بالا می‌برد.

دستگاه CRT-D به‌طور مداوم ریتم قلب را پایش کرده و در صورت نیاز، شوک الکتریکی لازم را اعمال می‌کند و از بروز پیامدهای مرگبار جلوگیری می‌کند. این فناوری ترکیبی به‌ویژه در بیماران با سابقه آریتمی‌های تهدیدکننده حیات بسیار حیاتی است.

چگونه ضربان‌سازها به بیماران نارسایی قلبی کمک می‌کنند

medicalnewstoday

چه کسانی کاندید مناسب CRT هستند

درمان دارویی همچنان خط اول درمان نارسایی قلبی خفیف تا متوسط محسوب می‌شود، اما در بیمارانی که علائم متوسط تا شدید داشته یا به دارو پاسخ کافی نمی‌دهند، CRT گزینه مهمی است. بیماران با کسر جهشی کاهش‌یافته، QRS پهن در نوار قلب و انسداد شاخه چپ باندل شاخص‌ترین کاندیدها هستند و بیشترین سود را از این درمان می‌برند.

در برخی بیماران خارج از این معیارها نیز ممکن است CRT مؤثر باشد، اما شواهد علمی کمتر قطعی است و پزشکان با احتیاط بیشتری تصمیم‌گیری می‌کنند. همچنین در بیماران با بیماری‌های زمینه‌ای شدید مانند زوال عقل یا سرطان پیشرفته، توصیه به کاشت دستگاه محدودتر خواهد بود.

مزایای درمان بازآهنگ‌سازی قلبی

مطالعات نشان داده‌اند که CRT می‌تواند سطح انرژی بیمار را افزایش داده و توانایی فعالیت بدنی او را بهبود بخشد و این امر نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی دارد. این درمان همچنین تنگی نفس و خستگی بیماران را کاهش داده و وضعیت روحی و روانی آن‌ها را بهبود می‌بخشد.

علاوه بر این، خطر بستری مکرر در بیمارستان و مرگ ناشی از نارسایی قلبی کاهش می‌یابد و بیماران می‌توانند زندگی طولانی‌تر و فعال‌تری داشته باشند. این مزایا باعث شده‌اند CRT به‌عنوان یکی از مؤثرترین روش‌های مداخله‌ای در نارسایی قلبی شناخته شود.

مراحل کاشت دستگاه CRT

کاشت دستگاه CRT ترانس‌ونوس معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و بیمار در طول عمل بیدار می‌ماند و ممکن است فقط احساس کشیدگی خفیفی داشته باشد. این جراحی حدود دو ساعت طول می‌کشد و به دلیل کم‌تهاجمی بودن، عوارض جدی نادری دارد.

پزشک قلب با برش کوچکی زیر استخوان ترقوه، الکترودها را از طریق رگ‌ها وارد حفره‌های قلب کرده و سپس آن‌ها را به دستگاهی که در یک جیب کوچک زیر پوست قرار می‌گیرد متصل می‌کند. این روش با هدایت تصویربرداری اشعه ایکس انجام می‌شود تا محل دقیق الکترودها تضمین شود.

مراقبت‌های پس از عمل

بیمار معمولاً یک شب در بیمارستان می‌ماند و تا چند هفته باید از فعالیت‌های شدید خودداری کند تا محل کاشت به‌خوبی ترمیم شود. بهبود علائم ممکن است در عرض چند روز شروع شود، اما حداکثر اثرات درمانی ممکن است تا چند ماه طول بکشد و نیاز به پیگیری منظم دارد.

پزشک معمولاً جلسات بررسی دوره‌ای برای اطمینان از عملکرد صحیح دستگاه و تنظیمات آن برنامه‌ریزی می‌کند. رعایت توصیه‌های پزشکی در این دوره برای دستیابی به بهترین نتایج درمانی حیاتی است.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: