کشنده‌ترین انواع سرطان‌ها کدامند؟

کشنده‌ترین انواع سرطان‌ها شامل سرطان‌های ریه، پانکراس و روده بزرگ هستند، اما ارزیابی نرخ مرگ‌ومیر برای هر مورد خاص به عوامل متعددی بستگی دارد. عواملی نظیر مرحله سرطان در زمان تشخیص، تنوعات ژنتیکی تومور و نوع درمان دریافتی در تعیین پیش‌آگهی فردی بسیار مؤثر هستند. باید در نظر داشت که نرخ‌های تخمینی مرگ‌و‌میر می‌تواند بین زنان و مردان متفاوت باشد و تحت تأثیر سابقه خانوادگی و سن فرد قرار گیرد.

۱. سرطان ریه

سرطان ریه و برونش یکی از مهلک‌ترین سرطان‌ها محسوب می‌شود، به‌طوری که تخمین زده می‌شود در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳۴,۵۸۰ مورد جدید تشخیص داده شود و ۱۲۵,۰۷۰ مورد مرگ ناشی از آن باشد¹. متأسفانه بسیاری از افراد مبتلا به سرطان ریه زمانی تشخیص داده می‌شوند که بیماری در مرحله پیشرفته و متاستاتیک قرار دارد و به چندین نقطه از بدن گسترش یافته است. مصرف دخانیات رایج‌ترین علت بروز سرطان ریه است². این بیماری به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: سرطان ریه سلول کوچک و سرطان ریه سلول غیر کوچک. بسته به مرحله و نوع سرطان، جراحی، شیمی‌درمانی، یا پرتودرمانی از جمله روش‌های درمانی آن هستند.

۲. سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ و رکتوم (Colorectal Cancer) یکی از سرطان‌هایی است که در مراحل اولیه اغلب علائم کمی ایجاد می‌کند و در صورت تشخیص زودهنگام، قابل درمان بوده و نرخ بقای پنج‌ساله مناسبی دارد¹. تخمین زده می‌شود در سال ۲۰۲۴، حدود ۱۵۲,۸۱۰ مورد جدید سرطان روده بزرگ تشخیص داده شود و ۵۳,۰۱۰ مورد مرگ بر اثر آن رخ دهد. در حال حاضر، نرخ بقای پنج‌ساله برای سرطان روده بزرگ موضعی (Localized) در حدود ۹۱٪ است، اما متأسفانه تشخیص زودهنگام تنها در یک سوم موارد اتفاق می‌افتد و این آمارها برای بیماری پیشرفته به‌شدت کاهش می‌یابد.

تشخیص و درمان سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه می‌تواند از طریق کولونوسکوپی صورت گیرد، که با استفاده از یک دوربین کوچک، هرگونه علائم سرطان در روده را بررسی می‌کند. تومورهای بزرگ‌تر معمولاً نیازمند جراحی هستند و ممکن است با روش‌هایی چون پرتودرمانی، شیمی‌درمانی یا ایمونوتراپی ترکیب شوند تا تومورها کوچک شوند و گسترش آن‌ها محدود گردد. لازم به ذکر است که این نوع سرطان در میان افراد جوان‌تر رو به افزایش است.

۳. سرطان پانکراس

سرطان پانکراس به دلیل تهاجمی بودن و سرعت انتشار بالا، غالباً به سرعت کشنده است؛ تخمین زده می‌شود در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۶,۴۴۰ مورد جدید و ۵۱,۷۵۰ مورد مرگ ناشی از این بیماری باشد¹. این بیماری علائم دردناکی مانند درد شکم، اسهال، حالت تهوع، استفراغ، انسداد دستگاه گوارش و تجمع مایع در شکم (آسیت) ایجاد می‌کند³. افراد مبتلا به این سرطان اغلب نیازمند شیمی‌درمانی و جراحی هستند، اما جراحی به قصد درمان تنها در ۲۰-۱۰٪ موارد ممکن است⁵.

پرتودرمانی می‌تواند برای کوچک کردن تومورهایی که امکان جراحی ندارند، استفاده شود⁴. متأسفانه هنوز هیچ گزینه غربالگری قابل اعتمادی برای سرطان پانکراس وجود ندارد، بنابراین افراد در معرض خطر بالاتر باید تحت آزمایش‌های تصویربرداری منظم نظیر MRI/CT و سونوگرافی قرار گیرند⁶.

۴. سرطان سینه

سرطان سینه به دلیل سلول‌های سرطانی که در مجاری یا لوبول‌های سینه آغاز می‌شوند، ایجاد می‌گردد و حدود ۳۰٪ از موارد جدید سرطان در زنان را سالانه تشکیل می‌دهد⁷. تخمین‌ها حاکی از آن است که در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۱۰,۷۲۰ مورد جدید سرطان سینه تهاجمی در زنان و ۴۲,۲۵۰ مورد مرگ رخ خواهد داد¹. کمتر از ۱٪ از کل سرطان‌های سینه مردان را درگیر می‌کند، اما زنان سیاه‌پوست اغلب در مراحل پیشرفته‌تری تشخیص داده می‌شوند، و زنان لزبین و دوجنسگرا نیز با خطر بالاتری از این بیماری مواجه هستند.

وقتی سرطان سینه در مراحل اولیه و موضعی تشخیص داده شود، یعنی هیچ نشانه‌ای از گسترش خارج از سینه وجود نداشته باشد، بسیار قابل درمان است و نرخ بقای نسبی پنج‌ساله ۹۹٪ دارد⁸. درمان‌های سرطان سینه شامل جراحی (مانند لامپکتومی یا ماستکتومی)، پرتودرمانی برای کشتن سلول‌های سرطانی، و شیمی‌درمانی با استفاده از داروها است. روش‌های درمانی دیگر شامل هورمون‌درمانی، درمان‌های هدفمند برای متوقف کردن رشد سلول‌ها، و بیولوژیکال‌تراپی است که از سیستم ایمنی خود بدن برای درمان استفاده می‌کند.

۵. سرطان پروستات

سرطان پروستات در غده‌ای واقع در بین مثانه و رکتوم مردان شروع می‌شود و معمولاً نوعی آدنوقارسینوم است¹. این سرطان اغلب مردان مسن را درگیر می‌کند و در مردان سیاه‌پوست و کسانی که سابقه خانوادگی دارند، شایع‌تر است⁹. تخمین زده می‌شود در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۹۹,۰۱۰ مورد جدید سرطان پروستات و ۳۵,۲۵۰ مورد مرگ ناشی از آن رخ دهد.

اکثر سرطان‌های پروستات به کندی رشد می‌کنند، و بسیاری از افراد مبتلا به آن بدون درمان خاصی دارای نرخ بقای خوبی هستند؛ در واقع بسیاری از افراد مبتلا به سرطان پروستات به دلیل علل نامرتبط دیگری نظیر سکته مغزی یا حمله قلبی فوت می‌کنند¹⁰. درمان این نوع سرطان شامل برداشتن غده (پروستاتکتومی)، پرتودرمانی خارجی یا براکی‌تراپی (کاشت ید رادیواکتیو در غده) است. امروزه، ارزش غربالگری روتین سرطان پروستات در مردان مسن بدون علامت زیر سؤال رفته است، و بسیاری از متخصصان تصمیم‌گیری در مورد غربالگری را یک انتخاب فردی می‌دانند.

سایر سرطان‌های تهاجمی و سریع‌ترین کشنده

اشکال دیگری از سرطان نیز وجود دارند که دارای نرخ مرگ‌و‌میر بالایی هستند¹؛ این موارد شامل سرطان کبد است که در مردان جزو ۵ سرطان کشنده برتر محسوب می‌شود اما در زنان این‌گونه نیست. سرطان‌های مری و معده نیز، با وجود کاهش نرخ شیوع سرطان معده، همچنان جزو تومورهای بدخیم کشنده محسوب می‌شوند. همچنین بقا در سرطان‌های مغز و نخاع به عوامل متعددی بستگی دارد، که تومورهای بدخیم در مردان شایع‌تر بوده و اغلب در سنین ۲۵ تا ۲۹ سالگی ظاهر می‌شوند¹³.

اگر منظور از سریع‌ترین کشنده، سرطانی باشد که بدترین نرخ بقای نسبی پنج‌ساله را دارد، تمرکز بر روی سرطان‌هایی نظیر گلیوبلاستوما، مزوتلیومای بدخیم و سرطان پانکراس خواهد بود¹⁴. برای مزوتلیومای متاستاز داده، نرخ بقای پنج‌ساله ۷٪ است¹⁵، در حالی که این نرخ برای سرطان پانکراس با گسترش دوردست تنها ۳٪ و در بزرگسالان مبتلا به گلیوبلاستوما ۶.۸٪ است¹⁷’¹⁶. باید توجه داشت که این نرخ‌های بقا بر اساس داده‌های گذشته هستند و لزوماً منعکس‌کننده پیشرفت‌ها و روندهای فعلی در مراقبت و درمان نیستند.

آیا مایل هستید در مورد روش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ که به تشخیص زودهنگام و بهبود نرخ بقا کمک می‌کنند، اطلاعات بیشتری کسب کنید؟

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: