مطالعهای تازه نگرانیهایی را دربارهی استفادهٔ بلندمدت از مکمل ملاتونین و افزایش خطر بیماریهای قلبی مطرح کرده است. طبق یافتههای پژوهشگران، افرادی که بیش از یک سال از ملاتونین برای درمان بیخوابی استفاده کردهاند، بیشتر در معرض نارسایی قلبی و مرگ ناشی از آن قرار داشتهاند. هرچند هنوز رابطهٔ علت و معلولی تأیید نشده است، اما نتایج، لزوم احتیاط در مصرف طولانیمدت این مکمل را یادآور میشود.
ملاتونین چیست؟
ملاتونین هورمونی است که بهطور طبیعی در غدهٔ صنوبری مغز تولید میشود و چرخهٔ خواب و بیداری بدن را تنظیم میکند. سطح ملاتونین در تاریکی افزایش و در روشنایی کاهش مییابد. نسخهٔ مکمل ملاتونین شکل سنتتیک همین هورمون است و معمولاً برای درمان بیخوابی و تنظیم اختلاف ساعت (جت لگ) به کار میرود.
طبق آمار، حدود یکسوم مردم ایالات متحده خواب کافی (حداقل ۷ ساعت در شبانهروز) ندارند و حدود ۱۰٪ از بیخوابی مزمن رنج میبرند.
جزئیات پژوهش جدید
این مطالعه در نشست علمی «انجمن قلب آمریکا ۲۰۲۵» ارائه شد و دادههای بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ فرد مبتلا به بیخوابی را از شبکهٔ جهانی پژوهش TriNetX تحلیل کرد. میانگین سنی شرکتکنندگان ۵۵ سال بود و بیش از ۶۰٪ زن بودند.
نتایج کلیدی
- افرادی که بیش از یک سال ملاتونین مصرف کردند، در طول ۵ سال ۹۰٪ بیشتر در معرض نارسایی قلبی جدید قرار داشتند.
- احتمال بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی در این گروه حدود ۳٫۵ برابر بیشتر بود.
- خطر مرگ ناشی از هر علت نیز تقریباً ۲ برابر افزایش یافت.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این یافتهها علت و معلول مستقیم را اثبات نمیکنند، بلکه تنها همبستگی آماری نشان میدهند.
دیدگاه متخصصان
دکتر «اِکِنِدیلیچو نِنادی»، نویسندهٔ اصلی مطالعه، هشدار داد که مکملهای ملاتونین «ممکن است بیضرر تلقی شوند، اما یافتهها ضرورت بازنگری در تجویز بلندمدت آن را نشان میدهد».
دکتر «ریگوید تادوالکار» از مؤسسهٔ قلب پاسیفیک گفت: «نتایج نگرانکنندهاند زیرا پیشتر تصور میشد ملاتونین اثر محافظتی برای قلب دارد.»
همچنین دکتر «چنگ-هان چن» از مرکز پزشکی مموریالکر، یادآور شد که مصرف بیش از یک سال ملاتونین غیرمعمول است و ممکن است نشانگر وجود مشکلات زمینهای دیگر باشد.
«ملاتونین برای درمان کوتاهمدت طراحی شده است. اگر کسی برای بیش از یک سال به آن نیاز دارد، باید به متخصص خواب مراجعه کند.» — دکتر چن
ارتباط خواب و سلامت قلب
خواب کافی یکی از «هشت عادت حیاتی» معرفیشده توسط انجمن قلب آمریکا است. به گفتهٔ مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها (CDC)، خواب باکیفیت میتواند باعث:
- تقویت سیستم ایمنی بدن
- حفظ وزن سالم
- بهبود سلامت قلب و متابولیسم
- کاهش خطر دیابت نوع ۲
- افزایش تمرکز و حافظه
- کاهش استرس و بهبود خلقوخو شود.
در مقابل، کمبود خواب مزمن میتواند خطر ابتلا به فشار خون بالا، سکته مغزی، حمله قلبی و بیماری قلبی را افزایش دهد.
دکتر چن میگوید: «خواب ناکافی، خود یکی از بزرگترین عوامل خطر قلبی است و اثر آن از خطرات احتمالی ملاتونین بیشتر است.»
چگونه بدون دارو خواب بهتری داشته باشیم؟
متخصصان توصیه میکنند برای بهبود خواب، از روشهای غیر دارویی زیر استفاده شود:
- قرار گرفتن در معرض نور طبیعی در طول روز
- کاهش نور آبی (مانند نور صفحهنمایشها) در شب
- پرهیز از مصرف کافئین و الکل در ساعات پایانی روز
- صرف نکردن وعدههای سنگین پیش از خواب
- ورزش منظم (ترجیحاً در طول روز)
- استفاده از تخت و بالش راحت
- خوابیدن و بیدار شدن در ساعات ثابت هر روز
همچنین درمان شناختی–رفتاری برای بیخوابی (CBT-I) یکی از روشهای مؤثر و غیر دارویی است که با اصلاح عادات و افکار منفی دربارهٔ خواب، به بهبود الگوهای خواب کمک میکند.
جمعبندی و نکته پایانی
مطالعهٔ جدید نشان میدهد استفادهٔ بلندمدت از ملاتونین ممکن است با افزایش خطر نارسایی قلبی همراه باشد، هرچند هنوز رابطهٔ مستقیم علت و معلولی ثابت نشده است. با این حال، بهتر است این مکمل تنها برای دورههای کوتاه و زیر نظر پزشک مصرف شود.
در بیشتر موارد، بهبود بهداشت خواب و تغییر سبک زندگی میتواند به اندازهٔ کافی مؤثر باشد و نیازی به مصرف مداوم ملاتونین وجود ندارد.
نکته: اگر برای بیش از چند هفته به مکمل ملاتونین نیاز دارید، حتماً با پزشک یا متخصص خواب مشورت کنید تا علت بیخوابی بررسی و درمان ریشهای انجام شود.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
